10 სექტემბერს, მსოფლიოში სუიციდის პრევენციის საერთაშორისო დღე აღინიშნება. წლევანდელი წლის დევიზია: _ ,,ვმუშაობთ სუიციდის პრევენციისათვის.“
სასიამოვნო საქმიანობის მიმართ ინტერესის დაკარგვა, გამუდმებული მოწყენილობა, კვებისა და ძილის ჩვევების ცვლილება, მეგობრებისა და ოჯახის წევრებისაგან გამიჯვნა, საუბარი თვითმკვლელობაზე_ეს საკუთარი სიცოცხლის ხელყოფის ნიშნებად მიიჩნევა, რაც შეიძლება ბევრი ფაქტორით იყოს გამოწვეული.
მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციის მონაცემებით, წელიწადში, დაახლოებით, 800 ათასი ადამიანი იღუპება სუიციდის შედეგად, რომელთა დიდი ნაწილი 15-დან 29 წლამდე ასაკობრივ ჯგუფშია.
სტატისტიკის მიხედვით, სუიციდის შემთხვევათა 75% მცირე და დაბალშემოსავლიან ქვეყნებში ხდება. სწორედ ამიტომ მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციის მთავარი რეკომენდაცია ქვეყნებისადმი ამ მიმართულებით სახელმწიფო პოლიტიკის შემუშავებაა.
სუიციდის პრევენციის სამოქმედო გეგმის მიმართულებით გამოვლენილ უმოქმედობაზე სახალხო დამცველი სპეციალურ ანგარიშებში ყოველწლიურად წერს.
რა იწვევს თვითმკვლელობის შესახებ გადაწყვეტილების მიღებას, რამდენად არის საზოგადოება ინფორმირებული სუიციდის ნიშნების შესახებ და რა უნდა გაკეთდეს მდგომარეობის გასაუმჯობესებლად_ამ საკითხებზე „გურია ნიუსი“ ფსიქოთერაპევტს, გიორგი დონაძეს ესაუბრა.
მისი თქმით, თვითმკვლელობაზე მრავალი სოციალური ფაქტორი ახდენს გავლენას, ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ფაქტორი კი ის არის, როცა კრიზისულ პერიოდში ადამიანი მარტო რჩება.
„სუიციდს ძალიან ბევრი ფაქტორი იწვევს. როგორც მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციაში ამბობენ, ეს არის ფსიქიკური ჯანმრთელობის პრობლემები, ალკოჰოლი, დეპრესია. ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ფაქტორია ისიც, როცა ადამიანს კრიზისული პერიოდი აქვს და ვერ იღებს საზოგადოებისგან მხარდაჭერას“, _ ამბობს დონაძე.
როგორც ფსიქოთერაპევტი ამბობს, მოზარდებს ხასიათი ხშირად ეცვლებათ, მაგრამ მეგობრებისა და ოჯახის წევრებისაგან გამიჯვნა, ოთახში ჩაკეტვა, ცხოვრების სტილის უეცარი ცვლა _ ის ნიშნებია, რასაც მშობლებმა აუცილებლად უნდა მიაქციონ ყურადღება.
„რაც შეეხება სუიციდის ნიშნებს, ეს არის ქცევის ცვალებადობა, აღგზნებადობა ან პირიქით მოწყენილობა, ცხოვრების სტილის უეცარი შეცვლა. მოზარდებში ხშირია ცვალებადი ხასიათი, მაგრამ აუცილებლად ყურადღება უნდა მიექცეს, როცა ოთახში იკეტება და არ გადის. შესაძლოა სუიციდი არ იყოს, მაგრამ პრობლემაა. ასევე, როცა მოზარდი სახლიდან გარბის, რაღაცებს მალავს ან პირიქით, ძალიან ბედნიერია. ფსიქიკური აშლილობა ერთ-ერთი რისკფაქტორია, მაგრამ ყოველთვის არ არის სუიციდის მიზეზი“, _ ამბობს დონაძე.
გიორგი დონაძის თქმით, საზოგადოებაში სუიციდის თემას ტაბუ ადევს, საუბრის ეშინიათ. გარდა ამისა, ქვეყანაში არ არსებობს თვითმკვლელობის შემთხვევების აღსაწერი ერთიანი სისტემა.
„საზოგადოებაში ამ თემას ტაბუ ადევს. ეშინიათ საუბარი. ერთიანი სისტემა არ არსებობს სუიციდის შემთხვევების აღსაწერად. შინაგან საქმეთა სამინისტროს მონაცემები 2-ჯერ მეტია საქსტატის მონაცემებზე“, _ ამბობს ფსიქოთერაპევტი და სუიციდთან საბრძოლველად შემდეგ გზებს ასახელებს: “არ უნდა შეგვეშინდეს გახსნილად საუბარი სუიციდზე, მნიშვნელოვანია მითების მსხვრევა. თუმცა, უნდა ვიყოთ ძალიან ფრთხილად ჩვენს გზავნილებსა და საკითხის უსაფრთხო გაშუქებასთან დაკავშირებით. სუიციდთან საბრძოლველად მნიშვნელოვანია, არა მხოლოდ პროფესიული წრეების, არამედ ოჯახის წევრების, თემის, მეგობრების გაძლიერება“.
