იესო ქრისტეს შობის დღესასწაულამდე ერთი დღით ადრე, საღამოს საათებში გურულ ღვეზლებს აცხობდნენ. ძველად, გურიაში შობის დღესასწაულისთვის სამზადისი უფრო ადრე იწყებოდა. მაგალითად, ღვეზლისთვის განკუთვნილი ყველის შენახვას აგვისტოს თვეში იწყებდნენ. ასე ხდებოდა, მაგალითად, ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის, სოფელ სურებში და ეს ისტორიაც ზუსტად იქედან არის.
საშობაოდ ღვეზელში აგვისტოში შენახულ ყველს ჩადებდნენ ცომში. დერგში შენახული ყველი, არც ჭყინტი უნდა ყოფილიყო და არც მარილიანი. შენახულ ყველს ეფარა მიტკლის ან მარლის ნაჭერი. წუთხე, არ ჰქონდა. დერგში ჩაწყობილ ყველს, ზემოდან ეფარა ნაჭერი ძალიან მჭიდროდ, ნაჭერს ზემოდან ეყარა სუფსის პირიდან მოტანილი გარეცხილი, სუფთა ქვიშა, რასაც ზემოდან დაადებდნენ ბრტყელ ქვას.
როგორც ზემო სურებში გვეუბნებიან, აგვისტოში ყველის შენახვა ახლაც იციან.
ასევე ბუხრის შეშის მზადებაც ადრე იწყებოდა და აუცილებლად კარგად გამხმარი რცხილის ხისგან დამზადებული შეშისგან ანთებდნენ ცეცხლს.
რაც შეეხება პურისფქვილს – იყიდდნენ ხორბალს, გადაარჩევდნენ, გარეცხავდნენ კარგად და მერე გააშრობდნენ, რის შემდეგ დააფქვავდნენ წისქვილში, რა დროსაც სასწაული, უცხო სურნელი დგებოდა.
ასევე ძველად, რა თქმა უნდა, არ იყო პურის საფუარი. ძველები ამისთვის იყენებდნენ შენახული აკაციის ყვავილს, რომელსაც შეურევდნენ ცომს მოზელის დროს. მოზელილი პურის ცომს გადაიტადნენ ხის გობზე და ბუხართან დანთებულ ცეცხლთან ახლოს დადებდნენ სამფეხა სკამზე. ცომი ამოვიდოდა სითბოს საშუალებით, გადმოიტადნენ პატარა მაგიდაზე ცომს და შეურევდნენ ყველს და მრგვალად დაჭრილ კვერცხს. მთვარის ფორმას აძლევდნენ ცომს და გაცხელებულ კეცზე დადებნდნენ.
ერთ, დიდ კეცზე ორი ღვეზელი ცხვებოდა. კეცის გადმოტანაზე კაცები ეხმარებოდნენ ქალებს და შემდეგ აცხობდნენ. ძალიან, ძველად კი მხოლოდ კვერცხით კეთდებოდა გურული ღვეზლები. ახლაც ამბობენ, რომ გურულ ღვეზელს მთვარის ფორმა ჰქონდაო, მაგრამ ასევე საუბრობდნენ ორსული ქალის ფორმას აძლევდნენო და სიცოცხლის სიმბოლო იყოო.
პირველი საშობაო ღვეზელი ოჯახის უფროსს ეკუთვნოდა და შემდეგ კი ვინც მის შემდეგ იყო ასაკით უმცროსი მას. რაც მთავარია ოჯახის ყველა წევრზე ცხვებოდა და ასევე ქველმოქმედებისთვისაც აკეთებდნენ. შეძლებულ ოჯახს ღარიბებისთვის უნდა გაენაწილებინა ღვეზელი.
საშობაო ღვეზელის დაგემოვნება მესამე მამლის დაყივლების შემდეგ შეეძლო ადამიანს. იყო და არის ასეთი ტრადიცია, რომ გურულ ღვეზლებს ბავშვებს ბალიშის ქვეშ ამოუდებდნენ და ამით ახარებდნენ შობის დღესასწაულს.
ავტორი
