ფესვის ბაქტერიული კიბო ბევრი კულტურული თუ ველური მცენარის დაავადებას იწვევს. ჩვენ არაერთხელ გვინახავს ახალგაზრდა ნარგავები, რომელთა შორის უცებ გამხმარა სრულიად საღი და კარგად განვითარებული ნერგი. ხნიერი ან შუა ასაკის მცენარეთათვის მისი მავნეობა უმნიშვნელოა, გარდა ვაზისა, რომლის შტამბს აზიანებს და მალევე ახმობს.
მცენარეს ავადმყოფობის გარეგნული ნიშნები არ ემჩნევა, როდესაც ფესვთა სისტემას გავუსინჯავთ. ფესვებზე სხვადასხვა ზომის, ზოგჯერ საკმაოდ დიდი, კვერცხისოდენა, თითქოს, გასიებული ადგილები ჩანს. გამოუცდელ თვალს ეს შეუმჩნეველი რჩება და ჰგონია, რომ უბრალოდ ფესვის ნაწილია. ასეთი კორძები გვერდით ან მთავარ ფესვზეა ხოლმე განვითარებული.
გვერდითი ფესვის დაავადება იმდენად მნიშვნელოვანი არ არის, როგორც მთავარი ფესვის. პირველ შემთხვევაში, შესაძლებელია შეჭრით მოვაცილოთ კორძი, დაავადებული ფესვის ნაწილიანად. ამას მცენარისთვის არსებითი მნიშვნელობა არ აქვს. თუ კორძის ფესვის მთავარ ღერძზეა, მაშინ მცენარე დაჩაგრულია და ავადმყოფობა ადვილად ემჩნევა.
ფესვებზე კორძების განვითარება გამოწვეულია პარაზიტი ბაქტერიების ფესვთა სისტემაზე დასახლებით. ბაქტერიების მოქმედებით, დაავადების ადგილას ქსოვილების სტიმულაციით. უჯრედები, ბაქტერიებით გაღიზიანების გამო სწრაფად მრავლდებიან და იქმნება კორძი. უკანასკნელი დასაწყისში რბილია, შემდეგ კი მაგრდება. ნიადაგში განვითარებული კორძები ხშირად სხვადასხვა მიკროორგანიზმით იშლება, ნიადაგშივე რჩება _ ბაქტერიები ნიადაგში იზამთრებენ. მცენარეთა ქსოვილებში მათი შეჭრისთვის აუცილებელია მექანიკურად დაზიანებული ადგილები _ ისე ბაქტერია ვერ შეიჭრება მცენარეში. დიდი მნიშვნელობა აქვს კიბოს გაძლიერებისთვის ჭარბ ტენიანობას, ნიადაგის რეაქციას. მაგალითად, ის ტუტე ნიადაგებზე უფრო გვხვდება, ვიდრე მჟავეზე.
ბაქტერიული ფესვის კიბოს მავნეობა მნიშვნელოვანია ფესვის ყელისა და მთავარი ღერძის დაავადების დროს სანერგეებში. ამიტომ განსაკუთრებული ყურადღება უნდა მივაქციოთ სანერგე მეურნეობაში თითოეული ძირის განვითარების პროცესს. მართალია, მავნეობა არ ემჩნევა, მაგრამ მაინც არასასურველია, რადგან ნაკრძალი ადგილებიდან, ხშირად, სხვა სოკო-პარაზიტები ან მავნებლები იჭრებიან ხოლმე მცენარეში და მის ხმობას იწვევენ.
უნდა გვახსოვდეს, რომ კიბო, საზოგადოდ, მცენარეს ასუსტებს და განსაკუთრებით მგრძნობიარეს ხდის ყინვებისადმი. სწორედ ამ დროს შეგვიძლია კარგად შევამჩნიოთ, რომელ ნერგს უჭირს და მოვახდინოთ მისი რეაბილიტაცია.
უმთავრესი ბრძოლა ხეხილის ფესვის კიბოს წინააღმდეგ, ძირითადად, უნდა ჩატარდეს სანერგეში. ბრძოლის საშუალებებია: დაავადებულ მცენარეთა ფესვიდან კორძების მოჭრა, თუ გვერდითა ფესვზეა, ფესვთა სისტემის ერთპროცენტიანი შაბიამნის ხსნარით დეზინფექცია, შემდეგ კი წყლით გარეცხვა. არსებობს მეორე წესიც: ხუთპროცენტიანი შაბიამნის ხსნარის, თიხისა და ქვიშის ნარევში ამოვავლოთ ფესვები და ისე დავრგოთ ან გავიტანოთ გასაყიდად.
სანერგეებიდან მასალის გატანისას მნიშვნელოვანია და ძალიან კარგი იქნებ,ა თუ დავიცავთ საკარანტინო წესებს.
