შესაძლებლობების შეზღუდვა არის დაავადების, ტრავმის ანატომიური ან გონებრივი დეფექტის შედეგად გამოწვეული ადამიანის ჯანმრთელობის მოშლა ორგანიზმის ფუნქციის მყარი დარღვევით, რაც განაპირობებს ქმედითუნარიანობის დროებით ან მუდმივ შეზღუდვას, რის გამოც საჭირო ხდება მისი სოციალური დაცვა.
შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირს სტატუსი სპეციალური კომისიის მიერ ენიჭება.
შშმ პირები, საზოგადოებაში არსებული დაბალი ცნობიერების გამო, არა ერთ პრობლემას აწყდებიან, მათ შორის, სტიგმატიზაციას და დისკრიმინაციასაც, რაც ხელს უშლის მათ განვითარებას და საზოგადოებრივ ცხოვრებაში სრულად ჩართვას.
სახალხო დამცველის აპარატის განცხადებით, აქტუალური რჩება შშმ პირთა/ბავშვთა საგანმანათლებლო პროცესში სათანადო ჩართვა. დღის წესრიგში დგას სასწავლო დაწესებულებების სივრცის, სასწავლო რესურსებისა და პროცესის მისაწვდომობის უზრუნველსაყოფად ეფექტური ზომების მიღების აუცილებლობა. ასევე, ინკლუზიური განათლების სპეციალისტების დროულად და საჭირო რაოდენობით მობილიზება, მათ შორის, სკოლამდელი აღზრდის საფეხურზე.
რა ვითარებაა ჩოხატაურში შექმნილი შშმ პირებისთვის, რა დახმარება ეწევათ მათ ადგილობრივი ხელისუფლების მხრიდან _ ამ საკითხების ირგვლივ ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის სოციალური სამსახურის უფროსს, ნუკრი დუმბაძეს ვესაუბრეთ.
დუმბაძის ინფორმაციით, “ჩოხატაურში, დაახლოებით, 760 შშმ პირია აღრიცხული. ისინი სხვადასხვა სახის დახმარებას იღებენ, როგორებიცაა: მედიკამენტებით უზრუნველყოფა, კომუნალური ხარჯების ანაზღაურება. არსებობს დასვენების პროგრამაც, რომლითაც პანდემიის გამო უკვე 2 წელია არავის უსარგებლია. გარდა ამისა, შექმნილია დღის ცენტრიც 6-18 წლამდე ასაკის შშმ ბავშვებისთვის”.
_ ჩოხატაურში არის თუ შენობები ადაპტირებული შშმ პირებისთვის ადაპტირებული?
_ ყველა ახალ მშენებარე ობიექტებზე დაცულია ნორმები და არის ადაპტირებული, რაც შეეხება ძველ შენობებს, მაგალითად, საარჩევნო უბნები ადაპტირებულია. ძველი ობიექტებს ადაპტირების პრობლემა ნამდვილად აქვს _ ისინი აუცილებლად უნდა მოწესრიგდეს.
რა მდგომარეობაა სკოლებში, როგორ იღებენ განათლებას შშმ მოსწავლეები, ამის გასარკვევად ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის საგანმანათლებლო რესურსცენტრის ხელმძღვანელს, შორენა სიხარულიძეს ვესაუბრეთ.
_ შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირი გვყავს მხოლოდ რამდენიმე სკოლაში. ეს არის გოგოლესუბნის, გუთურის, ქვენობნის, ბასილეთის, იანეულის, ჩაისუბნის, ბუკნარის და ფარცხმის საჯარო სკოლებში _ სულ 9 მოსწავლე. გვაქვს ისეთი ერთეული შემთხვევები, როდესაც მოსწავლე შინ სწავლებაზეა გადაყვანილი. შინ სწავლება, რა თქმა უნდა, მულტიდისციპლინური გუნდის დასკვნის შედეგად ხდება.
ყველა ზემოთ ხსენებულ სკოლაში გვაქვს რესურსოთახი, რომელიც სპეციალურად ამ ბავშვებისთვის არის მოწყობილი. ბავშვი, რა თქმა უნდა, საგაკვეთილო პროცესსაც ესწრება, რაც უწერია მულტიდისციპლინური გუნდის დასკვნაში და მათთვის გამოყოფილი სპეციალური სივრცეებიც არსებობს, სადაც შეუძლიათ მოსვენება.
არსებობს ისეთი შემთხვევებიც, როდესაც შშმ პირს სკოლაში ასისტენტი სჭირდება. ყველა ამ სკოლაში გვყავს სპეციალური მასწავლებელი, რომელიც ამ ბავშვებზეა მიმაგრებული და მის ჩართულობას საგაკვეთილო პროცესში უზრუნველყოფს. ყველა ამ სკოლაში გვაქვს ადაპტირებული ტუალეტი.
ახალი აშენებული სკოლა, მაგალითად, გუთურში, მთლიანად ადაპტირებულია ისე, რომ ლიფტიც გვაქვს შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე ბავშვისთვის.
რა თქმა უნდა, პანდუსიც გვაქვს ყველა ამ სკოლაში, რომელიც აუცილებელია ეტლით მოსარგებლე ბავშვისთვის, _ ამბობს სიხარულიძე.
დღეისთვის, საქართველოში შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირები, მათ შორის, ბავშვებიც, დახმარების პაკეტით სარგებლობენ. სოციალური პაკეტის დასანიშნად განცხადება უნდა წარედგინოს სოციალური მომსახურების სააგენტოს ნებისმიერ ტერიტორიულ ერთეულში, მიუხედავად რეგისტრაციის ადგილისა.
ავტორი
