რატომ არ იმუშავა რუსული არმიის მომარაგებამ უკრაინაში? ამ სათაურით Washington Post სტატიას აქვეყნებს. სტატიის ავტორები, ბონი ბერკოვიჩი, არტურ გალოჩა, ალექს ჰორტონი წერს, რომ ჩასაფრებაში მოყოლილი კოლონები და განადგურებული ტანკები; განადგურებული გენერლები; ვადაგასული მშრალი საკვები; გაყინული სამხედროები. ექსპერტები ამბობენ, რომ რუსეთის შეიარაღებული ძალები მზად იყო სწრაფი, გამანადგურებელი ცეცხლისთვის, მაგრამ არმიის სუსტ წერტილად რჩებოდა ლოგისტიკა. ომის დაწყებიდან ერთ თვის შემდეგ უკრაინის გზებზე ამ სისუსტეს თვალნათლივ ვხედავთ.
როგორც სტატიაში აღნიშნული, ანალიტიკოსი თქმით, რუსებს იმედი ჰქონდათ, რომ სწრაფად დაიკავებდნენ კიევს და ვოლოდიმირ ზელენსკის ხელისუფლებიდან ჩამოაშორებდნენ. მსგავსი არაფერი მომხდარა. შემდგომ უკვე რუსეთი გონზე ვეღარ მოვიდა, როგორ უნდა უზრუნველეყო ჯარები ხანგრძლივ ომში.
რამდენიმე წარუმატებელი კვირის, მშვიდობიანი ქალაქების დაბომბვების, ათასობით მსხვერპლის შემდეგ, მოსკოვმა მოლაპარაკებებზე გამოაცხადა, რომ „მნიშვნელოვნად შეამცირებს“ სამხედრო აქტიურობას ჩრდილოეთით, კიევისა და ჩერნიგოვის მიმართულებებზე.
„სრული უფლება გვაქვს ვიფიქროთ, რომ რუსებმა ვერ შეძლეს ლოგისტიკური უზრუნველყოფისთვის თავის მობმა, რაც აუცილებელი იყო გეგმა B-ს განხორციელებისთვის,“ – განაცხადა ამერიკის ფლოტის ანალიტიკური ცენტრის მკვლევარმა მაიკლ კოფმანმა.
მკვლევარის თქმით, რუსეთს ურჩევნია, საკუთარი ჯარები და ომისთვის აუცილებელი მარაგები რკინიგზით გადაზიდოს, როგორც ამას აკეთებს უკრაინის სამხრეთსა და აღმოსავლეთში ხერსონისა და მელიტოპოლის ოკუპაციის შემდეგ.
ასევე კოფმანი აღნიშნავს, რომ რუსულმა არმიამ ვერ შეძლო სარკინიგზო კვანძების ხელში ჩაგდება ჩრდილოეთით, მაგალითად ჩერნიგოვის. მიწა ახლა ნესტიანი და ტალახიანია, რუსულ კოლონებს ამის გამო ტრასებზე უწევთ მოძრაობა.
„ტვირთების გადატანას დიდი დრო მიაქვს, ამოცანა მათთვის თანდათან უფრო რთული ხდება, რადგან დიდი ძალებით მოძრაობენ არასათანადოდ გამტარ გზებზე,“ – აცხადებს კოფმანი.
სტატიის ავტორების თქმით, როცა საბრძოლო მოქმედებებში მონაწილე ტექნიკა და პირადი შემადგენლობა დიდხანს ვერ ძლებს მექანიკოსების, ექიმების, ინჟინრების, სატვირთოების მძღოლების, მზარეულებისა და სხვა დამხმარე პერსონალის გარეშე. მიზეზი მარტივია: თანამედროვე ომებში მონაწილე ჯარისკაცის მომსახურება რთულია. საშუალოდ ერთ სამხედროზე დღეში 200 კილომდე ტვირთია გათვლილი, მათ შორის შედის საწვავი, საბრძოლო მასალა, სამედიცინო მომსახურება, კვება და ასე შემდეგ.
გადამდგარი ვიცე-პოლკოვნიკის ალექს ვერშინინის თქმით, რუსეთის არმია დასავლური ქვეყნების შეიარაღებულ ძალებზე მცირე ოდენობის დამხმარე პერსონალს იყენებს. 700-900 მებრძოლზე უზრუნველყოფის 150-მდე სამხედრო მოდის. ხსენებული ჯგუფი მსხვილი ქვედანაყოფის შემადგენლობაში შედის. ყველა ერთად კი ლოგისტიკური ქვედანაყოფების იმედადაა.
„ეს შეფარდება ახლოსაც ვერ მოვა ამერიკის არმიის სტანდარტთან, სადაც ყოველ მებრძოლზე თითქმის ათამდე დამხმარე სამხედრო პერსონალი მოდის. თუკი რუსეთის შეტევის გეგმა გათვლილი იქნებოდა ნელი, მაგრამ ოპერატიულ სიღრმეში განუხრელი გადაადგილების ტემპზე, არმია შეეცდებოდა, ჯერ საჰაერო სივრცის გაკონტროლებას, შემდეგ შექმნიდა მცირე ბაზებს ყოველ 30–40 მილში (50-65 კმ) უკვე ოკუპირებულ ტერიტორიებზე. ყოველ ასეთ ბაზაზე იქნებოდა ტექნიკის სარემონტო პირობები, სამედიცინო პუნქტები და იარაღის საწყობები, რათა ყველაფერი საჭირო ჯარს ახლოს ჰქონოდა. ნელი სვლის ნაცვლად რუსეთმა სცადა დომინირება მოეპოვებინა გრძელი მარშებისა და სწრაფი პირველი დარტყმების ხარჯზე, რამაც მნიშვნელოვნად გაართულა ჯარების უზრუნველყოფა. მაგალითად, ომის საწყის ეტაპზე ყირიმიდან ხერსონამდე მომარაგების ხაზი 120 მილი (190 კმ-ზე მეტი) იყო, ბელარუსის ტერიტორიიდან კიევის მიმართულებამდე – 86 მილი (140 კმ-მდე). მიიჩნევა, რომ სარკინიგზო მომარაგების ხაზებიდან ყველაზე შორი სამუშაო მანძილი 90-120 მილი (145-190 კმ) უნდა იყოს,“ – თქვა ალექს ვერშინინმა Washington Post-თვის მიცემულ ინტერვიუში.
ვერშინინი მიიჩნევს, რომ ცნობილი 40-კილომეტრიანი კოლონა, რომელიც კიევის მიმართულებაზე იყო შეჩერებული, სარდლობამ სპეციალურად გააჩერა უკრაინული არტილერიის დაფარვის ზონის მიღმა იმ შემთხვევისთვის, თუკი რუსეთის არმია მოგვიანებით მაინც შეძლებდა და კიევზე შტურმს მიიტანდა. ამ კოლონას კიევზე მოერიშე ქვედანაყოფების მატერიალურ-ტექნიკური უზრუნველყოფა უნდა მოეხდინა.
ლოგისტიკის ამგვარმა დაგეგმარებამ შეიძლება იმუშაოს სწრაფი სამხედრო იერიშების პირობებში, თუმცა ის შეცდომის უფლებას არავის უტოვებს გაწელილი სამხედრო კამპანიებისას. აი, ის შეცდომები, რაც რუსებმა დაუშვეს:
მომარაგების გზებზე მოძრავ სატვირთოებს სჭირდებათ დაცვა, მით უფრო, როცა კოლონებს სავარაუდო მიმართულებები შეზღუდული აქვთ. მაიკლ კოფმანის შეფასებით, საბრძოლო ჯგუფები უსაფრთხოების ელემენტარულ ამოცანებს ვერ უმკლავდებოდნენ კოლონების გადაადგილებისას. რუსი სამხედროები თავიანთ მანქანებს ხშირად ტოვებდნენ უყურადღებოდ, მას მერეც კი, რაც უკრაინელმა სამხედროებმა მოქალაქეებს სოცქსელებით ურჩიეს, იერიშები მიეტანათ არაშეჯავშნულ საწვავმზიდებზე.
17 მარტს დიდი ბრიტანეთის თავდაცვის სამინისტრომ დაწერა, რომ: „უკრაინელთა კონტრშეტევებმა მტერი აიძულა, უფრო მეტი ქვედანაყოფები გადაესროლა მომარაგების ხაზების დასაცავად“.
ღია სადაზვერვო საზოგადოება Janes-ის ერთ-ერთმა ხელმძღვანელმა ენდრიუ გალერმა განაცხადა, რომ მაღალი რანგის ოფიცრები ფრონტის ხაზთან ახლოს არ იმყოფებიან. მაღალჩინოსნებს სტანდარტულზე უფრო ღრმად შესვლა უწევთ წესრიგის დასამყარებლად.
„რუსული არმიის სამეთაურო რგოლი არეულია. ის არ არის ცენტრალიზებული სტრუქტურა. უნიფიცირებული მმართველი რგოლი ამოცანების გადაჭრას აიოლებს. არასწორი მართვის მაგალითად გამოდგება თუნდაც ის, რომ უკრაინის თავდაცვის სამინისტროს ინფორმაციით განადგურებულია, სულ ცოტა 15 რუსი მაღალჩინოსანი სამხედრო, მათ შორის 7 გენერალი. როგორც წესი, მაღალი რანგის ოფიცრები ფრონტის ხაზთან ახლოს არ იმყოფებიან. მაღალჩინოსნებს სტანდარტულზე უფრო ღრმად შესვლა უწევთ წესრიგის დასამყარებლად და ტაქტიკური ოპერაციების უშუალო ზედამხედველობისთვის,“ – განაცხადა ენდრიუ გალერმა.
ამერიკის ფლოტის ანალიტიკური ცენტრის მკვლევარის მაიკლ კოფმანის თქმით, სამხრეთით რუსულ სამხედრო დაჯგუფებას ეტყობა პროფესიონალი სამხედროების კვალი. სხვა მიმართულებებზე, განსაკუთრებით კი ჩრდილოეთის ქვედანაყოფებში, ბევრი ვადიანი სამხედროა. ისინი ნაკლებად მოტივირებულები და ცუდად გაწვრთნილები არიან. ამას გარდა, ირკვევა, რომ რიგითების დონეზე ბოლომდე საიდუმლოდ რჩებოდა ბრძანება უკრაინის წინააღმდეგ იერიშის დაწყებაზე.
„ჯარებში არც გამოუცხადებიათ, რომ რეალურად უკრაინის წინააღმდეგ ომისთვის იგეგმებოდა მათი გამოყენება. ქვედანაყოფები, სადაც მიაჩნიათ, რომ ჯერ კიდევ წვრთნებში მონაწილეობდნენ, ცხადია, ლოგისტიკას, სხვაგვარად მიუდგებოდნენ, ვიდრე დიდ ომში ჩართვის წინ,“ – განაცხადა მაიკლ კოფმანმა.
სტატიის ავტორების თქმით, სოცქსელებში ვრცელდება ცნობები, რომ რუს სამხედროებს აკლიათ ისეთი ელემენტარული რამეები, როგორიცაა საწვავი ტანკებისთვის და საკვები. რთულია მტკიცება ეს ერთეული შემთხვევებია თუ ერთგვარი დინამიკური პროცესია.
17 მარტს ბრიტანეთის თავდაცვის სამინისტროს ტვიტში ისიც ეწერა, რომ „ლოგისტიკური პრობლემების გამო რუსეთი ეფექტურად ვერ უზრუნველყოფს მოვლენათა შუაგულში მყოფ საკუთარ სამხედროებს პირველადი მოხმარების საგნებითაც კი. პენტაგონში კი განაცხადეს, რომ, რუსი სამხედროების გარკვეული ნაწილი ამინდის შეუსაბამო ეკიპირების გამო გაიყინა.
The New York Times-ის ცნობით ზოგიერთ სამხედროს თან ჰქონდა მშრალი საკვების ულუფები, რომელთა ვადაც 2002 წელს იყო გასული. ამის შესახებ ცნობილი გახდა ორ სამხედროს შორის მობილური კავშირის გადაჭერის წყალობით. ისინი ამბობდნენ, რომ სჭირდებოდათ საკვები, წყალი და საწვავი. CNN-მა წყაროდ მოიყვანა ორი „საქმეში ჩახედული წყარო“, რომლთა განცხადებითაც, რუსეთმა ჩინეთს სწორედ საკვების მიწოდება სთხოვა.
სტრატეგიული და საერთაშორისო კვლევების ცენტრის მკვლევარმა, სამხედრო ლოგისტიკის ექსპერტმა სინტია კუკმა აღნიშნა, რომ დაგეგმარებისას მნიშვნელოვანია წინასწარ განისაზღვროს, თუ როგორ უნდა უმკურნალონ და როგორ უნდა იყოს ორგანიზებული დაჭრილი სამხედროების ტრანსპორტირება არაუგვიანეს ჭრილობის მიღებიდან ერთ საათში. კუკის თქმით, არსებობს ცნობები დაშავებული რუსების არასათანადო მკურნალობაზეც.
„ქალაქების აღება დიდი სისხლის ფასად ჯდება. ქალაქური დასახლება ხელს უწყობს დამცველებს, რომელთაც კარგად იციან ტერიტორია და ჩასაფრებისთვის გამოსადეგი შესაძლებლობები. შემტევს კი ეს იძულებულს ხდის გამოიყენოს დიდი ოდენობით საბრძოლო მასალა,“ – თქვა ალექს ვერშინინმა.
კრემლის იქით ძნელად თუ ვინმეს ეცოდინება, რამდენი რაკეტით, რეაქტიული და საარტილერიო ჭურვით დაიწყო რუსეთმა ომი და რამდენი გამოიყენა უკრაინული ქალაქების დასაბომბად. პენტაგონის წარმომადგენლის თქმით, როგორც ჩანს, რუსეთს აღარ აქვს მაღალი სიზუსტის საბრძოლო მასალის დიდი მარაგები, „როიტერის“ ცნობით კი აღნიშნული რაკეტების მიზნისგან აცდენაც კი 60%-ს აღემატება.
ენდრიუ გალერის თქმით, რუსეთს საკუთარი შეიარაღების მრავალი სახეობა გააქვს ექსპორტზე ახლო აღმოსავლეთსა და აზიაში. ანალიტიკოსები აუცილებლად მიადევნებენ თვალს მოქმედი კონტრაქტებით გათვალისწინებული შეფერხებების შესახებ ინფორმაციებს, რაც იმის მაჩვენებელი იქნება, რომ რუსული სამხედრო მრეწველობა ვერ ახერხებს მოთხოვნილების დაკმაყოფილებას.
ღია წყაროებით ვრცელდება ინფორმაცია, რომ ომის დაწყებიდან რუსეთმა 2000 ერთეულამდე ტექნიკა დაკარგა, მათ შორის 300 ტანკი, რომელთა ნაწილი ძველი და ცუდად აღჭურვილი იყო.
,,საბრძოლო მანქანებს უგზოობასთან გრუნტის გზებთან, ხრეშთან უწევთ გამკლავება, რაც იწვევს ჯავშანმანქანების წვრილმანი დეტალების დაზიანებას. არამხოლოდ მუხლუხოიანი, ინტენსიური ექსპლუატაციის რეჟიმში ბორბლებიანი სატვირთოებიც ხშირად გამოდის მწყობრიდან. რეალურად სწორედ ამით აიხსნება რატომ ვხედავთ ფოტოებზე ამდენ მიტოვებულ რუსულ ტექნიკას,“ – თქვა Washington Post-თვის მიცემულ ინტერვიუში ალექს ვერშინინმა.
„საწვრთნელი რეჟიმიდან ისინი პირდაპირ კონფლიქტის ზონაში მოხვდნენ, შესაბამისად რუს სამხედროებს იმის დროც არ ჰქონდათ, სანამ ომი დაიწყებოდა მანქანებისთვის შესაბამისი ტექნიკური მომსახურება გაეწიათ,“ – აცხადებს ენდრიუ გალერი.
მეორე მხრივ, გვეჩვენება, რომ რუსული ჯავშანტექნიკა საკმაოდ სწრაფად ფუჭდება, განსაკუთრებით თუკი იმას გავითვალისწინებთ, რა თანხები დახარჯა ქვეყანამ შეიარაღებული ძალების მოდერნიზაციაზე.
„მათ ემსახურებიან რეგულარულად? აქვთ კი საჭირო რაოდენობით მარაგები? იმის გათვალისწინებით, რაც გზებზე ხდება, შეგვიძლია დავასკვნათ, რომ არა. რუსული სატრანსპორტო საშუალებებიდან მხოლოდ ორია საევაკუაციოდ შექმნილი, მათგან მხოლოდ ერთი, რომელსაც შეუძლია ტანკის ჩაბმა. მანძილის გათვალისწინებით, რომელიც უნდა გაიაროს საევაკუაციო ტრანსპორტმა, მიიღება ტაქტიკური გადაწყვეტილება, წაიყვანენ თუ არა ტექნიკას შემდგომი რემონტისთვის. ის, რა გზითაც აქამდე ვითარდება რუსეთის იერიში, გახდება გაკვეთილი, რომელსაც ლოგისტიკის სპეციალისტები სამხედრო დაგეგმვისას გაითვალისწინებენ უახლოეს წლებში, შესაძლოა, ეს ათწლეულების გაკვეთილიც აღმოჩნდეს“ – აცხადებს სინტია კუკი.
