ფერმწერი და გრაფიკოსი ედმონდ კალანდაძე 1923 წლის 4 მაისს დაიბადა. აღნიშნულ თარიღს ხმიანება საქართველოს ეროვნული მუზეუმის შალვა ამირანაშვილის სახელობის ხელოვნების მუზეუმის კურატორი, ნანა შერვაშიძე ეხმაურება და მისი ავტორობით საქართველოს ეროვნულ მუზეუმის გვერდზე გამოქვეყნებულ ინფორმაციას გთავაზობთ.
ქართული სახვითი ხელოვნების განვითარების ახალი ეტაპის ფორმირების პროცესში ედმონდ კალანდაძის ხელოვნებას უმნიშვნელოვანესი ადგილი უჭირავს. ჯერ კიდევ თბილისის სამხატვრო აკადემიაში სტუდენტობისას მან და მისმა თანამოაზრეებმა წინა პლანზე წამოსწიეს ყოფიერების სოცრეალიზმისგან სრულიად განსხვავებული გააზრება და სახვითი ენის განახლების აუცილებლობა.
ედმონდ კალანდაძე ახალგაზრდა ნოვატორ მხატვართა გამოკვეთილი ლიდერი იყო. 1955 წელს, სურათების გალერეაში მოწყობილ გამოფენაზე, მხატვარმა რამდენიმე ნამუშევარი წარადგინა. საგამოფენო სივრცეში ისინი აშკარად გამოირჩეოდა ფერის განსაკუთრებული ჟღერადობით.
„ჩვენთან მოვლენაა“ – ასე გამოხატა თავისი შთაბეჭდილება რენე შმერლინგმა.
1957 წელს მოსკოვში ახალგაზრდობისა და სტუდენტთა პირველი საერთაშორისო ფესტივალის საკონკურსო პროგრამაში წარმოდგენილმა სურათმა „ზურაბ ნიჟარაძის პორტრეტი“ ახალგაზრდა მხატვარს აღიარება მოუტანა.
ფერწერა ედმონდ კალანდაძის ცხოვრების აზრია, საკუთარი ხედვისა და განცდების სახვითი ხელოვნების ენაზე ამეტყველების საშუალება. სინამდვილე მისთვის სიცოცხლისა და სიკვდილის, სიყვარულისა და ძალადობის, ქაოსისა და წესრიგის თანაარსებობაა. წინააღმდეგობებით აღსავსე თანამედროვეობა კალანდაძის ფერწერულ ტილოებში სხვადასხვა მხატვრულ სახედ და სიუჟეტად გარდაისახება. ეს ხან პეიზაჟია, ხან პორტრეტი, ნიუ ან ნატურმორტი. ედმონდ კალანდაძის ფერწერული ნამუშევრების მიღმა თითქმის ყოველთვის არის ქვეტექსტი, საიდუმლო, რომლის თანაზიარს მხატვარი მაყურებელსაც ხდის, და რომელსაც, შინაგანი იმპულსებით გადასცემს.
„ფერწერა, ეს არის ფიქრი საღებავებით.
ეს არის სურვილი, ებრძოლო წარმავლობას, სიკვდილს, გაქრობას. ეს არის კადნიერი ოცნება, იყო შემოქმედი და შექმნა შენი სამყარო, სადაც შენ და მხოლოდ შენ იქნები ყოველივეს მსაჯული და გამგებელი; ისაზრდოო შენი ფანტაზიით, ააგო სამართლიანობისა და ლმობიერების კოშკები, შენს თავზე აიღო დასჯისა და პატიების უფლება და იმავ დროს, გქონდეს სრული შეგრძნება იმისა, რომ ეს თამაშია და როგორც XX საუკუნის ერთი ბრძენი, თომას მანი იტყოდა: თამაშია, მაგრამ სერიოზული თამაში.“ – წერდა თავად მხატვარი.
ედმონდ კალანდაძე 2014 წლის 13 აგვისტოს თბილისში გარდაიცვალა.
