მთავრობა 2018 წლის მეორე ნახევრიდან ქვეყანაში ნაწილობრივ სავალდებულო დაგროვებითი საპენსიო რეფორმის ამოქმედებას გეგმავს. თუ სისტემა ამოქმედდა, მოქალაქეების მიერ დაზოგილ თანხას სპეციალური საპენსიო ფონდი განკარგავს, აღნიშნულ ფულს გარკვეულ საპროცენტო განაკვეთს დაარიცხავს და მოქალაქეებს ამ თანხას პენსიაზე გასვლის შემდეგ დაუბრუნებს.
რეფორმა მოსახლეობის საპენსიო უზრუნველყოფის ტვირთის ბიუჯეტიდან მოქალაქეებზე გატანას ისახავს მიზნად და ის საკმაოდ გრძელვადიან პერიოდს (40 წელი და მეტი) მოიცავს.
საპენსიო სქემაში ავტომატურად ჩაერთვება ყველა მოქალაქე, ვინც ანაზღაურებას გაფორმებული კონტრაქტის შედეგად იღებს. სისტემა ნაწილობრივ სავალდებულო პრინციპით მოქმედებს _ 40 წელზე უფროსებს არჩევანი ექნებათ, გაწევრიანდნენ თუ არა სისტემაში, 40 წლამდე პირებს კი, დაზოგვის ვალდებულება გაუჩნდებათ. საპენსიო სქემა ეხება დასაქმებულს, დამსაქმებელსა და სახელმწიფოს. წინასწარი პროექტის მიხედვით, მათი თანამონაწილეობა გამოისახება შემდეგი ფორმულით:
დასაქმებული ფონდში რიცხავს ყოველთვიური ხელფასის 2%-ს.
დამსაქმებელი ფონდში რიცხავს დასაქმებულის ხელფასის 2%-ს.
სახელმწიფო დასაქმებულის საშემოსავლო გადასახადიდან იღებს 2%-ს და მას საპენსიო ფონდში რიცხავს.
ეს იმას ნიშნავს, რომ ყოველთვიურად დასაქმებულის მთლიანი (არა ის, რასაც ხელზე იღებს) ხელფასის 6% დაიზოგება.
“გურია ნიუსი” დაინტერესდა, რას ფიქრობს საპარლამენტო უმრავლესობა არსებულ ინიციატივაზე.
როგორც გავარკვიეთ, მმართველ გუნდში საპენსიო დაგროვებით რეფორმასთან დაკავშირებით აზრთა სხვადასხვაობა არსებობს.
“ქართული ოცნების” წევრი ზაქარია ქუცნაშვილი:
_ საზოგადოებაში აზრთა სხვადასხვაობა არსებობს ახალ დაგროვებით საპენსიო რეფორმასთან დაკავშირებით. მხარს დაუჭერთ კანონის მიღებას?
_ მე ვფიქრობ, რომ ეს არის ის რეფორმა, რომელიც აუცილებლად უნდა გახორციელდეს, რადგან ერთი მხრივ, შრომა უკეთ დაფასდება და მეორე მხრივ, საინვესტიციო კაპიტალი წარმოიშობა ქვეყანაში, რაც ეკონომიკის გაძლიერებას შეუწყობს ხელს. გარდა ამისა, რეფორმის გახორციელება ადამიანების სიბერეს პროგნოზირებადს გახდის, რაც იმას ნიშნავს, ადამიანები მთავრობის ნება-სურვილზე დამოკიდებულები აღარ იქნებიან.
დარგობრივი ეკონომიკისა და ეკონომიკური პოლიტიკის კომიტეტის წევრი გია ჟორჟოლიანი:
_ ვიცით, რომ პარლამენტი ახალი საპენსიო კანონპროექტის განხილვას იწყებს. როგორ აფასებს საპენსიო რეფორმასთან დაკავშირებულ ინიციატივას?
_ ფრაქციის სხდომა ორშაბათს გვაქვს დანიშნული და სხდომაზე სწორედ, ახალი საპენსიო კანონი განიხილება. ზოგადად გეტყვით, რომ მნიშვნელოვანია, როცა ამ კანონპროექტის საშუალებით შემოდის სოციალური შენატანი. დედამიწის ზურგზე არ არსებობს ცივილიზებული ქვეყანა, სადაც სოციალური შენატანები არ მოქმედებს. მაგალითად, ევროპის ქვეყნებში სოციალური შენატანები 31%-ს შეადგენს. მიუხედავად ზემოთ ხსენებულისა, მართალია, პოზიტიურია არსებული ინიციატივა მაგრამ სხვა საკითხია, როგორ იქნება ეს თანხები რეალიზებული. ჩემი აზრით, დამქირავებელი შედარებით მეტს უნდა იხდიდეს, რაც სოციალურ შენატანს გაზრდის. ვაკრიტიკებ მთავრობის საპენსიო ინიციატივას, რადგან არსებული რეფორმა პენსიის მცირედით გაზრდას ემსახურება.
მოგეხსენებათ, “ნაციონალურმა მოძრაობამ” სოციალური შენატანები გააუქმა და ე. წ. თავისუფლების აქტი შემოიღო. ისინი ამბობენ, შევამციროთ გადასახადები და გავზარდოთ პენსიაო, რაც სისულელეა.
“გურია ნიუსი” დაინტერესდა, რას ფიქრობენ ეკონომიკის ექსპერტები საპენსიო დაგროვებით სისტემასთან დაკავშირებით.
ეკონომისტი დემურ გიორხელიძე ჩვენთან საუბრისას აცხადებს, რომ ასეთი სახით საპენსიო რეფორმის შემოღება ისეთ ეკონომიკურად სუსტ ქვეყანაში, როგორიც საქართველოა, დაუშვებელია:
_ საქართველოში ახალი საპენსიო რეფორმის ამოქმედება იგეგმება. შესაბამისი კანონპროექტი ეკონომიკის სამინისტრომ უკვე გაასაჯაროვა, რაც დაგროვებითი სისტემის ამოქმედებას გულისხმობს. თქვენი აზრით, რა შედეგის მომტანი იქნება ეს კანონი?
_ ეკონომიკურად განუვითარებელ ქვეყანაში არ შეიძლება ასეთი სავალდებულო საპენსიო რეფორმის შემოღება. მთელი პრობლემა ამ ფონდში ჩადებულ თანხებშია, რომელსაც არავინ იცის, რა ბედი ეწევა. ფულს დროში ღირებულება აქვს, ამიტომ 30-40 წლის შემდეგ როგორი სახით დაუბრუნდება საზოგადოებას შეტანილი თანხები, ჯერჯერობით ცნობილი არ არის. საქმე ისაა, რომ საპენსიო რეფორმა ახალგაზრდებისთვის კეთდება _ 75 წლის კაცს რეფორმა არ სჭირდება. პრობლემა ურთულესია. როგორც ჩანს, ამ საპენსიო რეფორმის ინიციატორები ბანკები და მსხვილი ბიზნესია და სწორედ, მათ ინიციატივაში შედის “ძველი ფულის” მუქთად მიღება. საქართველოში არ არსებობს საფონდო ბირჟა, ნეპოტიზმი მეფობს. გეკითხებით, ერთპარტიული მმართველების მიერ დანიშნული მმართველი რა იქნება? ვხედავთ, როგორია სიღარიბის დონე და ხელისუფლებას მეტი ყურადღება მართებს.
