ოზურგეთის თეატრში, კულტურის სამინისტროს მხარდაჭერით დადგმული სპექტაკლის „რესპუბლიკა გურია“ პრემიერა შედგა.
რეჟისორ ნიკოლოზ საბაშვილის სპექტაკლი, კულტურის სამინისტროს კონკურსის „კულტურის სფეროში თავისუფალი პროექტების ხელშეწყობა“, გამარჯვებული პროექტია. მისი ინოვაციურობა კი თხრობის განსხვავებული, არავერბალური ფორმით გადმოცემაა. ამ სპექტაკლში ოზურგეთის სახელმწიფო თეატრის მთელი დასი მონაწილეობდა. რეჟისორის ასისტენტია ეკა ანთია, წამყვანი _ ბონდო ჩხარტიშვილი, ლოტბარები – მამია რუსიძე და ლედი კვაჭანტირაძე.
საინტერესო იყო სიახლე _ ჟესტიკულაციებით თხრობა, ვიდრე ტექსტებით გადმოცემა იმ ჯანყის შინაარსისა, რომელმაც 1905 წელს გურიიდან რუსეთის იმპერია შეაზანზარა.
ამ საათნახევრიან დრამაში, სიმბოლურადაც და რეალურადაც გამოკვეთილად ჩანს დამპყრობლის მიერ გაუპატიურებული საქართველო, გურია; იმდროინდელი რეალობა _ ბახვის მანიფესტი და ნასაკირალში დაქუხებული გურულთა თოფების ზალპი. ძალიან ეფექტური იყო ამ სცენური მონაკვეთის დარბაზის სივრცეში გატანილი ფრაგმენტი. დასაწყისიდანვე სპექტაკლში ჩანს უბრალო ადამიანების თავისუფლებისათვის ბრძოლა, რომ ქართველი ბუნებით ვერ ეგუება მონობას. წინა პლანზეა წამოწეული მხოლოდ ხალხი, გურული გლეხობა, ავტორი ამ ისტორიული ჯანყისა. უნებურად გახსენდება კონსტანტინე გამსახურდიას სევდიანი ფრაზა: „ჩვენი ისტორია ცარიელი მეფეებისა და ომების ისტორიაა, ხალხი კი ამ ომებში არსად ჩანს“.
და მაინც, სპექტაკლის შინაარსს გაიგებს მხოლოდ ის მაყურებელი, რომელსაც საფუძვლიანად აქვს წაკითხული თუ შესწავლილი არა მარტო 1905 წლის, არამედ კიდევ ორი წინა ჯანყი გურულებისა. სამწუხაროდ, საკმაოდ ბევრმა ადამიანმა არაფერი იცის, ან ყურმოკრულად ფლობს ინფორმაციას ამ ისტორიული ამბების შესახებ იმის მიუხედავად, რომ ნიკო ბერძენიშვილმა 1905 წლის ჯანყს გურიაში ერთგვარი „ახალი დიდგორი“ უწოდა, რომელმაც იმპერია შეაზანზარა.
სპექტაკლ „რესპუბლიკა გურიას“ შესახებ, საინტერესო მოსაზრებას გვთავაზობს ისტორიკოსი მანანა ლომაძე:
_სპექტაკლი მთლიანობაში ძალიან მომეწონა. ეფექტურია საყურებლად. ერთი ზეიმია ჩვენი საყვარელი მსახიობების ერთად ხილვა. ისინი უნიჭიერესი პროფესიონალები არიან. სპექტაკლი სიმბოლოებით და ეფექტებით იმდენად დახუნძლულია, რომ ძირითადი შინაარსის გარკვევა, ცოტა გიძნელდება მაყურებელს… ვცხოვრობ იმ ქუჩაზე, რომელსაც წლების მანძილზე 1905 წლის ქუჩა ერქვა. მოკლედ, თემას ვიცნობ. უფრო სწორად, ეს ჩემი საყვარელი თემაა. საუკეთესო რეჟისურაა – სპექტაკლის დასაწყისში ქალები ენერგიულად წმენდენ რუსის ნაკვალევს. ჩემი აზრით, მჭედელი, რომელიც გრდემლზე ჩაქუჩს ურტყამს, გამარჯვებას სჭედავს. გურული ქალის გაუპატიურების სცენა რეალურია და სიმბოლურიც _ რუსეთის იმპერია ასე მოექცა ჩვენს სამშობლოს. შევნიშნავ ერთს _ წიგნის კითხვა, რომელმაც გადარია გურულები, კარგი იქნებოდა, შუა ცეცხლის ირგვლივ, კერიასთან ყოფილიყო. ჩემი აზრით, ძალიან გათანამედროვებულია. სცენარის მიხედვით, ნასაკირალი, რომელიც წარმოდგენილი იყო თოფების გრიალით, ეს ზღვაში წვეთია იმასთან, რაც მაშინ მოხდა. ისტორიკოსები ნასაკირალის ბრძოლას დიდგორის ომს ადარებენ _ თავისუფლებისმოყვარე ქართველმა (გურულმა) დიდგორული სილა გააწნა რუსეთის იმპერიას, 1905 წლის ჯანყით. კიდევ ერთი _ სიყვარულის თემაზეა აგებული ეს სცენარი. გურიაში სიყვარული იციან დარშიც, ავდარშიც, მშვიდობიან და „ჯანყის“ დროსაც. სიყვარულის და ფოლკლორის სცენებმა, რომლებიც ძალიან მიყვარს, ჩემი აზრით, „ჩაყლაპა“ ძირითადი შინაარსი_ გურიის რესპუბლიკა დამთავრდა ბახვის მანიფესტის მოწოდებით, რომ ამიერიდან ქალებიც მიიღებენ არჩევნებში მონაწილეობასო. ეს კი სრულიად სიახლე იყო იმ დროს არა მარტო საქართველოში, ევროპაშიც. მიხარია, რომ ეს მივიწყებული ისტორია გაცოცხლდა და დიდ მადლობა სცენარის ავტორს. ამ სპექტაკლის შემდეგ, დაინტერესებული პირი შევა მუზეუმში, ბიბლიოთეკაში, წიგნს აიღებს და წაიკითხავს, _თქვა ქალბატონმა მანანამ.
სპექტაკლის შემდეგ, რეჟისორს, სცენარის ავტორს, ნიკოლოზ საბაშვილს ვესაუბრეთ:
_ბატონო ნიკოლოზ, სპექტაკლში ხალხის როლი წინა პლანზეა წამოწეული, მეტია ჟესტიკულაციები, ტექსტი ბევრად ნაკლები. ხომ არ გსურთ, ამით მაყურებელს ანიშნოთ, რომ წიგნში წაიკითხოს მივიწყებული ისტორია, მეტი გაიგოს თავისუფლებისმოყვარე გურულის ჯანყის შესახებ, რაც ბევრმა, სამწუხაროდ, არ იცის?
_თეატრის მთავარი ფუნქცია, ვიცით, ხომ რაც არის?! მაყურებელი უნდა დააფიქროს… და თუ აქედან წასული ადამიანი ამ ინფორმაციას მოიძევს, წაიკითხავს, მაშინ მიზანი მიღწეულია! მთავარი აქ არის ხალხი. ლიდერებზე ნაკლებია თქმული. გმირები ესენი არიან! ადამიანები, გმირი გლეხობა, რომელიც მონობას არ შეეგუა!
_რას გვეტყვით ოზურგეთის თეატრის დასზე, თეატრის ტექნიკურ მხარეზე…
_ეს თეატრი რომ გარემონტდა, ეს არის უდიდესი საქმე, დიდი ბიძგი შემოქმედებით მუშაობისთვის. აღფრთოვანებული ვარ მსახიობთა პროფესიონალიზმით, შრომისმოყვარეობით. ის ადამიანები, რომლებიც არ იყვნენ ასეთ ტექნოლოგიებს დაუფლებული, როგორ მაქსიმალურად ცდილობენ, აითვისონ. მე მალე დავუბრუნდები ოზურგეთის თეატრს. თამაზ იმნაძე დგამს ჩვენს სპექტაკლს. თქვენს თეატრს ისეთი ხელმძღვანელი ჰყავს, ვასო ჩიგოგიძის სახით, მას არაფერი გამორჩება მხედველობიდან. თავად წამოსწია წინ გურიის ისტორია და იმედია, ვგრძნობ, არ გაჩერდება. ვასო ისეთ რეპერტუარს ააწყობს, არანაირი ნაკლი არ ექნება. ღმერთმა ხელი მოუმართოს გურიას, თითოეულ გურულს, ყველას წარმატებას გისურვებთ!
ოზურგეთის სახელმწიფო თეატრის სამხატვრო ხელმძღვანელი, ვასო ჩიგოგიძე „გურია ნიუსთან“ აცხადებს, რომ სპექტაკლი „რესპუბლიკა გურია“ გურიის ისტორიაზე შექმნილი ტრილოგიის მეორე ნაწილია.
_ეს არის, გურიის დედოფალ სოფიას შემდეგ, ჩვენი ტრილოგიის მეორე ნაწილი. მესამე კი იქნება ექვთიმე თაყაიშვილი. მე ბედნიერი ვარ, რომ ასე ნიჭიერი კაცის _ ნიკა საბაშვილის ტვინში, ასე ვთქვათ, „მოიხარშა“ ეს სპექტაკლი ასეთი სახით და შინაარსით. ეს არის სიტყვა, თქმული გურული კაცის თავისუფლებისმოყვარე სულზე. ქ ყველაფერი ჩანს შელამაზების გარეშე, რომ ხალხი არ ეგუება ჩაგვრას, მონობას. შინაარსი რეალურ ისტორიაზეა დაფუძნებული. ერთგვარი სიახლეა მონოლოგების და გადამღლელი ტექსტების გარეშე, უფრო ჟესტიკულაციებით შინაარსის გადმოცემა, რასაც ბრწყინვალედ ახერხებს ავტორი და შემდეგ მაღალი პროფესიონალიზმით ასრულებენ ჩვენი მსახიობები. მინდა, ახალი და ბევრი წარმატებები ვუსურვო ძალიან ნიჭიერ რეჟისორს, ნიკა საბაშვილს, _ გვითხრა ვასო ჩიგოგიძემ.
[sexy_author_bio]
