ევროსაბჭოს გადაწყვეტილება, რომლის მიხედვითაც, საქართველოს ევროკავშირის წევრი სახელმწიფოს კანდიდატის სტატუსი არ მიენიჭა euronews-ის ობიექტივში მოხვდა. რატომ არ მიენიჭა საქართველოს ევროკავშირის კანდიდატის სტატუსი?_ ამ სათაურით აქვეყნებს მაუწყებელი სტატიას, რომლის თარგმანსაც გთავაზობთ.
საქართველო დარჩა ევროკავშირში გაწევრიანების მომლოდინე სიაში.
ბრიუსელში გამართულ გადამწყვეტ სამიტზე, ევროკავშირის 27-მა ლიდერმა გადაწყვიტეს უკრაინასა და მოლდოვას მიენიჭოთ ბლოკში გაწევრიანების კანდიდატი ქვეყნების სასურველი სტატუსი, მაგრამ საქართველოსთვის, ლიდერებმა უბრალოდ აღიარეს მისი “ევროპული პერსპექტივა”, რომელიც ფორმალური კანდიდატურის ერთგვარი პრელუდიაა.
„ამ ქვეყნების და მათი მოქალაქეების მომავალი ევროკავშირის ფარგლებშია“, – წერენ ისინი თავიანთ დასკვნებში.
„ევროპის საბჭო მზადაა მიანიჭოს საქართველოს კანდიდატი ქვეყნის სტატუსი მას შემდეგ, რაც განიხილება კომისიის დასკვნაში მითითებული პრიორიტეტები საქართველოს წევრობის განაცხადთან დაკავშირებით”.
საქართველო, პატარა ქვეყანა, სადაც დაახლოებით 4 მილიონი ადამიანი ცხოვრობს, დიდი ხანია იდენტიფიცირებულია ევროპულად, თუნდაც მისი შორეული გეოგრაფიული მდებარეობა სამხრეთ კავკასიის რეგიონში, რომელიც ესაზღვრება რუსეთს, აზერბაიჯანს, სომხეთს და თურქეთს, აჩენს კითხვებს მის კონტინენტურ კუთვნილებასთან დაკავშირებით.
როგორც საპარლამენტო რესპუბლიკა, ქვეყანამ დიდი ნაბიჯები გადადგა თავისი საბჭოთა მემკვიდრეობის დასაძლევად და ატარებს რეგულარულ არჩევნებს თავისი საზოგადოების წარმომადგენლების ასარჩევად. მაგრამ სისტემა რყევადია, ხშირია ბრალდებები თაღლითობის, დაშინების, ამომრჩევლის მოსყიდვის, შევიწროების შესახებ.
Freedom House-ის ცნობით, ოლიგარქებს ადანაშაულებენ საქართველოს პოლიტიკურ ცხოვრებასა და მედია გარემოზე გადაჭარბებული გავლენის მოხდენაში, მაშინ როცა სამოქალაქო თავისუფლებები “არათანმიმდევრულად არის დაცული”.
2020 წლის ოქტომბერში დაიწყო პოლიტიკური კრიზისი, როდესაც ოპოზიციურმა პარტიებმა განაცხადეს, რომ საპარლამენტო არჩევნები გაყალბდა და უარი თქვეს დამარცხების აღიარებაზე, რამაც გამოიწვია პოლარიზაცია და დაპატიმრებები. შემდეგ ჯგუფებმა უარი თქვეს პარლამენტში შესვლაზე, ხოლო წამყვანმა პარტიამ „ქართულმა ოცნებამ“ ახალი მთავრობა შექმნა.
როგორც კი კრიზისი გაჭიანურდა, ევროსაბჭოს პრეზიდენტი ჩარლზ მიშელი პირადად ჩაერია შეთანხმების დასამყარებლად და ყველა მხარის საკანონმდებლო პალატაში დასაბრუნებლად. შეთანხმება ასევე ითვალისწინებდა საარჩევნო და სასამართლო რეფორმების სერიას. „ქართულმა ოცნებამ“ მოგვიანებით ხელმოწერა უკან წაიღო.
ეს ხანგრძლივი არასტაბილურობა აისახა კომისიის აზრზე საქართველოს ევროკავშირში შესვლის შესახებ, რომელიც გამორიცხავდა კანდიდატის სტატუსის მინიჭების რეკომენდაციას.
„საქართველოს აქვს საფუძველი იმ ინსტიტუტების სტაბილურობის მისაღწევად, რომლებიც უზრუნველყოფენ დემოკრატიას, კანონის უზენაესობას, ადამიანის უფლებებს და უმცირესობათა პატივისცემასა და დაცვას, მაშინაც კი, თუ ბოლო დროს განვითარებულმა მოვლენებმა შეარყია ქვეყნის პროგრესი“, – განაცხადა აღმასრულებელმა ხელისუფლებამ.
კომისიამ წამოაყენა პრიორიტეტების სია, რომლებსაც საქართველომ უნდა მიმართოს, მათ შორის პოლიტიკური პოლარიზაცია, ყველა სახელმწიფო ინსტიტუტის გამართული ფუნქციონირება და „დეოლიგარქიზაციის“ საჭიროება.
საქართველოსთვის შემოთავაზებული რეფორმების სია გაცილებით გრძელია, ვიდრე უკრაინასა და მოლდოვასთვის მიცემული რეფორმები, რომლებიც, სავარაუდოდ, მიმდინარე წლის ბოლოსთვის მიიღებენ ძირითად ზომებს.
ბრიუსელის განცხადებიდან რამდენიმე დღის შემდეგ, დაახლოებით 60,000 დემონსტრანტი გამოვიდა ქუჩებში საქართველოს დედაქალაქში, თბილისში, თავისი იმედგაცრუების გამოსახატად და მოითხოვა ევროკავშირში გაწევრიანება. მაგრამ პოპულარული ჩვენება არ იყო საკმარისი ევროკავშირის ლიდერების დასარწმუნებლად.
ხუთშაბათს ბრიუსელში გამართულ შეხვედრაზე 27 სახელმწიფოს მეთაურმა მიიღო გადაწყვეტილება, მხარი დაუჭირონ კომისიის მიდგომას და დატოვონ საქართველო კანდიდატი ქვეყნის სტატუსის გარეშე.
„საქართველო ერთი ნაბიჯით ჩამორჩება“, – განაცხადა ჰოლანდიის პრემიერ-მინისტრმა მარკ რუტემ.
წარუმატებლობის მიუხედავად, საქართველოს პრეზიდენტმა სალომე ზურაბიშვილმა დადებითი ნოტა გამოთქვა და განაცხადა, რომ ქვეყნის ევროპული პერსპექტივის აღიარება “წარმოუდგენლად ისტორიული ნაბიჯია”.
”ახლა, ჩვენ მზად ვართ ვიმუშაოთ მტკიცედ მომდევნო თვეებში, რათა მივაღწიოთ კანდიდატის სტატუსს”, – თქვა მან.
ამის შემდეგ ზურაბიშვილი ევროკავშირის ლიდერებს ვირტუალური მიმართვით შეუერთდა და გადაწყვეტილებისთვის მადლობა გადაუხადა.
სამიტის დასასრულს მიშელმა იმედი გამოთქვა, რომ ქვეყანა შეძლებს საჭირო რეფორმების წინსვლას და რომ ევროსაბჭო საბოლოოდ მიანიჭებს კანდიდატის სტატუსს, თუმცა მან თავი აარიდა კონკრეტული ვადის მიცემას.
”ჩვენ ძალიან ახლოს ვართ ყველა ქართულ ინსტიტუტთან, რომ მათ მიაღწიონ პროგრესს”, – თქვა მიშელმა.
“დარწმუნებული ვარ, თუ არსებობს პოლიტიკური ნება საქართველოს პოლიტიკურ ლანდშაფტში, მაშინ მათთვის შესაძლებელი იქნება უზარმაზარი პროგრესის მიღწევა. მათ ზუსტად იციან, რა არის საჭირო სწორი მიმართულებით ნაბიჯების გადასადგმელად.”
ევროკომისიის პრეზიდენტმა ურსულა ფონ დერ ლაიენმა განაცხადა, რომ საქართველოს „უზარმაზარი სურვილი“ შეუერთდეს ბლოკს, არის „ყველაზე ძლიერი ბიძგი“ ევროპული ინტეგრაციისკენ.
„ძალიან ბევრი პოლიტიკური პროგრესი იყო, ახლა საჭიროა რამდენიმე მნიშვნელოვანი რეფორმის განხორციელება და პოლიტიკური ერთიანობის ჩვენება, პოლიტიკური საზოგადოების ჩართვა და წინსვლა ამ რეფორმებზე,”- დასძინა მან.
მათ გვერდით საუბრისას საფრანგეთის პრეზიდენტმა ემანუელ მაკრონმა თქვა, რომ მისმა თანამემამულე ლიდერებმა დაინახეს “ხალხის ნება, ვინც ქუჩაში გამოვიდა, რომელიც ევროპისკენ მოუწოდებდა”.
კომისია, სავარაუდოდ, წლის ბოლომდე წარუდგენს ანგარიშს ევროპის საბჭოს საქართველოს მთავრობის მიერ გადადგმული ნაბიჯების შესახებ. შემდეგ ევროკავშირის ლიდერები გამოიყენებენ ამ ანგარიშს იმის დასადგენად, სურთ თუ არა კანდიდატის სტატუსის მინიჭება.
