ბრუცელოზი – ზოონოზური ინფექციური დაავადებაა, რომლითაც შესაძლოა დაავადდეს ყველა ჩვენგანი, სათანადო პრევენციული-პროფილაქტიკური ღონისძიებების დაუცველობისას.
ოზურგეთის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ცენტრის ეპიდემიოლოგი ელზა სიმონიშვილი “გურია ნიუსთან” აღნიშნული ინფექციური დაავადების შესახებ საუბრობს.
“მოსახლეობის ჯანმრთელობის შენარჩუნებისა და ზოონოზური– (ცხოველიდან
ადამიანზე და პირიქით გადამდებლობის მქონე) დაავადებების გავრცელების
თავიდან ასაცილებლად, აუცილებელია ეპიდემიოლოგებმა მოსახლეობას
პერიოდულად მივაწოდოთ ინფორმაცია.
ადამიანის ბრუცელოზს ახასიათებს ტემპერატურული რეაქციების სხვადასხვა
ტიპი: ხშირია ტალღისებური ცხელება, დაბალი სიცხე, ოფლიანობა –
განსაკუთრებით ღამით (სპეციფიური, არასასიამოვნო სუნის ოფლი), შემცივნება,
კუნთებისა და სახსრების ტკივილი, უმადობა, ზოგადი სისუსტე,
ადამიანის ბრუცელოზი ხშირად უსიმპტომოდ მიმდინარეობს. სიმპტომები
ხშირად ზოგადი და არასპეციფიურია და ფიქსირდება ხანგრძლივი პერიოდის
განმავალობაში, ან ახასიათებს რემისია-რეციდივის ციკლი_ გამწვავებისა და
სიმშვიდის პერიოდები.
ბრუცელოზით, პირველ რიგში, ავადდებიან ცხოველები: ცხვრები, თხები, მსხვილი რქოსანი პირუტყვი, ღორები და ძაღლები. ცხოველები ძირითადად ავადდებიან სქესობრივი და ფეკალურ-ორალური გზით (საკვები, წყალი). ადამიანზე დაავადების გადაცემა ხდება ინფიცირებული ცხოველებიდან. ცხოველებში ბრუცელოზი უსიმპტომოდ მიმდინარეობს ან ვლინდება თვითნებუ
რი აბორტებით, გართულებულიმშობიარობით, ცხელებით, მასტიტებით–ცურის ანთებით (განსაკუთრებით თხებში), სახსრების ანთებით, წველადობის შემცირებით,
– სათესლე ჯირკვლის ანთებით. ცხოველის ბრუცელოზით დაავადებაზე დიაგნოზი დგინდება ლაბორატორიული გამოკვლევით. ბრუცელოზით დაავადებული ცხოველის მკურნალობა არ ტარდება.
ადამიანის ბრუცელოზით დაავადების რისკი მაღალია დაავადებულ ცხოველთან
კონტაქტისას (მოვლა, მოწველა, მშობიარობისას დახმარება, დაკვლა),
მისი თერმულად დაუმუშავებელი რძის, რძის პროდუქტებისა და ხორცის საკვებად გამოყენებისას, ცხოველთა სადგომის დასუფთავებისას წარმოქნილი მტვრის შესუნთქვისას, კონტამინირებული-დაბინძურებული წყლის სასმელად გამოყენებისას.
_ როგორ ხდება დაავადების გადაცემა?
_ გადაცემის გზებია:
კონტაქტური – დაავადებულ ცხოველთან კონტაქტი;
საკვებით – ინფიცირებული თერმულად დაუმუშავებელი (აუდუღარი,
მოუხარშავი) ცხოველური პროდუქტების გამოყენებით (რძე, ყველი, არაჟანი,
ხაჭო, კარაქი, ხორცი);
ვექტორული – შესაძლებელია ინფექციის გადაცემა ტკიპებით;
ასპირაციული გზით – ბრუცელას ბაქტერიებით დასენიანებული მტვრის,
მშრალი ნაკელის, მატყლის ნაწილაკების პირის, ცხვირისა და თვალის
ლორწოვანზე მოხვედრისას.
ინკუბაციური პერიოდი- ანუ ინფიცირებიდან პირველი კლინიკური ნიშნების
გამოვლენამდე—ერთი კვირიდან რამოდენიმე თვემდე, უფრო ხშირად 2-4 კვირა.
გადამდებლობის პერიოდი – ადამიანიდან ადამიანზე გადაცემა იშვიათია,
შესაძლებელია სისხლის გადასხმისას, ორგანოთა გადანერგვისას, სქესობრივი
კონტაქტისას, ძუძუთი კვებისას.
მიმღებლობა – ბრუცელას მიმღებლობა საყოველთაოა.
ავადდება ყველა ასაკისა და სქესის ადამიანი. დაავადების გადატანის შემდეგ
განვითარებული იმუნიტეტი ხანმოკლეა და სახეობასპეციფიური.
რეინფექცია, ანუ ხელახლა დასნებოვნება ისევ შესაძლებელია.
_ როგორ უნდა დავიცვათ თავი დაავადებისგან?
_ უნდა იცოდეთ, რომ ადამიანის ბრუცელოზისაგან საუკეთესო დაცვა – თვითონ
ცხოველის დაცვაა ბრუცელოზისაგან!
ამიტომ:
ჩაუტარეთ თქვენს ცხოველს გამოკვლევები ბრუცელოზზე;
ავადმყოფი ცხოველის გამოვლენისას დაუყოვნებლივ განაცალკევეთ
დაავადებული ცხოველი ჯანმრთელისაგან და მიმართეთ ვეტერინარს;
ცხოველი მშობიარობისას იყოლიეთ იზოლირებულად. ნაადრევი ან/და
გართულებული მშობიარობისას მიმართეთ ვეტერინარს;
დაიცავით პირადი უსაფრთხოება და ცხოველების მოვლისას გამოიყენეთ
სპეციალური ტანსაცმელი (რეზინის ხელთათმანი, ხალათი, წინსაფარი, ჩექმები,
ნიღაბი), მშობიარობის, დაკვლა-დამუშავების, სადგომის დასუფთავების,
მატყლის დამზადების დროს;
ნუ მიიღებთ აუდუღარ რძეს, აუდუღარი რძით დამზადებულ რძის
პროდუქტებს, ჭყინტ ყველს და თერმულად დაუმუშავებელ ხორცს საკვებად;
ბრუცელოზით დაავადებული შინაური ცხოველის რძით დამზადებული ყველი
მოათავსეთ მინიმუმ 60 დღე მარილწყალში;
ვეტერინარის რჩევით ჩაუტარეთ თქვენს შინაურ ცხოველებს ვაქცინაცია.
ადამიანმა ბრუცელოზისათვის დამახასიათებელი კლინიკური ნიშნების
გამოვლენისთანავე უნდა მიმართოს სამედიცინო დაწესებულებას, რათა ექიმის
მიერ მოხდეს დროული კლინიკური დიაგნოსტირება და შესაბამისი მკურნალობა,
ზუსტი დიაგნოსტირებისათვის კი აუცილებელია ლაბორატორიული კვლევები.
