ხშირად გვსმენია, რა გამოლევს ჩვენში დამსახურებულ, ცოდნით და შემოქმედებითი უნარებით განთქმულ მასწავლებლებს, რომელთაც სიცოცხლეზე მეტად უყვარდათ და უყვართ სკოლა და მოსწავლეები, თავიანთი საქმე. თუმცა, ბევრი არ არიან ისინი, ვინც ასეთ საქვეყნო საქმეს ნახევარ საუკუნეზე მეტი ხნის მანძილზე, ერთსა და იმავე სკოლაში ემსახურა და საკუთარ ოჯახზე მეტი ამაგი გაიღო. ერთ-ერთი მათგანი დინარა ყაჭეიშვილია, ოზურგეთში, კვირიკეთის საჯარო სკოლის დაწყებითი კლასების პედაგოგი, რომელიც საყვარელ საქმეს 50-წლიანი მუშაობის შემდეგ დაემშვიდობა.
რით იწყებს საუბარს? _ ფოტოალბომი უდევს წინ, უსაყვარლესი მოსწავლეების ფოტოებს გვაჩვენებს და ღიმილით, ცრემლით და სიყვარულით ნაზავი სიტყვებით ისე ეფერება თითქოს მის თვალწინ, ისევ პატარა გოგო-ბიჭები იდგნენ.
_ მონატრების წყურვილს ამ ფოტოებით ვიქარვებ. როგორ მიყვარს და მახსოვს ყველა… როგორ მენატრება ის დღეები, წლები… ნახევარი საუკუნე ბავშვების სიყვარულსა და სწავლებას ისე შევალიე, ერთხელ არ მინანია, რატომ ავირჩიე მასწავლებლის პროფესია, _ ამბობს ქალბატონი დინარა და უკვე სერიოზულ საუბარს თავის ბიოგრაფიაზე იმით იწყებს, რომ “სიცოცხლის სამოსახლოს” შუაგულში, ჩოხატაურში დაიბადა და გაიზარდა. იქ დაამთავრა პირველი სკოლა, მერე პედაგოგიური ინსტიტუტი თბილისში, დაწყებითი სწავლების მეთოდიკას დაეუფლა და მალე ოზურგეთელ ზაალ ვაშალომიძეზე დაქორწინდა. ამის შემდეგ მივიდა კვირიკეთის საჯარო სკოლაში და იქ ნახევარი საუკუნის განმავლობაში ემსახურა დაწყებითი სწავლა-განათლების საქმეს.
_ რა ვქნა, თავს არ ვიწონებ, არც ტრაბახში მინდა ჩამეთვალოს _ ცაცა კეკელიძის და გალაკტიონ ყაჭეიშვილის შვილობა მეამაყება. ჩემს მშობლებს ოთხი შვილი ვყავდით. ყველამ სათანადო განათლება მიიღო. ჩემი ძმის, ზურაბ ყაჭეიშვილის გარდაცვალებამ, სიცოცხლის წყურვილი გამინელა. თუმცა, როგორც ყოველთვის, ჩემი საქმე, სკოლა და საყვარელი ბავშვები, ჩემი ოჯახი მასულდგმულებდა და ამიტომ მოვედი დღემდე, _ გვიამბობს ქალბატონი დინარა და მრავალ ამბავს იხსენებს სასკოლო ცხოვრებიდან.
_ კურიოზები, როგორც ასეთი, არასდროს გადამხდენია. ისე იდუმალებით და სიყვარულით, სითბოთ იყო მოცული დაწყებით კლასებში მუშაობის თითოეული დღე, ხან მეჩვენება, ისე გავიდა დრო, თითქოს, ერთხელაც დავიძინე, მერე გამოვიღვიძე და “მორჩა კინო”… ბევრი საუკეთესო მოსწავლე მყავდა. არ შემიძლია მათი განსხვავება, ერთმანეთში გამორჩევა. გავიხსენებ მხოლოდ ერთ ყველაზე გულისამაჩუყებელ გამოშვების ზეიმს. ელენე შალიკაშვილიმა, რომელიც ახლა ოზურგეთის მე-2 ბაღის მასწავლებელია, ტირილი დაიწყო: “დედიკო, მე სახლში არ მოგყვები, დინარა მასწავლებელთან უნდა დავრჩეო”… დაუსხლტა დედას ხელიდან, შევარდა საკლასო ოთახში, დაჯდა თავის მერხთან და გულამოსკვნილი ტიროდა. დედამ ძლივს წაიყვანა. მე ვიდექი ფანჯარასთან და ვტიროდი. მეგონა, გული მიჩერდებოდა… მასწავლებლების ცხოვრებაში არის ასეთი ეპიზოდები, რაც, ალბათ, ბუნებრივია, _ ახლაც ცრემლი ეძალება ქალბატონ დინარას.
50 წლის განმავლობაში მიღებული მრავალი ჯილდო, მადლობა თუ დამსახურებისთვის გადაცემული სიგელი, ოდნავადაც ვერ გადაწონის იმ სიყვარულს, რომელსაც ხალხის, მისი აღზრდილების გულში უჩვეულო ცხოველმყოფელობა შესძინა.
ვერ ითვლის და არც ახსოვს, რამდენი საჩვენებელი გაკვეთილი და ღონისძიება ჩაუტარებია თავისი ნახევარსაუკუნოვანი მუშაობის განმავლობაში.
_ ახლა ყველაფერია. რას არ იყიდი, რას არ ნახავ. სავსეა მაღაზიები. მაშინ კი, ნახევარი საუკუნის წინ, ასე ადვილი არ იყო. თვალსაჩინოებებს საკუთარი ხელით ვაკეთებდი, ვძერწავდი, ვკერავდი, ვქსოვდი. უამრავ რაღაცას მოვიფიქრებდი, რომ ბავშვებისთვის სხვა თვალით დამენახებინა სამყარო, წიგნი, თითოეული ასო-ბგერთბილი ოჯახური გარემო მქონდა, თუმცა, ბავშვებს და სკოლას არაფერი მერჩივნა, _ იხსენებს ბავშვებზე უსაზღვროდ შეყვარებული პედაგოგი.
დიანა ყაჭეიშვილი საკუთარ ოჯახზე საუბარისას სიტყვაძუნწობს. სხვათა შვილების ქება უფრო ხელეწიფება. მას ორი ქალიშვილი, სამი შვილიშვილი და ორი შვილთაშვილი ჰყავს.
გულიკო ვაშალომიძე, პროფესიით ჟურნალისტი, ახლა გერმანიაში ცხოვრობს. თავისი ბედი ეროვნებით გერმანელს დაუკავშირა. მან დისერტაცია დაიცვა გერმანიაში და მუშაობასაც იქვე შეუდგა. ახლა ტყუპი შვილის აღზრდითაა დაკავებული. ხათუნა ვაშალომიძე მედიცინის მუშაკია და ისიც უცხოეთში ცხოვრობს. უფროსი შვილიშვილი გიორგი სალუქვაძე კი, ბიზნესაქმიანობითაა დაკავებული, ორი შვილის მამაა უკვე.
_ მათ შევნატრი… მათთან ერთად კი, ჩემს ყველა მოსწავლეს, რომლებიც ახლა “დიდი ქალები და კაცები” არიან… ვეფერები, როგორც ერთ დროს ვეუბნებოდი თითოეულს: “დიიდი” რომ გახდე, კარგად უნდა ისწავლო-მეთქი! სამი წლის წინ, როცა სკოლიდან ცხრა მასწავლებელი წამოვედით, საუცხოო გაცილება მოგვიწყვეს. თუმცა, ისევ იქ ვარ, სკოლაში… სიზმრებშიც კი, უმეტესად სკოლაში ვარ… ასეთი ყოფილა ეს გზა, ეს პედაგოგიური სარბიელი, რაც გავიარე. მინდა, ყველას, თითოეულ ახალგაზრდას თავისი საქმე, თავისი პროფესია ისე უყვარდეს, რომ არ ეთმობოდეს მასთან განშორება. ეს აუცილებლად დიდ კვალს დაატოვებინებს საქვეყნო საქმეში და მეტი, აბა, ამ ქვეყნად რა გვესაქმება?! _ ამბობს საუბრის დასასრულს ქალბატონი დინარა.
დინარა ყაჭეიშვილის, როგორც პიროვნების და პედაგოგის შეფასებისას, საზოგადოებაში, პედაგოგიურ კოლექტივებში, მის ყოფილ მოსწავლეთა შორის, ყველგან ისმის, რომ ის “პედაგოგად არის დაბადებული”.
პედაგოგი ლალი ქილიფთარი, ვისთან ერთადაც მრავალი წელი იმუშავა, ასე ახასიათებს ღვაწლმოსილ კოლეგას.
“როდესაც მე სამუშაოდ მივედი კვირიკეთის სკოლაში, დინარა ყაჭეიშვილი იქ დამხვდა. უცებ დავუახლოვდი. რაღაც მაგნიტივით ძალა ჰქონდა, როგორც ადამიანს, პედაგოგს… მასში მასწავლებელი და ადამიანი რაღაც განსხვავებული ძალით, ჰარმონიულად იყო შერწყმული. რაში უნდა დაგჭირვებოდა დახმარება, რომ გვერდით არ დაგდგომოდა. მისი გაკვეთილები სამაგალითო იყო; მისი მოსწავლეები მუდამ პეწით, უკომპლექსო, თავისუფალი აზროვნებით გამოირჩეოდნენ. კარგად მახსოვს ერთი შეხედვით უბრალო ამბავი _ მასწავლებელს ნაილი მიქაუტაძეს სახლის მშენებლობა ჰქონდა. ქალბატონი დინარა ცდილობდა, ყოველდღე მიეწოდებინა მშენებლებისთვის სადილი. ასე აშენებდა უამრავი წლების მანძილზე ის კოლეგების, მეგობრების, მეზობლების და რაც მთავარია, მოსწავლეთა გულებში საკუთარ სახლს, საკუთარ ადგილს. ამიტომაც დასდევს უსაზღვრო სიყვარული და პატივისცემა, რასაც ვერანაირი სხვა ღირებულება ვერასდროს გადასწონის. დიდხანს სიცოცხლე მინდა, ვუსურვო”.
“გურია ნიუსი” გაზაფხულის დღესასწაულებს ულოცავს და ჯანმრთელ, ბედნიერ სიცოცხლეს უსურვებს ქალბატონ დინარა ყაჭეიშვილს, მისივე აღზრდილთა შეფასებით, “პედაგოგად დაბადებულს”.
