გაზაფხულის დადგომასთან ერთად, მიწაზე საგაზაფხულო სამუშაოების დაწყების პირველი ნაბიჯი არის ბაღის გასუფთავება გასული წლის ხმელი მცენარეების თუ ფოთლების ნარჩენებისგან. მოსახლეობა ამ ნარჩენებს ხშირად ერთ ადგილას აგროვებს და წვავს. თუმცა ნარჩენებისთვის ცეცხლის წაკიდებამდე არაერთი ფაქტორია გასათვალისწინებელი, მაგალითად ის, რომ მშრალ და ქარიან ამინდში ცეცხლის დანთება არ შეიძლება, არ შეიძლება სწრაფად აალებადი სითხეების გამოყენება, რადგან ხშირ შემთხვევაში მიწის გასუფთავების მიზნით ანთებული ცეცხლის გაკონტროლება ვეღარ ხერხდება და მძიმე შედეგი მოსდევს. უმთავრესი კი ისაა, რომ არსებობს კანონი, რომელიც ნარჩენების დაწვას და ამ გზით ზიანის მიყენებას კრძალავს, მაგრამ დღემდე ამოქმედებული არ არის.
კავკასიის გარემოსდაცვითი ორგანიზაციების ქსელის (CENN) გარემოსდაცვითი პროგრამების კოორდინატორი, რეზო გეთიაშვილი ჩვენთან საუბრისას ე.წ. აგრონარჩენების წვას მავნე ტრადიციულ ჩვევას უწოდებს და ყურადღებას ამახვილებს იმ ზიანზე, რასაც ადამიანები გარემოს და ზოგჯერ საკუთარ თავსაც აყენებენ.
„სერიოზული უსაფრთხოების პრობლემაა. ჩვენ გვახსოვს ძალიან ბევრი ხანძარი, რომელიც ითქვა, რომ 10-იდან 9 შემთხვევაში ხელოვნურად, მინდვრის გადაწვით, კოცონების გაჩაღების გამო მოხდა. მათ შორის იყო ტყის ხანძრები, რომელმაც მოიცვა ასობით და ათასობით ჰექტარი და ქარსაცავი ზოლები, გაანადგურა ხეხილის ბაღები, ვენახები. რიგ შემთხვევებში არის საფრთხეც რომ ცეცხლი გადავიდეს საცხოვრებელ სახლებზე, ეკონომიკური ზიანი ძალიან დიდია. ნიადაგი ნადგურდება, კარგავს თავის ღირებულებას. ეს არ არის სოფლის მეურნეობის თანამედროვე პრაქტიკა. ასეთი პრაქტიკის გამოყენება იწვევს იმ სიღარიბეს, რომელშიც ვცხოვრობთ. სიღარიბე გვკარნახობს რომ ადვილი გამოსავალი ვიპოვოთ. ადამიანისთვის, რომელსაც არ აქვს აწყობილი მეურნეობა, არ აქვს შემოსავალი, მარტივ გზას ირჩევს და წვავს ამ ყველაფერს. საბოლოო ჯამში ეს უკვე მას უსპობს მომავალში განვითარების გზას. თუ ამ მავნე ჩვევას გავაგრძელებთ, ვერ განვითარდება ვერც ფერმერი, ვერც ადამიანი, ვერც მეურნეობას ვერ განავითარებს, იმას რომ თავი დავანებოთ რომ ცეცხლი ანადგურებს ცოცხალ სამყაროს. მათ შორის ფრინველებს, კვერცხებს, მათ ბარტყებს, სხვადასხვა სახეობის ძუძუმწოვრებს, ეკოსისტემას“,_ ამბობს გეთიაშვილი.
საქართველოში შემოღებულია კანონი, რომელიც სახლიდან, შენობიდან 50 მეტრის რადიუსში ნაკვეთის გადაწვას ან კოცონის დანთებას კრძალავს, მაგრამ კანონი დღემდე ამოქმედებული არ არის.
„პირველ რიგში საზოგადოებამ უნდა გაიგოს, რომ იურიდიულად ნაკვეთის გადაწვას ან კოცონის გაჩაღებას სახლიდან, შენობიდან 50 მეტრის რადიუსში, მათ შორის, ბუნებრივია, იგულისხმება ფოთლების დაწვაც, აქვს შესაბამისი კლასიფიკაცია. ამაზე დაწესებულია საკმაოდ დიდი ჯარიმები, 500-1000 ლარი“, _ ამბობს გეთიაშვილი და აღნიშნავს, რომ კანონის აღსრულება საერთოდ არ ხდება.
„ჩვენ გამოვითხოვეთ ინფორმაცია წლების განმავლობაში ამ კონკრეტული ნორმის გახორციელებული აღსრულების სტატისტიკის შესახებ. როგორც ირკვევა, აღსრულება საერთოდ არ ხდება. ეს არის პოლიტიკური სტრატეგიული მიდგომა, რომ კონკრეტული კანონი ჯერ არ გადასულა ამოქმედების ფაზაში. ეს არის ერთი მხრივ ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის კანონი 177-ე მუხლზე საკმაოდ მკაფიოდ არის გაწერილი კონკრეტული სამართალდარღვევა და მეორე მხრივ, ეს არის სახანძრო უსაფრთხოების წესებისა და პირობების შესახებ რეგლამენტი, რომელიც 2015 წლის შემდეგ მოქმედებს. 2015 წლიდან ეს კანონი არსებობს, მაგრამ ეს არის ე.წ. მკვდარი ნორმა, რაც შეუძლებელია დიდ ხანს გაგრძელდეს. კანონი არის იმისთვის რომ უნდა აღსრულდეს. ამ ეტაპზე „სენმა“ და რამდენიმე ფერმერთა ასოციაციამ ამ საკითხზე მიმართეს პრემიერს და მოვითხოვეთ კონკრეტული რეკომენდაციები გაიწერა აღსრულების მექანიზმის შესახებ, მათ შორის ჰუმანური პრინციპის შესახებ, როგორის არის გაფრთხილების სისტემის გამოყენება, როგორც ეს სისტემა არსებობს საგზაო უსაფრთხოების წესების დარღვევის პროცესში. ველოდებით პასუხს შინაგან საქმეთა სამინისტროსგან და იმედია, რომ პრემიერ-მინისტრის აპარატთანაც მიმდინარეობს კომუნიკაცია, რადგან მიმართვის მთავარი ობიექტი პრემიერ-მინისტრი იყო და საჯაროდაც გავრცელდა ეს მიმართვა“,_ ამბობს გეთიაშვილი.
კავკასიის გარემოსდაცვითი ორგანიზაციების ქსელის (CENN) გარემოსდაცვითი პროგრამების კოორდინატორის თქმით, კანონი, როცა ამოქმედდება, მისი აღსრულება საპატრულო ეკიპაჟის მოვალეობა იქნება. მოსახლეობა კი, ამ მავნე ჩვევას როგორმე თავისით უნდა გადაეჩვიოს იქამდე, ვიდრე ჯარიმები გამოეწერებათ.
„რადგან კანონი არსებობს, საჭიროებას აღსრულებას. ანუ შესაძლებელია, ფოთოლისთვის ცეცხლის წაკიდების შემთხვევაში მოვიდეს საპატრულო პოლიცია, შეადგინოს ოქმი და დააჯარიმოს მოქალაქე. ეს იქნება აუცილებლად გადასახდელი ჯარიმა, ისევე როგორც მაგალითად საგზაო წესების დარღვევაზე ხდება ჯარიმების დაკისრება და გადახდა. ცეცხლი არ იმალება, ვერავინ ვერ დაწვავს ჩუმად ვერც ბალახს და ვერც ფოთოლს. ცეცხლი ჩანს დღეც და ღამეც. უახლოეს მომავალში საპატრულო ეკიპაჟს ექნება დირექტივა, მითითება, რომ თუ ხედავს ცეცხლს, კვამლს, მოახდინოს რეაგირება და ამას მოსახლეობაც უნდა შეხვდეს. იოლი გადასახადი არც 500 და არც 1000 ლარი ისედაც გაჭირვებული მოსახლეობისთვის არ იქნება, ამიტომ სანამ დადგება ეს საკითხი და უკვე ფაქტის წინაშე დადგებიან ადამიანები, რაც გამოიწვევს მათ უკმაყოფილებასაც, უნდა შეძლონ და დაიწყონ განთავისუფლება ამ ტრადიციისგან. არსებობს სხვა გზები ამ პრობლემის მოსაგვარებლად. მაგალითად, მიწის ფართობებზე ხდება ჩახვნა ბიომასის, რომელიც დიდად არ აძვირებს საგაზაფხულო სამუშაოებს, სამაგიეროდ იწვევს ამ ხარჯის ამოღებას, იმიტომ რომ კარგად აისახება ნიადაგზე და მოსავალზე. ერთი-ორად მოგებული რჩება ფერმერი. სახელმწიფომ უნდა დაიწყოს პროგრამების გახორციელება მოსახლეობის ცნობიერების ასამაღლებლად, რომ კანონი არ დაირღვეს, როცა ამოქმედდება“,_ ამბობს გეთიაშვილი.
ავტორი
