ეპიდემიოლოგიური რისკები როგორც მოზრდილთათვის, ასევე მცირე ასაკის ბავშვებისთვის არსებობს.
რა ეპიდემიოლოგიური რისკები არსებობს მცირე ასაკის ბავშვებისთვის – ამ საკითხებზე ოზურგეთის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ეპიდემიოლოგ ელზა სიმონიშვილს ვესაუბრეთ.
_ დაბადების შემდეგ, დედის ორგანიზმში მავნე ფაქტორებისაგან ფიზიკური და ბიოლოგიური დაცულობის შემდგომ, სუსტ და დაუცველ ბავშვის ორგანიზმს უჭირს სხვადასხვა ვირუსებისა და მიკრობების წინაშე გამკლავება.
ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია პირველი 40 დღის შუალედში. ახალშობილის ორგანიზმი იმდენად სუსტია, რომ უმცირესმა ვირუსმა ან უბრალო ინფექციურმა დაავადებამ შეიძლება სავალალო გავლენა მოახდინოს მის ჯანმრთელობაზე. ამიტომ პედიატრები და ეპიდემიოლოგები ერთხმად აფრთხილებენ მშობლებს, არ იჩქარონ სტუმრების მიღება პირველი 40 დღის განმავლობაში მაინც.
პირველ თვეებში ბავშვი ამყარებს კონტაქტს დედასთან, ეს ხდება დედის რძის მიღებით, დედის შეხების განცდით, სუნით, დედის ხმის ინტონაციების მოსმენით..
ვინაიდან თითოეული ადამიანი სხვადასხვა ბაქტერიების, ინფექციების და ვირუსების მატარებელია, ის პოტენციურად საშიშია მაშინაც კი, როცა სრულიად ჯანმრთელია. ბევრი დაავადების ინკუბაციური პერიოდი სრულიად უსიმპტომოა და სხვადასხვა ხანგრძლივობისაა.მცირე ასაკის ბავშვებს არ აქვთ იმუნიტეტი „ზრდასრული“ დაავადებების მიმართ, ასევე საფრთხილოა სხვა ბავშვებთან ურთიერთობა-ბავშვთა ინფექციების მტარებლობისა და ინფიცირების დიდი ალბათობის გამო.
ახალშობილ ბავშვს ჯერ კიდევ არ შეუძლია წინააღმდეგობა გაუწიოს გარემოში ცირკულირებად ვირუსებსა და ბაქტერიებს, ამიტომ ბავშვის სიცოცხლის პირველ დღეებში უცხო ადამიანებთან კონტაქტი, გარემოს შეცვლა ძალზე არასასურველია.
ბავშვი სიცოცხლის პირველ კვირეებში ეგუება ე.წ. ,, ოჯახის მიკროფლორას.“ დედა და მამა, ასევე ოჯახის ძირითადი წევრები, გარკვეული ბაქტერიების „მომწოდებლები“ არიან მისთვის, ამიტომაცაა, რომ დაბადების პირველივე საათებში ახალშობილს მკერდზე დაუწვენენ დედ-მამას. ბავშვის ორგანიზმი ეჩვევა მათ, მაგრამ როგორც კი ჩნდება უცნობი ბაქტერიები,(გარედან მოსული ახლობლებისა და მნახველებისაგან), მაშინ წონასწორობა ირღვევა და შესაძლოა განვითარდეს ინფექციური დაავადებები. სწორედ ამიტომ მაქსიმალურად უნდა შეიზღუდოს ბავშვის სამყოფ სივრცეში უცხო პირების კონცენტრაცია, გამოირიცხოს ხელში აყვანა, მოფერება, კოცნა. ერთი თვის, თვენახევრის შემდეგ კი როდესაც ბავშვის მიკრობიომი ჩამოყალიბდება, მეტ -ნაკლებად შესაძლოა ოჯახის წევრების გარდა, სხვა ახლობლების მონახულება, რათქმა უნდა გარკვეული პირობების დაცვით:
-დისტანცირებით,
-პირადი ჰიგიენის წესების დაცვით(განსაკუთრებით ხელების ჰიგიენის),
-უნდა გამოირიცხოს ბავშვის სახეზე ხელით შეხება,
-კოცნა,
-გარე ტანსაცმლით ბავშვის ჩახუტება.
მცირე ასაკში განსაკუთრებით მაღალია მენინგიტების რისკი.
მენინგიტი, ჩვეულებრივ, ჰაერწვეთოვანი გზით ვრცელდება – ისევე, როგორც გრიპი და სხვა რესპირაციული ინფექციები, თუმცა არც კონტაქტური გზით – საერთო საგნების, ნივთების ან ჭურჭლის საშუალებით – გავრცელებაა გამორიცხული.
ვითარებას ის ართულებს, რომ უფროსები, ბავშვები და ოჯახის სხვა წევრები შესაძლოა მენინგოკოკის, პნევმოკოკის ან ჰემოფილუსის ჩხირის მატარებლები იყვნენ, თვითონ ავად არ გახდნენ, მაგრამ პატარებს შეუქმნან საფრთხე.
ყველაზე ხშირად ინფექციის წყარო ხდება სასუნთქი სისტემა. დაავადება ვრცელდება ინფიცირებული ადამიანისაგან ცხვირიდან ან პირის ღრუდან გამოყოფილი წვეთების საშუალებით ლაპარაკის, ხველების ან ცემინების დროს. ინფექცია ასევე შეიძლება გავრცელდეს დაავადებული ადამიანის საყოფაცხოვრებო ნივთების, პირსახოცის და ა.შ. გამოყენების შემთხვევაში. ხშირად ზრდასრულებში დაავადება მიმდინარეობდეს კლინიკური გამოვლინების გარეშე (ე.წ. “მტარებლობა”). და ეს “მტარებელი” ინფექციის გავრცელების წყაროს წარმოადგენს.
ჩემს ეპიდემიოლოგიურ პრაქტიკაში სწორედ ასეთი პრეცენდენტი გვქონდა რამდენიმე წლის წინ, როცა ნათლობის ცერემონიაზე მრავალრიცხოვანი სტუმრებიდან ერთ-ერთი სავარაუდოდ მენინგიტის გამომწვევის უსიმპტომო მტარებელი იყო. მოხდა ახალშობილის ინფიცირება, ოჯახის ექიმის სწრაფი რეაგირების შედეგად პატარა გადაყვანილი იქნა თბილისის ერთ-ერთ წამყვან კლინიკაში და საბედნიეროდ, დროული სამედიცინო ჩარევით მისი სიცოცხლის გადარჩენა შესაძლებელი გახდა.
ამიტომ მშობლებმა აუცილებლად უნდა გაითვალისწინონ ეპიდემიოლოგიური რისკები , დაიცვან ჰიგიენის წესები, მოარიდონ პატარები ხალხმრავლობას, ახალ გარემოს, უცხო ადამიანებს და დაიცვან მათი ჯანმრთელობა.
