საერთაშორისო გამჭვირვალობა- საქართველოს“ მედია პროგრამების მენეჯერი მამუკა ანდღულაძე საქართველოს პარლამენტის მიერ საზოგადოებრივ მაუწყებელთან დაკავშირებით კანონში შესატანი ცვლილებების მეორე მოსმენით მიღებას გამოეხმაურა. როგორც ანდღულაძე აცხადებს, საზოგადოებრივი მაუწყებლის ეთერში კომერციული რეკლამის განთავსება, იმ გარემოში, სადაც სარეკლამო ბაზარი ძალიან მწირია, ნეგატიურ გავლენას მოახდენს მედიასაშუალებების გავნითარებაზე. ანდღულაძის თქმით, იმ ქვეყნების პრაქტიკა, სადაც საზოგადოებრივ მაუწყებელს კომერციული რეკლამის განთავსების უფლება აქვს, საქართველოში ვერ გაამართლებს.
,,ამ თემასთან დაკავშირებით, ,,საერთაშორისო გამჭვირვალობა – საქართველომ“ დღეს პრეზენტაცია წარადგინა. მიუხედავად იმისა, ცალკეულ ქვეყნებში საზოგადოებრივი მაუწყებელს შესაძლებლობა აქვს, განათავსოს კომერციული რეკლამა, ჩვენ შემთხვევაში, არსებული მენეჯმენტის, სარედაქციო პოლიტიკისა და მცირე სარედაქციო ბაზრის გათვალისწინებით, ვფიქრობთ, რომ ეს ნეგატიურ ზეგავლენას მოახდენს მთლიანად მედია გარემოზე, განსაკუთრებით მცირე მაუწყებლებზე. საზოგადოებრივ მაუწყებელს აქვს გარანტირებული შემოსავალი, რომელიც ბიუჯეტიდან ერიცხებათ. ვიცით, პარლამენტმა მეორე მოსმენით მიიღო საზოგადოებრივ მაუწყებლის კანონში შესატანი ცვლილებები, მაშინ, როცა დარგობრივი ეკონომიკის კომიტეტმა არ დაუჭირა მხარი კანონ-პროექტის მიღებას. საზოგადოებრივ მაუწყებელს ახლაც შეუძლია განათავსოს კომერციული რეკლამა, თუმცა, შეზღუდული სახით. პრაქტიკა გვაქვს ძალიან ცუდი, რადგან სარეკლამო ბაზარი ძალიან პატარაა და კიდევ ამ გარემოში იმ არხის შემოსვლა, რომელიც არ ვიცით, როგორ მოიქცევა, ბაზარს დამატებით პრობლემებს შეუქმნის. საზოგადოებრივ მაუწყებელს მედია გარემოში აქვს გარკვეული მისია და როლი, რომელსაც, ვფიქრობთ, სათანადოდ ვერ ასრულებს“.
შეგახსენებთ, რომ გუშინ, 14 დეკემბერს, საქართველოს პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე დეპუტატებმა მაუწყებლობის შესახებ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე კანონპროექტი მეორე მოსმენით მიიღეს, 85 ხმით 6-ის წინააღმდეგ.
„მაუწყებლობის შესახებ“ კანონში დაგეგმილი ცვლილებებით, საზოგადოებრივი მაუწყებლის ეთერში დასაშვები ხდება კომერციული რეკლამის განთავსება სამუშაო დღეებში, გარდა საუკეთესო დროისა (19:00-24:00). რეკლამის ხანგრძლივობა არ უნდა აღემატებოდეს ყოველ საათში 3 წუთს. გარდა ამისა, იზრდება სპორტული რეპორტაჟების, საერთაშორისო ფესტივალების და სხვა პროგრამების დროს კომერციული რეკლამის ხანგრძლივობა – ნაცვლად 30 წუთისა, იგი არ უნდა აღემატებოდეს 60 წუთს, ხოლო ყოველ საათში, ნაცვლად 6 წუთისა 12 წუთს.
საზოგადოებრივი მაუწყებლის, საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზიისა და რადიოს არხებზე დასაშვები ხდება სპონსორობა მხოლოდ სპორტული რეპორტაჟის, საერთაშორისო ფესტივალის, კონკურსის და გასართობის გადაცემის, სერიალების დროს. საზოგადოებრივი მაუწყებელი, საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზია და რადიო ვალდებული ხდებიან, ეთერში განთავსების მიზნით წარმოდგენილ სოციალურ რეკლამას უსასყიდლოდ და არადისკრიმინაციულად დაუთმონ 3 საათში, ჯამში, არანაკლებ 90 წამისა (ნაცვლად 1 საათში არანაკლებ 60 წამისა).
პროექტით იმიჯნება უფლებამოსილებები საზოგადოებრივი მაუწყებლის მენეჯმენტსა და სამეურვეო საბჭოს შორის. დღეს არსებული კანონით, საზოგადოებრივი მაუწყებლის ბიუჯეტს სამეურვეო საბჭო ამტკიცებს და ასევე მას შეაქვს ბიუჯეტში ცვლილებები. კანონში დაგეგმილი ცვლილებებით, საბჭო უფლებამოსილი იქნება მხოლოდ გენერალური დირექტორის წარდგინებით შეიტანოს ბიუჯეტში ცვლილებები. გარდა ამისა, საზოგადოებრივი მაუწყებლის დებულებაში ცვლილების შეტანაც მხოლოდ დირექტორის წარდგინებით იქნება შესაძლებელი.
”სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ” კანონი არ გავრცელდება დამოუკიდებელი კერძო სამართლის იურიდიული პირების მიერ მომზადებულ პროგრამაზე, რომლებსაც საზოგადოებრივი მაუწყებლის ეთერის არანაკლებ 25% დაეთმობა. ”სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ” კანონით დადგენილი შეზღუდვები ასევე არ გავრცელდება საზოგადოებრივ მაუწყებლის ეთერით გადასაცემი გადაცემების, ფილმების, სერიალების დამზადების მომსახურების შესყიდვაზე.
