თბილისში, ერივანსკის მოედანზე ჩატარებული ძარცვის შემდეგ, როცა სტალინის სამხედრო ჯგუფმა 250 ათასი მანეთი გაიტაცა, ტერორისტები ბაქოში გადავიდნენ ,,სამოღვაწეოდ”. 1907 წლის ბოლოდან 1908 წლის ივნისამდე მთელი ჯგუფი იარაღის მოლოდინში ბაქოში იმყოფებოდა. ბოლოს და ბოლოს, იარაღი ჩამოიტანეს და საწყობი მოაწყვეს შვედეთის ქვეშევრდომ დიურფელდის ბინაში, სადაც ჯგუფის გამორჩეული წევრი ივანე, მეტსახელად სტეპკო, ინწკირველი და თომა ჩუბინიძე ცხოვრობდნენ. დანიშნეს ერთ-ერთ ბანკზე თავდასხმის დღეც. მაგრამ მოულოდნელად 1908 წ. 20 მაისს პოლიციამ საწყობის კვალს მიაგნო, დღისით თავს დაესხა და სტეპკო ინწკირველი მოკლა. სანამ ამ თავდასხმის დეტალებს გაგაცნობდეთ, ორიოდე სიტყვით სტეპკოს პიროვნებაზე უნდა შევჩერდეთ. ივანე ინწკირველი ოზურგეთის სასულიერო სასწავლებლიდან რევოლუციური პროპაგანდისთვის იყო გარიცხული. კოტესა და ბაჭუასთან ერთად ის ბანდის ერთ-ერთი პირველი წევრი იყო. როგორც ჩანს, ინწკირველი განსაკუთრებული გავლენით სარგებლობდა. 1904-05 წლის რევოლუციური არეულობების დროს, 17-18 წლის სტეპკო თავის თანაწლოვან კოტე ცინცაძესთან ერთად ჭიათურის (რომელიც განსაკუთრებულად მღელვარებდა) ხუთწევრიან რევოლუციურ კომიტეტში შედიოდა. პირადად მონაწილეობდა სტრაჟნიკების პოსტებსა და ტენგინის ჯარის ნაწილებზე თავდასხმასა და მათ განიარაღებაში. რამდენიმე თვის განმავლობაში ჭიათურის მაზრა `კომიტეტის~ ხელში იყო: პოლიციის ნაწილები განიარაღებული იყო, მაზრაში განლაგებული სამხედრო პოლკი _ ბრძოლაში დამარცხებული და იარაღაყრილი. გარდა პრაქტიკული მუშაობისა, სტეპკო თეორეტიკოსობასაც იჩემებდა, ჩამოყალიბებული ჰქონდა და ასწავლიდა რამდენიმე რევოლუციურ წრეს. ზაქარია გურული ჭიათურის ამბების გახსენებისას წერდა: `…გაფიცვა დაიწყო 23 იანვარს გრანდიოზული მიტინგით და დემონსტრაციით. მიტინგზე ვ. ინწკირველის მიერ პირველათ საჯაროთ ითქვა სოც.-დემ. პროგრამა~. უნდა ვიგულისხმოთ, რომ `ინტელექტუალის~ და თავზეხელაღებული `პრაქტიკოსის~ სახე მის გავლენას ბანდაზე განსაკუთრებით აძლიერებდა. გადმოცემით, სტეპკო იოსებ ჯუღაშვილს თავის მშობლიურ სოფელ ფამფალეთში, ერთი მწყემსის ქოხში მალავდა.
სტეპკო ინწკირველი ბაქოში `უკანასკნელი დიდი საქმის გასაკეთებლად~ გაემგზავრა, შემდეგ თეორიულ სამუშაოზე გადასვლას გეგმავდა. თურმე ბევრჯერ ჰქონია ნათქვამი მეგობრებისთვის, იარაღს ცოცხალი თავით არავის დავანებებო. ბევრჯერ შეკამათებულან ამ საკითხზე. სხვებისთვის გამოუვალ სიტუაციაში იარაღის დაყრა კეთილგონიერი ქმედება იქნებოდა, მაგრამ არა ინწკირველისთვის. კოტე ცინცაძის განმარტებით, სტეპკოს `…სიკვდილის უმთავრესი მიზეზი ის იყო, რომ მას თავიდანვე გადაწყვეტილი ჰქონდა, რა პირობებშიაც არ უნდა ჩავარდნილიყო, წინააღმდეგობა გაეწია. მას რომ წინააღმდეგობა არ გაეწია, ის, ალბათ, დღესაც ცოცხალი იქნებოდა: ციხიდან შეიძლებოდა მისი განთავისუფლება, ანდა სასჯელის მოხდა, რადგან ის ძლიერ ახალგაზრდა იყო~. იმ დღეს პოლიციელები ბინაში ისე შევიდნენ, ტერორისტებმა ვერც კი შეამჩნიეს სტეპკო და თომა, რომლებიც ჩაის სვამდნენ. პოლიციელებმა მათ პასპორტები მოსთხოვეს. სტეპკო ვითომდა პასპორტის ასაღებად ადგა და განჯინისაკენ გაქანდა, სადაც რევოლვერი ჰქონდა შენახული. ამოიღო რევოლვერი და ორი პოლიციელი მოკლა. ამასობაში პოლიციელებმა თომას თავში იარაღი ჩაარტყეს და უკვე მოსაზღვრე ოთახიდან ინწკირველს ტყვიები დაუშინეს. სტეპკოს დის, მინიკას ცნობით, ის ვინმე ვალოდია ესაძემ მოკლა.
`…მიცვალებულს გადააღეს სურათი ისე დამახინჯებულად და დაასაფლავეს ბაქოში ახალ საზოგადო სასაფლაოზე~. მძიმედ დაჭრილი თომა ჩუბინიძე ბაილოვის ციხეში მოათავსეს, იარაღის მთელი საწყობი კი პოლიციას ჩაუვარდა ხელში. ამ ამბებმა ძალზე დამთრგუნველად იმოქმედა ჯგუფის წევრებზე: თეოფილე კაკრიაშვილმა აიჩემა, სტეპკოს დაღუპისთვის ბაქოს პოლიციაზე შური უნდა ვიძიოო, მას აჰყვნენ აკაკი დალაქიშვილი და ვანო შიშმანოვი. მიუხედავად ამხანაგების შეგონებისა და თხოვნისა, მათ დაარღვიეს დისციპლინა და ჯგუფიდან წავიდნენ. წასულებს არც ფული მისცეს და არც _ იარაღი. მათ იარაღი იშოვეს და ფულის საშოვნელად ვიღაც „არტელჩიკს“ დაესხნენ თავს. ურთიერთსროლის დროს კაკრიაშვილი დაჭრეს და დაიჭირეს, ერთ კვირაში გაასამართლეს და ჩამოახრჩვეს.
წიგნიდან ,,ტერორისტები”, ირაკლი მახარაძე, ლაშა ხეცურიანი
