რამდენი გველი დაიჭირეს წელს თბილისში და რა უნდა ვიცოდეთ მათ შესახებ

ქვეწარმავლებს ყველგან ვხვდებით, როგორც დაუსახლებელ, ბუნებრივ გარემოში, ასევე დასახლებულ ტერიტორიაზე, ზოგჯერ საკუთარ ეზოსა თუ სახლშიც კი.

თბილისის ცხოველთა მონიტორინგის სამსახურის მიერ “გურია ნიუსისთვის” მოწოდებული სტატისტიკური მონაცემების თანახმად, დედაქალაქში 2016 წელს- 426, 2017 წელს- 438, 2018 წელს- 478, 2019 წელს -457, 2020 წელს – 498, 2021 წელს – 314,  წელს კი 30 ივნისის მდგომარეობით 149 ქვეწარმავალია დაჭერილი.

როგორც ცნობილია, დაჭერის შემდეგ ქვეწარმავლებს ცხოველთა მონიტორინგის სამსახურის თანამშრომლები ქალაქგარეთ დაუსახლებელ ტერიტორიაზე უშვებენ.

სად უფრო ვხვდებით თბილისის მასშტაბით ქვეწარმავლებს, როგორ უნდა მოვიქცეთ მასთან შეხვედრის დროს და ასევე იმ შემთხვევაში თუ გველმა გვიკბინა_ ამ საკითხების შესახებ ცხოველთა მონიტორინგის სააგენტოს ჰერპეტოლოგს, რატი მამუკაშვილს ვესაუბრეთ.

ჰერპეტოლოგი ჩვენთან საუბრისას აღნიშნავს, რომ წლის ამ დროს გაცილებით სხვა რაოდენობა ფიქსირდება გველების დაჭერის, მაგრამ წელს ცივი გაზაფხულის გამო, ქვეწარმავლებიც გვიან გამოჩნდნენ.

“გველი მარტის ბოლოდან იღვიძებს, გვხვდება აქტიურად ბუნებაში და იწყებს შეჯვარებას. იქიდან გამომდინარე, რომ წელს იყო ძალიან ცივი გაზაფხული ცოტა გვიან მოხდა მათი გამოჩენა და სხვა წლებთან შედარებით ნაკლები ინტენსივობით. წლევანდელი მონაცემებით, 1- ლი იანვრიდან 30 ივნისამდე პერიოდში 149 ქვეწარმავალი გვყავს დაჭერილი”,_ ამბობს მამუკაშვილი.

ჰერპეტოლოგი ჩვენთან საუბრისას აღნიშნავს, რომ გველები ცივსისხლიანი რეპტილიები არიან, რადგან ზამთარში სხეულის ტემპერატურას ვერ ითბობენ, აქტიურები არ არიან. მაგრამ ძალიან იშვიათად  მათ კლდიან ადგილებში მაინც შეიძლება შევხვდეთ, რადგან მზეზე სხეულის გასათბობად შეიძლება გამოვიდნენ, თუმცა დედაქალაქს ეს არ ეხება.

მისი თქმით, 1 იანვარს მოქალაქემ ქვეწარმავალი საპირფარეშოში იპოვნა. შემთხვევა როგორც ცნობილია, ფონიჭალაში მოხდა.

როგორ უნდა მოვიქცეთ, მსგავს შემთხვევაში?

_ეს არის ძალიან იშვიათი შემთხვევა, აქედან გამომდინარე, არ მინდა მოქალაქეები დაიზაფრონ. 100 პროცენტიანი დაცვა არ გვაქვს და ვერაფერს ვერ ვიზამთ. რასაც მოქალაქეებს ვუხსნით არის ის, რომ დაასუფთავონ ეზო, როგორც კერძო სახლის, ასევე საცხოვრებელი კორპუსების, რომ არ იყოს ნაგავი, ფიცრებისა და შეშების გროვა, მოუწესრიგებელი ბალახი, სადაც გველები თავს შეაფარებენ და უსაფრთხო გარემოს იგრძნობენ. გველი სადაც უსაფრთხო გარემოს პოულობს იქვე ახდენს გამრავლებას და იწყებს ცხოვრებას.

თბილისის რომელ ტერიტორიაზე უფრო ვხვდებით ქვეწარმავლებს?

_თბილისში ქვეწარმავლებს მთელი ქალაქის ტერიტორიაზე ვხვდებით. გავრცელებულია ძირითადად ხოკერა და კიდევ 14 სხვა სახეობა. მთავარია, რომ თბილისის გაფართოებით ჩვენ, ადამიანები, მათ საარსებო გარემოში შევედით. დავურღვიეთ მყუდროება და მაქედან გამომდინარე იმ ადგილებში უფრო გვხვდება ქვეწარმავალი, სადაც აქამდე საცხოვრებელი კორპუსები არ იყო, არ ცხოვრობდა ხალხი, ახალი მშენებლობებია.

რაც შეეხება შხამიანი გველის, გიურზას გავრცელების არეალს, შეგნებულად არ ვასახელებთ, რომ პანიკა არ გამოიწვიოს, მაგრამ თბილისის შემოგარენში წელიწადში 5-10 ფაქტი ფიქსირდება გიურზის დაჭერის.

როდის და სად შეგხვდება გველი, ამის წინასწარ განსაზღვრა არის ძალიან რთული. ქვეწარმავლებს ხვდებიან ხოლმე თბილისის ზღვაზე, ლისის ტბაზე, კუს ტბაზეც, პიკნიკზე ან სათევზაოდ ყოფნისას, მაგრამ ამ ტერიტორიაზე გავრცელებული ქვეწარმავლები შხამიანები არ არიან.

იმ შემთხვევაში თუ პიკნიკზე გველს გადავაწყდით და გვიკბინა, როგორ უნდა მივხვდეთ რომ შხამიანი არ იყო? თავს ხომ ვერ დავიმშვიდებთ მხოლოდ იმით, რომ აღნიშნულ ტერიტორიაზე უშხამო გველები არიან გავრცელებულები?

_ ტერიტორიაზე, სადაც შხამიანი გველები არ არიან გავრცელებულები, ზოგჯერ ფიქსირდება მათი მექანიკური გზით მოხვედრის შემთხვევები. მაგალითად, შარშან დიღომში დავიჭირეთ გიურზა, სადაც წესით არ უნდა ყოფილიყო.

ქვეწარმავალთან შეხვედრის დროს აუცილებელია ორი -სამი ნაბიჯი უკან გადავდგათ, უნდა მივცეთ გველს საშუალება რომ თვითონ წავიდეს და არ დარჩეს ტერიტორიაზე. მას უფრო ეშინია ადამიანების და გაგვერიდება, რომ საფრთხე აიცილოს თავიდან. არ უნდა დავუპიროთ დაჭერა და არ უნდა მივიღოთ თამამი გადაწყვეტილებები, რადგან ამ მომენტში შეიძლება დაგვგესლოს. თუ დაგესვლა მოხდება აუცილებლად უნდა დავრეკოთ 112-ში და გამოვიძახოთ სასწრაფო ან მივაკითხოთ უახლოეს ამბულატორიას, რადგან სპეციალისტმა უნდა მოახდინოს ნაკბენის შეფასება და შემდეგ ტოქსიკოლოგები მიიღებენ გადაწყვეტილებას საჭიროა თუ არა შრატი.

აღსანიშნავია, რომ თბილისში გველების გარდა ხვლიკებსაც ხშირად ვხვდებით.

ჰერპეტოლოგის თქმით, შხამიანი ხვლიკი საქართველოში არ ბინადრობს, ამიტომ თუ ხვლიკმა გვიკბინა, მას მომაკვდინებელი შხამი არ აქვს და არ უნდა შეგვეშინდეს.