ოზურგეთელი ავთანდილ ბერიშვილი წიგნისმოყვარე კაცია. ის დიდხანს მუშაობდა სხვადასხვა საპასუხისმგებლო თანამდებობაზე ოზურგეთში და მისი ცხოვრების მთავარი არსი და მიზანი, როგორც თავად გვეუბნება, მუდამ იყო მეგობრების, ახლობლების, ხალხის გვერდით ყოფნა, მათ ლხინსა თუ ჭირში გვერდით დგომა და არა მხოლოდ პირადი კონფორმიზმით ტკბობა და მოსახვეჭელის შეგროვება, როგორც იმ დროებას ახასიათებდა. კაცთმოყვარეობაზე, სტუმართმოყვარეობასა და სამშობლოს სიყვარულზე სხვისგან არაფერი ესწავლება. პირიქით, თავად არის ამ ყველა თვისების მატარებელი სახასიათო ფუგურა _ ასე იცნობენ მას ოზურგეთში.
სწორედ ამ მისმა ერთგვარმა “განწყობის თეორიამ ” უკარნახა ამჯერად, ერთი მეტად ცნობისწადილით წასაკითხი, დოკუმენტური, თუმცა გაუხმაურებელი ამბებიტ გაჯერებული წიგნით წარმოჩენილიყო მკითხველებთან.
მეგობრულ, ალალ საუბარში მუდამ ხაზს უსვამს, რომ მწერალი კი არ არის, წიგნის და მოყვრის მოყვარე კაცია, ადამიანობის მეხოტბეა და საკუთარი ხედვები გააჩნია, რომლის თავს მოხვევას არავისთვის აპირებს არასდროს, თუმცა არც ადვილად მერყეობს, თუ რაიმე მტკიცედ სწამს.
წიგნი “ნაგომრიდან ლევილამდე ” უცებ რომ შორეულ საფრანგეთს წარმოგიდგენს, წაკითხვის შემდეგ სრული თავდაჯერებით ფიქრობ, თურმე შორი კი არა, რა ახლოა ნაგომრიადან ლევილამდე. მხატვრული წიაღსვლებით ზომიერად გაჯერებული თხრობისას წიგნში გადმოცემულია ლევილელი ემიგრანტების ცხოვრება.
წიგნი, რომელსაც არ აკლია მხატვრული ფონი, ძირითადად, აგებულია მდიდარ საარქივო მასალებსა და დოკუმენტურ ამბებზე, რის კარგად მოძიებასა და დაუშავებაში, ავტორმა თითქმის სამი წელი გალია. სამაგიეროდ კი, სიყვარულით ნაკეთებმა საქმემ ბევრი ინტერესით წასაკითხი ამბავი, ერთ სრულფასოვან წიგნად აქცევინა. მერე კი ამ წიგნმა ადვილად იპოვა მკითხველთან, განსაკუთრებით კი გურულების გულთან მისასვლელი გზა თუ ბილიკი. წიგნი მკითხველისთვის ინტერესით წასაკითხი აღმოჩნდა.
რატომ მაინცდამაინც ნაგომარი? რა ჯადოსნური ძაფი გაიჭიმა ნაგომრიდან ლევილამდე?
_ ჩემი წიგნის გმირები, ყველანი ისტორიული პიროვნებები არიან. ლევილელები, რომლებსაც აქამდე არ იცნობდნენ. გეტყვით, რომ ამ წიგნზე მუშაობა ერთმა უცნაურმა და საინტერესო ამბავმა შთამაგონა. 2020 წლის ზამთარში, ოზურგეთში შემხვდა ერთი კარგი კაცი, მუდამ მომღიმარი მერაბ ქარჩხავა. მითხრა, ჩამოჯექი, ძალიან საინტერესო და სასწაული ამბავი უნდა გიამბო. აგერ, ოზურგეთელი ვლადიმერ ბოლქვაძის ძმამ, მათე ბოლქვაძემ , მეორე მსოფლიო ომის დროს, საფრანგეთის ტყვეთა ბანაკში, შემთხვევით ძმისშვილი ნახა! ჯერ ერთმანეთს, როგორც ქართველები, მერე, როგორც გურულები, მერე ,როგორც ნაგომრელები და…ბოლოს, როგორც ბიძა-ძმისშვილი, ისე რომ შეხვდნენ და გადაეხვივნენ. სასწაული ისტორიაა და იქნებ, მოიძიოო, მითხრა! _გვიამბობს ავთანდილ ბერიშვილი.
შემდეგ კი დაიწყო სამწლიანი ძიების და შრომის დღეები. ბატონი ავთო ცდილობდა, მისხალ-მისხალ, მართალი და ცოცხალი მოწმეების მონათხრობით გაჯერებული ამბები შეეგროვებინა.
თავიდანვე ეწვია სოფელ ნაგომარს და მოიძია მათი თანასოფლელის, მათე ბოლქვაძის ისტორია. აქ ნახა 98 წლის ვახტანგ გოგუაძე, ვისაც მათე ბავშვობიდანვე ახსოვდა. დააზუსტა, რომ მათე ბოლქვაძე ლევილელი ემიგრანტი იყო და დიდხანს ცხოვრობდა ქართველი ემიგრანტების გვერდით.
_ როგორც დავადგინე, მათე ბოლქვაძე, გასული საუკუნის 30-იან წლებში გაქცევია ბოლშევიკურ რეპრესიებს. საქართველოდნ თურქეთში გადასულა, შემდეგ კი ლევილისთვის შეუფარებია თავი. მოკლედ, ნაგომარში, ლიხაურში, ასევე სხვადასხვა ადგილზე, ნაცნობ-მერგობრებში შევაგროვე ყველა საჭირო ინფორმაცია, ძალზე საინტერესო ბიოგრაფიული პასაჟები. ასევე შევაგროვე ფოტომასალები. მოვიძიე უამრავი დოკუმენტური მასალები მეოცე საუკუნის ისტორიულ პიროვნებებზე: ერისკაცებზე, ექვთიმე თაყაიშვილზე, ნოე ჟორდანიაზე, ევგენი გეგეჭკორზე, ვლასა მგელაძეზე, ვალოდია გოგუაძესა და სხვებზე… _ გვიამბობს ავთო ბერიშვილი.
თუმცა ამ წიგნის მთელი იდუმალი თუ ღია ღირსება ის არის, რომ მთავარი მოქმედი გმირი ნაგომრიდან იძულებით გადახვეწილი უბრალო კაცი, მათე ბოლქვაძეა. ის ძლიერი, უშიშარი პიროვნებაა, პატრიოტი და კაცთმოყვარე, რომლის ირგვლივ პარიზსა და ლევილში ქართველი ემიგრანტები იყრიან თავს. მათე მათი დამცველი და ზურგია ყველგან. მის ირგვლივ ჩანან და ტრიალებენ დიდი კორიფეები.
წიგნში მართლაც თანმიმდევრულად, ძალდაუტანებელი თხრობითაა გადმოცემული საინტერესო ამბები, რაც მეორედ გადასაკითხავადაც მიგაბრუნებს. სინტერესოდ არის გადმოცემული ამ პირების ურთიერთობები მათე ბოლქვაძესთან.
მთავარი, რაც ამ წიგნით ავტორმა გადმოგვცა, ეს არის მაშიდინდელი საქართველოს, კონკრეტულად კი გურიის სოციალურ-პოლიტიკური თუ კულტურული ვითარების სურათი.
ავთო ბერიშვილი, როგორც ვთქვით, ყოვლთვის აღნიშნავს, რომ მას არც მწერლობაზე აქვს პრეტენზია და არც პოპულარობის მაძიებელია. კალამს ხელი უნებურად მოკიდა, როცა მშობლიური კუთხის და ხალხის სიყვარულმა განსაკუთრებული მგრძნობელობით და ემოციით შემოუტია უცნაური, ბედის უკუღმართობით გადახვეწილ-გადაკარგული ნაგომრელი ბიძა-ძმისშვილის ტკივილიანი ისტორიის გამო .
წიგნში, როგორც ვთქვით, მოთხრობილია, თუ როგორ ნახა ერთმა ნაგომრელმა ემიგრანტმა შემთხვევით, საკუთარი ძმისშვილი ტყვეთა ბანაკში, საფრანგეთში, მეორე მსოფლიო ომის დროს.
ავტორმა შეძლო, უსაზღვრო ტკივილის, სიხარულის, სიყვარულისა და სისხლის ყივილის დრამა საკმაოდ ემოციურად გადმოეცა ამ წიგნში.
“ნაგომრიდან ლევილამდე ” ერთგვარ, საოცრად დრეკად, მტკიცე, დინამიკურ ხერხემალზე აგებული ნაწარმოებია, რომლის თითოეულ მალას საკითხავად მიმზიდველს ხდის… ეს სულაც არ გახლავთ მწერლის ფანტაზია. ძირითადად, დოკუმენტური წყაროებიდან გამომდინარეობს… საინტერესო კვლევა-ძიებით შექმნილ წიგნში, ავტორმა, ფაქტობრივად, ხელისგულზე დაგვიდო საქართველოს, განსაკუთრებით, გურიის სოციალური, პოლიტიკური, ეკონომიკური, კულტურული, ეთნოგრაფიული ყოფის ერთ-ერთი რეზონანსული ეპოქა, თავისი დადებითი და უარყოფითი მხარეებით… ” _ ნათქვამია სარედაქტორო წინასიტყვაობაში. წიგნი რამდენიმე თვის წინ გამოიცა. ამის შემდეგ კიდევ ერთი მამულიშვილური ნაბიჯი გადადგა ავთანდილ ბერიშვილმა _ გადაწყვიტა, წიგნის გმირები თუ მათი შთამომავლები, რომლებიც დღეს ცოცხლები არიან და აქტიური საზოგადოებრივი წესით ცხოვრობენ საფრანგეთში, საქართველოში, გურიაში მოეწვია.
_ მე მათ შევუთანხმდი და მალე გურიაში ჩამოდიან ჩემი წიგნის გმირები, 1950 წელს ლევილში დაბადებული ლავრენტი (ლორან) ჩხაიძე, 1924 წლის აჯანყების მონაწილე, შუხუთელი კვიროსი ჩხაიძის შვილი, რომელიც ემიგრირებული იყო 1925 წელს. მისი ქალიშვილი, მომღერალი სულიკო ჩხაიძე, დაბადებული 1977 წელს, ლევილში. სულიკოს დედა, მომღერალი ბიელკა ნემიროვსკა. ასევე ცნობილი გიტარისტი, ფრანგი ჟან პიერი. ისინი კონცერტებს გამართავენ ოზურგეთის, ბათუმის, ქობულეთის ფოლკლორის ცენტრებში. ასევე, გეტყვით, რომ ისინი თვითდაფინანსებით მოდიან. თავიანთი ინიციატივით. ეს არის გამოძახილი წიგნისა “ნაგომრიდან ლევილამდე “.
რეპერტუარში იქნება მსოფლიოს ხალხთა ფოლკლორული ხასიათის ნომრები. ჩვენი სტუმრები პროფესიონალები არიან, რომლებიც ქართული, ფრანგული, რუმინული, უკრაინული, ბოშური, ესპანური ფოლკლორის ნიმუშებს შეასრულებენ. სიხარულით ველოდები ამ დღეს, _ გვითხრა ავთანდილ ბერიშვილმა. მან ასევე გამოხატა უდიდესი სიხარული, რომ ჩაფიქრებული კეთილი სურვილი ემიგრანტების შთამომავალთა დედა სამშობლოსთან დაახლოებისა, აუხდა და სტუმრების მოლოდინშია.
წარმატებებს ვუსურვებთ ბატონ ავთანდილს. მან რეგიონის სინამდვილეში, კონკრეტულად ერთ პატარა ქალაქ ოზურგეთიდან, ისტორიულ სოფელ ნაგომრიდან შეძლო, ხმა მიეწვდინა ქართული ემიგრაციის ნავსაყუდელ ლევილამდე და სამშობლოში მოეწვია დაკარგული, თავისუფლებისთვის მებრძოლი შვილის შთამომავლები.
ავტორი
