“ქართული ოცნების” და “ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის” წევრების დაპირისპირება ახალი თემა არაა ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს სხდომაზე. პარტიების წარმომადგენლებს შორის დაპირისპირება, უფრო მეტად საქართველოს მესამე პრეზიდენტის, მიხეილ სააკაშვილის დაკავებას, ან კიდევ უკრაინა-რუსეთის ომთან დაკავშირებულ მოვლენებს ეხება და ნაკლებად ადგილობრივად გადასაჭრელ საკითხებს. საკრებულოს სხდომების დაწყებიდან ამ ორი პარტიის წარმომადგენლებს შორის მალევე იწყება კონფლიქტი, რის შემდეგ ოპოზიციური ფრთა დემონსტრაციულად ტოვებს სხდომებს.
“გურია ნიუსი” ბოლო ერთ წელიწადში განვითარებულ მოვლენებთან დაკავშირებით დარგის ექსპერტებს ესაუბრა.
მკვლევარი ადგილობრივი თვითმმართველობის საკითხებში მაგდა პოპიაშვილი ჩვენთან საუბრის დროს ამბობს, რომ ხშირად ადევნებს თვალს ოზურგეთის საკრებულოს სხდომებს ონლაინ და იქ განვითარებულ მოვლენებზე საკუთარ მოსაზრებას გვაცნობს:
_ ჩემი აზრით, აქ არის 3 მიზეზი _ პირველი არის დაბალი პოლიტიკური კულტურა, რომელიც ჩვენს პოლიტიკურ ელიტას გააჩნია და არ აქვს მნიშვნელობა, რა დონის ხელისუფლება ან ოპოზიციაა _ ცენტრალური თუ ადგილობრივი; მეორეა დეცენტრალიზაციის ბმა და ამ შემთხვევაში, ვგულისხმობ სწორედ პოლიტიკურ პარტიების შიგნით არსებულ ცენტრალიზებულ სისტემას, როდესაც პარტიას მართავს ვერტიკალი და ადგილობრივი ლიდერები ვერტიკალის პოლიტიკურ ინტერესზე არიან დამოკიდებულები და არა ადგილობრივ პრობლემატიკაზე; მესამე მიზეზია დაბალი ანგარიშვალდებულება ადგილობრივი მოსახლეობის წინაშე.
ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის საკრებულო სხვა მუნიციპალიტეტებისგან სწორედ ამ ანგარიშვალდებულების ნაწილში გამოირჩევა და ამას აღნიშნავენ კიდეც ორგანიზაციები _ ეს სხვადასხვა კვლევაშია მოხსენიებული და თითქოს ამ მხრივ წარმატებული მუნიციპალიტეტია, თუმცა, ფაქტია, რომ ადგილობრივ ლიდერებს, როგორც ხელისუფლებიდან, ისე ოპოზიციიდან, აქვთ დაბალი ანგარიშვალდებულება ან საერთოდ არ აქვთ ეს გრძნობა მოსახლეობის მიმართ.
ადგილობრივი პოლიტიკის გახორციელების ადგილი ოზურგეთის საკრებულოში, ფაქტობრივად, არ არის და დეპუტატები გადართულნი არიან მხოლოდ და მხოლოდ იმაზე, თუ რა მესიჯ ბოქსი აქვთ პარტიის ცენტრალური ოფისებიდან. ეს ჩანს ადგილზეც, შესაბამისად, საკრებულოში აღარ არის იმ ადგილობრივი ინტერესების, საკითხების ადგილი, რაც მოსახლეობას აწუხებს. ხშირად ვადევნებ თვალს საკრებულოს სხდომებს და მიუხედავად იმისა, რომ რაღაც საკითხების განხილვა ხდება, სულ მაქვს განცდა, რომ ადგილობრივ საკითხებზე, პრობლემატიკაზე არა თუ მსჯელობენ, არც კი ფიქრობენ, ეს მათი ინტერესის სფეროს არ წარმოადგენს.
ცენტრალურ დონეზე, თბილისში, პოლიტიკურ პარტიებს შორის ურთიერთობა, ბუნებრივია, აისახება ადგილობრივ ორგანიზაციებზეც _ მუნიციპალიტეტებში ადგილობრივი თვითმმართველობები პოლიტიკური პარტიების გაგრძელებები არიან და როგორც სახელისუფლებო, ისე ოპოზიციურ ნაწილში ეს აისახება ადგილობრივი თვითმმართველობის გახორციელების ხარისხზეც.
_ მაგდა, თქვენ ახსენეთ ანგარიშვალდებულება და მოსახლეობის, ამომრჩევლების როლი. თქვენი აზრით, რატომ არ არიან ამომრჩევლები აქტიურები და რატომ არ სთხოვენ თავიანთ რჩეულებს, საკრებულოს სხდომაზე გაიტანონ ის საკითხები, რაც მათ აინტერესებთ და ან ისაუბრონ ადგილობრივ პოლიტიკურ ვითარებაზე?
_ მოქალაქეებს მიაჩნიათ, რომ მათი აქტიურობა არაფერს შეცვლის და, პრინციპში, ამაში მართლებიც არიან. ისინი ფიქრობენ, რომ არჩევნებში ხმის მიცემით მთავრდება მათი როლი ადგილობრივი თვითმმართველობის გახორციელებაში. მეორე იმიტომ, რომ საერთოდ არ აქვთ წარმოდგენა, როგორ შეუძლიათ შეცვალონ ადგილობრივი პოლიტიკა _ ეს მისთვის არავის უსწავლებია, არავის უთქვამს. მრჩება შთაბეჭდილება, რომ ოზურგეთში სამოქალაქო სექტორის ნაწილი პოლარიზებულია და მკვეთრად დაპირისპირებული ხელისუფლებასთან. შესაბამისად, ხელისუფლებასთან საუბრის აზრს ვერ ხედავს, თუნდაც, იმაზე საუბრის, რომ მორჩეს ამ შოუების დადგმას და მთელი წარმომადგენლობითი ორგანოს ჩაგდებას სასაცილო მდგომარეობაში. სამოქალაქო სექტორის მეორე ნაწილი კი, ბოლო პერიოდში, უბრალოდ, ხელჩაქნეულია და ეს ხელის ჩაქნევა ყველა დონეზე თვალშისაცემია. არაფერი იცვლება და აი, ეს დამოკიდებულება, სამწუხაროდ, ნელ-ნელა უფრო და უფრო ჩნდება არა მხოლოდ მოსახლეობაში, არამედ იმ აქტიურ ჯგუფებშიც, რომლებიც ადგილებზე არიან, რაც ნიშნავს, რომ ნიჰილიზმი უკვე ამ აქტიურ მოქალაქეებსაც შეეპარათ და არაფრის შეცვლა მათ აღარ შეუძლიათ. ეს განცდა მათ ნელ-ნელა უფრო და უფრო უმძაფრდებათ, რაც, ალბათ, იმის ბრალია, რომ ადგილობრივი საზოგადოება არ არის აქტიური და არ მოუწოდებს საკრებულოს წევრებს საკრებულოს სხდომაზე მათთვის აქტუალური საკითხებით იყვნენ დაკავებულები და არა პარტიული ურთიერთბრალდებების და საქმეების რჩევით.
სამოქალაქო კულტურის საერთაშორისო ცენტრის გამგეობის თავმჯდომარე კოტე კანდელაკი “გურია ნიუსთან” საუბრისას ამბობს, რომ სიტუაცია თითქმის ყველა მუნიციპალიტეტის საკრებულოში ერთნაირია.:
_ ბოლო ერთი წლის განმავლობაში, ტემპერატურა ძალიან აწეულია. ძირითადად, ეს კონფლიქტური სიტუაციები ეხება არა ადგილობრივ თვითგანვითარებას და თვითმმართველობის საკითხებს, რომლისთვისაც აირჩია მოსახლეობამ ისინი (არ აქვს აქ მნიშვნელობა პარტიულობას, ყველას ეხება ეს), არამედ “ზოგადსაკაცობრიო საკითხებზე” არის დაპირისპირება.
ასეთი კამათი და კარგი გაგებით, დაპირისპირება, დისკუსიები, უფრო მეტად მიმართული უნდა იყოს ადგილობრივი საკითხების და პრობლემების მოგვარებისკენ.
ეს დეცენტრალიზაციის არარსებობის გამოძახილია _ სამწუხაროდ, ადგილობრივი პოლიტიკოსები ვერ წყვეტენ იმ საკითხებს და ცენტრალური ხელისუფლების შემყურენი არიან. ეს ეხება, როგორც სახელისუფლებო პარტიას, ასევე, ოპოზიციასაც _ ყველანი ცენტრალური ოფისებიდან იმართებიან, _ გვითხრა კოტე კანდელაკმა.
მისივე თქმით, თვითმმართველობები გადაწყვეტილებების მიმღებებად ვერ იქცნენ:
_ ყველა ვხედავთ, რომ რეგიონული განვითარების ფონდიდან ხდება მთავრობის მიერ მიღებული გადაწყვეტილებების აღსრულება. ძირითადად, სამთავრობო პროგრამებზეა საუბარი, ვთქვათ, “განახლებული რეგიონები” და ასე შემდეგ… რეალურად, თვითმმართველობები გადაწყვეტილებების მიმღებებად ვერ იქცნენ. თვითმმართველობის არსი კი ის არის, რომ ადგილობრივი პოლიტიკოსები იყვნენ გადაწყვეტილებების მიმღებები ადგილობრივი მნიშვნელობის საკითხებთან მიმართებაში.
თვითმმართველობის განვითარებაში მთავარია, ადგილობრივი ხელისუფლება გადაწყვეტილებების მიმღებებად იქცეს და შეეძლოს გადაწყვეტილებების დამოუკიდებლად მიღება _ ალბათ, დიდი ძალისხმევა იქნება საჭირო, რომ ეს მიდგომა შეიცვალოს, _ ამბობს კოტე კანდელაკი “გურია ნიუსთან” საუბრისას.
ავტორი
