მეფუტკრეობის თეორიასა და პრაქტიკაში არც თუ ხშირად არის შესატანი არა ერთი ცვლილება და აქედან გამომდინარე, შენიშვნები, რაც მუდამ სჭირდება და ყოველდღიურად წაადგება მუშაობაში ჩვენს ნაცად თუ დამწყებ მეფუტკრე ფერმერებს.
საფუტკრეში, სადაც არ ხდება აქტიური ზოოტექნიკური ჩარევა, ყოველთვის ჰყავთ მაღალპროდუქტიული დედები და ძლიერი ოჯახები.
ბუნებრივი ნაყრიანობის აღსაკვეთად, ზოოტექნიკური ჩარევის მიმდევარ მეფუტკრეებთან კი ხშირია სისუსტით გამოწვეული ოჯახების წუნდება და მათი რეორგანიზაცია ან ზამთარში დედა ფუტკრის დაღუპვის გამო, ოჯახების მთლიანად გაუქმება. დაღუპული ოჯახების სანაცვლოდ, ისინი გაზაფხულზე აღადგენენ ნამატის იმ ოდენობას, რასაც გასული წლის შემოდგომაზე ყოფილი ფუტკრის ოჯახების რიცხვის აღდგენა-შევსებას ანდომებენ. ამას მოსდევს საფუტკრის პროდუქტიულობის დაქვეითება, ოჯახების რიცხოვნობის შემცირება.
ზემოთ აღნიშნულ უარყოფით შედეგებს აქვს ორი მარტივი ახსნა:
აქტიური, შრომისუნარიანი და მზრუნველი მეფუტკრე ფუტკრის ნაყრიანობის პერიოდში, ზოოტექნიკური წესების მითითების თანახმად, ატარებს ფუტკრის ბუნებრივი ნაყრიანობის საწინააღმდეგო ღონისძიებას, რაც სხვადასხვა საშუალებების პარალელურად, ძირითადად, სანაყრე სადედეების მოსპობაში გამოიყენება.
ზოოტექნიკური წესები, ასევე, შეახსენებენ მეფუტკრეებს ფუტკრის სისხლის ჯიშობრივ განახლებაზე ზრუნვას და ამ ღონისძიების გატარების აუცილებლობას. საამისოდ მეფუტკრეები ხშირად იძენენ დედა ფუტკრებს საჯიშე მეურნეობიდან. აქ არ შეიძლება არ აღინიშნოს ის ფაქტი, რომ ფუტკრის მოშენების საჯიშე მეურნეობებს აქვთ თავიანთი არსებობისა და მოგების გეგმა. მათ გამოჰყავთ დედები არა მარტო სათანადო ბუნებრივ-კლიმატურ პირობებში (ნაყრიანობის პერიოდში), არამედ გაზაფხულიდან ზაფხულის ბოლომდე, ე. ი. მამალი ფუტკრის არსებობის მთელ პერიოდში. ამის გამო ფუტკრის მოშენების საჯიშე მეურნეობები, ზოგჯერ დაბალხარისხიან დედა ფუტკრებს ყიდიან.
ჯიშობრივად, საქართველოში გავრცელებული ფუტკარი ყველა მაღალმთიანი ზონის რუხი ფუტკარია. მთის ქართული რუხი ფუტკრის ჯიშის შიგნით, გარკვეული წლების წინათ, კიდევ არსებობდა განსხვავებული კლიმატური პირობების შესაბამისად, ბუნებრივამდე შექმნილი, ერთი მეორისგან განსხვავებული ნიშან-თვისების მქონე საფუტკრეები, რომლებიც მეცნიერ მ. ლეკიშვილის შესწავლით, დაყოფილი იყო მეგრულ, გურულ, ქართლურ, კახურ პოპულაციებად. მაგრამ სპეციალიზებული საჯიშე მეურნეობებიდან ადრე, ნებით თუ უნებლიედ თავსმოხვეული ზოოტექნიკური წესების, ანუ სისხლის განახლების წყალობით, თითქმის გაქრა ის პოპულაციები, რომლებიც საქართველოს სხვადასხვა კლიმატური ზონების შესაბამისად თავისთავად ჩამოყალიბდნენ და ადამიანის ჩარევამდე არსებობდნენ.
შემდგომში ადამიანი არასდროს არ უნდა ჩაერიოს უცოდინრად და გარემო პირობები და ბუნება კვლავ შექმნის და აღადგენს მისთვის დამახასიათებელ პოპულაციას.
ამრიგად, უნდა ვიცოდეთ, რომ საფუტკრეში, სისხლის განახლების მიზნით, ზოოტექნიკური ჩარევა საჭიროა არა საქართველოში, არამედ შორს გაყვანილ ქართულ ფუტკარში, რომელიც დროთა განმავლობაში მუტაციას განიცდის და გადადის მოცემული ადგილისთვის დამახასიათებელი ფუტკრის ნიშან-თვისებებზე, რაც განსაკუთრებით მჟღავნდება ხორთუმის სიგრძისა და თვინიერების უარყოფითად ცვლილებაში.
ჩვენი ვალია, პირველ რიგში, ხალასად შევინარჩუნოთ ის, რაც ბუნებამ უჩვენოდ შექმნა და მოთხოვნილების შესაბამისად მივაწოდოთ ის მათ, ვისაც სჭირდება. მეორე რიგში კი შევისწავლოთ და ჩავწვდეთ ფუტკრის ინსტიქტურ-ბიოლოგიურ თავისებურებებს, ქცევებსა და თვისებებს, რომ ჩვენი ჩარევით ხელი კი არ შევუშალოთ, არამედ ხელი შევუწყოთ მის განვითარებას კაცობრიობის საკეთილდღეოდ.
რადგან თაფლის შემგროვებელი ფუტკარი ბუნებას შეუქმნია მცენარეთა სამყაროსთან აუცილებლობისთვის სიმბიოზურ დამოკიდებულებაში, მას თან დაჰყოლია ოჯახისა და სახეობის შენარჩუნების ის ბიოლოგიური თავისებურებანი, რომელმაც ათეული მილიონობით წლების განმავლობაში განაპირობა მათი არსებობა. ეს თავისებურებებია:
_ ფუტკრის მხოლოდ და მხოლოდ ოჯახური ცხოვრება.
_ ზრუნვა დიდი რაოდენობით საკვები მარაგის დაგროვებაზე.
_ დედა ფუტკრის საქორწინოდ გაფრენა რამდენიმეჯერ შორს, მაღალ სივრცეში, რათა შეუღლდეს მამალ ფუტკრებთან.
_ ოჯახის თადარიგიანი ქმედება დედა ფუტკრის “მშვიდობიანი გზით” თვითშეცვლისთვის ნაყრიანობის პერიოდში (ეს ის პერიოდია, როდესაც უმაღლესი დონის დედა ფუტკრები გამოიზრდებიან).
თაფლის შემგროვებელი ფუტკრისთვის ბიოლოგიურად მახასიათებელი თვისებების ჩამოთვლილი პუნქტებიდან, მეოთხე პუნქტი არის ახლად აღმოჩენილი და შესწავლილი, რომელიც ნაყრიანობის პერიოდში გამოვლენილი სპეციალური ნიშნებით ხასიათდება. ამით მეფუტკრეს ზუსტად შეუძლია განსაზღვროს, თუ ფუტკარი რისთვის აკეთებს სადედეებს _ სანაყრედ თუ დედის “მშვიდობიანი” გზით შესაცვლელად.
