ფასების ზრდა თუ კლება, მეტ-ნაკლებად თანმხლები პროცესია საზოგადოებრივი ცხოვრებისთვის. საქსტატი, სტატისტიკის ეროვნული სამსახური ამის შესახებ ყოელთვის აქვეყნებს მონაცემებს და შესაბამის ანალიზსაც.
თუმცა ფასებისადმი ინტერესი, თან ყოველდღიური, მუდამ ახასიათებს საზოგადოების ყველა ფენას. ამიტომ გურიაში, კონკრეტულად ოზურგეთში, განსაკუთრებით მოსავლის მიღების სეზონზე , მუდამ ფასების ირგვლივ ტრიალებს კითხვები.
ახლა, შემოდგომის მიწურულს, ხილისა და ბოსტნეულის ფასი, შედარებით დაბალია. ამინდები არ გაუარესებულა და მწვანილეულიც უხვად არის დახლებზე.
საადრეო მანდარინი ბაზარში ოქტომბრის ბოლოს გამოჩნდა. წინა წლებში უფრო ადრეც ნახავდით, თუმცა ოქტომბრის ერთმანეთს გადაბმულმა, საკმაოდ წვიმიანმა დღეებმა შეაფერხა ნაყოფის სიმწიფე. კონკრეტულად კი გვიადება ნაყოფის გაყვითლება, რაც რეალიზებისთვის მთავარი ნიშაა. იყო ფაქტები, მწვანე მანდარინიც გამოჰქონდათ ბაზარზე, თუმცა მყიდველი მაინც ნაკლებად ეტანებოდა. მიუხედავად სეზონზე „ახალი ხილის“ იმიჯისა.
ახლა ერთი კილოგრამი მანდარინი, ხარისხის შესაბამისად , ერთი ლარიდან ორ ლარამდე მერყეობს. არაერთგან გავრცელბული ინფორმაცია მისი ფასის ზრდის შესახებ, არ შეეფერება სინამდვილეს. ეს , შესაძლოა, ეხებოდეს, ცაკლეულ სუპერმარკეტებში ცაკლეულ არარეალურ ფასებს, რაც მცირერიცხოვან, შეძლებულ მომხმარებელზეა გათვლილი… ისევე, როგორც ეს თხილის სეზონზე ხდება. მაგალითად, მარკეტში, სეზონზე, ერთ კილოგრამ ახალ თხილს 20-25 ლარად ყიდიან. ხოლო ჩვეულებრივ ბაზარზე ორი ლარი ღირს.
_ეს საადრეო ჯიშის მანდარინია. მასობრივად ჯერ შემოსული არ არის. ძალიან ცუდი ამინდებია და ხელს უშლის ციტრუსოვანთა დამწიფებას. იმედია, დედაბუნება არ გაგვწირავს. ხალხისთვის ეს პურის ფულია და ყველა იმედით ელის საყოველთაო კრეფის დაწყებას, – გვითხრა ერთ-ერთმა გამყიდველმა, ციტრუსოვანთა პლანტაციის მფლობელმა მზია ღლონტმა.
როგორც ადგილობრივები ამბობენ, წელს მსხმოიარობით არ გამოირჩევა მანდარინის ბაღები. მოსავალი ყველგან ერთნაირი არ იქნება.
_ახლა, მთავარია, ამინდმა გაგვიმართლოს. გამუდმებით წვიმს. კლიმატი ისეა შეცვლილი, პროგნოზსაც ვერ ენდობი, _ ამბობენ გურული მეციტრუსეები. თუმცა ნიემბრის შუა რიცხვებში უკვე კარგად გამოიდარა, ტემპერატურაც აიწია და ხალხი წელს არც ისე კარგად მსხმოიარე ციტრუსის მოიმედე, მაინც ამინდს შეჰყურება.
_კარგი ბაღი გვაქვს. საკმაოდ ხვავრიელ მოსავალს ვიღებთ. წელს არ ასხია ისე, როგორც სხვა დროს. თუმცა ახლა რაც გვაქვს, იმის შენარჩუნებაც საქმეა. ძალიან ავობს ამინდი. ხშირად პროგნოზსაც ვერ ენდობი,- ამბობს ჩვენთან სოფელ ქაქუთის მკვიდრი ნაირა ხავთასი.
ფასების კლება-მატების პროცესი, ხალხს მაინც საკვებ პროდუქტებზე უფრო აინტერესებს.
“მაინც რამ აიწია და რამ დაიწია? რა გაძვირდა და რა გაიაფდა?“ _ კითხულობს დილაადრიან ოზურგეთის ბაზარში შესული მომხმარებელი.
რაოდენ უცნაურადაც უნდა ჩანდეს, ამ დღეებში მოიმატა ზეთის ფასმა. მთელი წლის მანძილზე, ერთი ლიტრი ზეთის ყიდვა 2,80 ლარადაც კი იყო შესაძლებელი. ახლა კი ერთი ბოთლი ზეთის ფასი, სულ ცოტა, ოთხი ლარია.
ასევე, რაოდენ გასაკვირიც უნდა იყოს, შედარებით გაიაფდა შაქარი და არათუ საბითუმო მაღაზიებში, კონკრეტულ მარკეტებში, ოზურგეთის ბაზარში თუ სხვაგან, ერთი კილოგრამი შაქრის ყიდვა 2,30 ლარადაც არის შესაძლებელი.
ბოლო ერთი კვირის მანძილზე, თითქმის, ხუთი ლარით გაძვირდა ყველი. სექტემბერ-ოქტომბერში, ერთი კილოგრამის ყიდვა, საშუალოდ 9-10 ლარად იყო შესაძლებელი. ახლა კი ერთი კილოგრამის ფასი 12-14 ლარს შორის მერყეობს.
რაოდენ გასაკვირიც უნდა იყოს, არ გაძვირებულა რძე. ერთი ლიტრი კვლავ 2,50 ლარი ღრს. ზოგან შეაძლებელია ორ ლარადაც იყიდო. ასევე კვლავ 4-5 ლარი ღირს ნადუღი. სოფლის კვერცხი, ერთი ცალი ძველებურად 60-70 თეთრი ღირს.
რაც მომხმარებელს ამ ეტაპზე არ მოსწონს, ეს არის ზეთის ფასის ზრდა.
კითხვაზე, თუ რა ხდება ამჯერად და რატომ იწევს თანდათან ზეთის ფასი, სავაჭრო ობიექტებზე მომუშავეები შაბლონური პასუხებით კმაყოფილდებიან. გაძვირებულად ვყიდულობთ და მეტი არაფერი ვიცითო. თავისი განმარტება აქვს მომხმარებელს: „სეზონია, ხალხი ზამთრისთვის ინახავს გამზადებულ საკვებს. ამ ყველაფერს ზეთი სჭირდება და თავად აძვირებენო.“
რაც შეეხება ყველის ფასს, ეს ყოველ სეზონზე ასეა, შემოდგომის მიწურულს პირუტყვი წველას იკლებს. ამიტომ პროდუქტიც ნაკლებია და ამაში გასაკვირი არაფერიაო.
ბაზარზე ძალიან გაზრდილია ცოცხალი შინაური ფრინველის ფასი.
ერთ ზრდასრულ ქათამს 40 ლარზე ნაკლებად იშვიათად იყიდით. ასევე ძვირია ინდაური. ზრდასრულ ინდაურს, წონის მიუხედავად, ხელაღებით აფასებენ 80-100 ლარს.
შედარებით გაიფდა გოჭი. ცოცხალი წონით გოჭის ფასი, ერთი კილოგრამი 15 ლარი ღირს. ერთი თვის წინ კი 17-18 ლარი ღირდა. ასე რომ გურული მომხმარებლების მიერ ხშირად წამოსროლილი კითხვები, „რამ აიწია და რამ დაიწია ფასი,“ რეალური სურათიდან გამომდინარე ისმის.
ყველაზე მთავარი კითხვა, რაც უმეტესად ძალიან პოლიტიზირებული მოქალაქეებისგან ისმოდა, დამთავრდება არჩევნები და ნახავთ საწვავის ფასი თუ პურისფქვილი და ბევრი სხვა რამ, როგორ გაძვირდებაო, ჯერჯერობით არ მართლდება. თუმცა, საპირისპირო მოსაზრებებიც ისმის, ფასები ახალი წლის შემდეგ მოიმატებსო.
_ერთ ადგილზე გაჩერებული მუდმივი ფასი აღარ მახსოვს, ბიძია. ეს იყო კომუნისტების დროს, „სპიჩკა“ რომ კაპეიკი ღირდა. ახლა ჩემს ნაშრომს თუ ფასს დავადებ, არავის ვეკითხები. ლანჩხუთიდან დამაქვს პარასკევობით ყველი და რძის ნაწარმი ოზურგეთის ბაზარში. ახლა უფრო ძვირად ვყიდი. ზაფხულში ნაკლებად ვყიდდი. ასეა, ბაზარიც გკარნახობს, რომელი პროდუქტი,რა ღირს. ეს კია, მომხმარებელი კი არ უნდა დაახრჩო, _ გვეუბნება ლანჩხუთიდან ჩამოსული ბესო ბოლქვაძე. თან ოჯახის შრომის ამბებს გვიყვება, რომ ბევრი პირუტყვი და ფრინველი ჰყავთ. ხან რძალს მოაქვს გასაყიდად სხვადასხვა პროდუქტი, ხან შვილს. ასე ვეხმარებით ერთმანეთს და მშვიდობა და ჯანმრთელობა გვექნეს, მშიერი არ მოვკვდებითო.
ოზურგეთის ქუჩებში გამოჩნდნენ ნაგომრელი და ძიმითელი, როგორც აქ ეძახიან „კაი კაცები _ მეგოდრეები“. ისინი ბამბუკის მცენარის წიბოებისგან დამზადებული ტკეჩით დაწნულ კალათებსა და დიდ გოდრებს ყიდიან.
_ იმდენი შრომა დევს ამ საქმეში, მართლა ცოდოა გლეხიკაცი 40 ლარად ყიდდეს ერტ გოდორს. თუმცა , არაა მეტი გზა, _ თვით მყიდველებისგან ისმის ასეთი შეფასებები.
რაც შეეხება ზომიერ , ხელიან კალათას, ერთი ცალი 15-20 ლარი ღირს. ეს ფასიც საკმაოდ ხელმისაწვდომია მსურველისთვის, რადგან თუ შრომის ყველა დეტალს შევაფასებთ, თვითღირებულებასაც ძლივს უტოლდება გასაყიდი ფასი.
ავტორი
ავტორი
