მთავარი პრეტენზია პრემიერს ჟურნალისტების მხრიდან დასმული კითხვების არარგუმენტირებულობაზე ჰქონდა.
“თქვენ რუპორები ხომ არ ხართ,? ფოსტალიონები ხომ არ ხართ? სად არის ფაქტები?” _ ასეთი იყო მთავარი პათოსი, რომელიც წითელ ზოლად გასდევდა პრემიერის რიგით მეშვიდე შეხვედრას მედიასთან.
პრემიერ მინისტრი ივანიშვილი თუ სხვა მედიასაშუალებებს ფაქტების ნაკლებობას უწუნებდა, “გურია ნიუსის” შემთხვევაში, როდესაც მას კითხვის დასმამდე განვუცხადეთ, რომ ფაქტი (კონკრეტული ხელშეკრულება. ავტ) თან გვქონდა, ჯერ (სანამ გაიგებდა რაზე ვსაუბრობდით. ავტ) განაცხადა, რომ ეს ფაქტი არ იყო, შემდეგ დასძინა, მაინც არ ვნახავო…
თუმცა, ბიზნესს კიდევ ერთხელ შეპირდა ხელშეუხებლობას…
არადა, მედიისთვის გამართულ რიგით მეხუთე შეხვედრაზე, სწორედ “გურია ნიუსს” შეპირდა პრემიერი, რომ ამ ფაქტს შეისწავლიდა. მას სწორედ ამ პირობის შესახებ შევახსენეთ.
რა ხდებოდა მანამდე… 2012 წლის 24 დეკემბერი. ბიძინა ივანიშვილის შეხვედრა მედიასთან
გურია ნიუსი: ბატონო ბიძინა, ბოლო დღეებში ძალიან აქტუალური გახდა თემა, არაალკოჰოლურ სასმელზე ელექტრონული აქციზური მარკირების შემოღებასთან დაკავშირებით. ამ საკითხზე არაერთი მასალა და ჟურნალისტური მოკვლევა მომზადდა. წინა ხელისუფლების დროს შევიდა ცვლილება კანონში, რომელიც ამოქმედდება 2013 წლის 1 იანვრიდან, რომლის თანახმადაც მინერალურ და გამაგრილებელ სასმელებზე დაწესდება დამატებითი გადასახადი. ამით ძალიან შეშფოთებულები არიან მეწარმეები. როგორც ექსპერტები ეკონომიკის საკითხებში აცხადებენ, ამ ცვლილების განხორციელებით, ყველანაირ არაალკოჰოლურ სასმელზე ფასი მოიმატებს.
გარდა ამისა, სერიოზული დარღვევებია ტენდერშიც, რომლის თანახმად მარკირების უფლება მიეცა შვეიცარიულ კომპანია “სიქპას”. რამდენადაც ჩვენთვისაა ცნობილი, სატენდერო პირობის მიხედვით, თანხა სწორედ ამ კერძო კომპანიის ბიუჯეტში შევა და არა ქვეყნის.
თქვენს გამოსვლებში ყოველთვის აღნიშნავდით და ბიზნესმენებთან შეხვედრაზეც განაცხადეთ, რომ ყველანაირად შეუწყობდით ხელს ბიზნესის განვითარებას. იცით თუ არა ამ საკანონმდებლო ცვლილების შესახებ და თუ დაინტერესდებით, რადგან ამის უკან ძალიან ბევრი კომპანია დგას, რომლებიც ზრდიან ქვეყნის საექსპორტო პოტენციალს.
ბიძინა ივანიშვილი: საუბედუროდ, მე თქვენს კონკრეტულ კითხვებზე პასუხს ვერ გაგიშლით. არ მაქვს ამის მზაობა, მაგრამ დარწმუნებით შემიძლია გითხრათ, რომ ჩვენი ზოგადი დამოკიდებულება ბიზნესის მიმართ არ შეიცვლება არასდროს – ჩვენ მაქსიმალურად ხელს შევუწყობთ ბიზნესმენებს და არ გაბედოს ვინმე ჩინოვნიკმა, ჩაერიოს კერძო ბიზნესში და კერძო საკუთრებაში. ხელშეწყობაში კი ვგულისხმობ ინფრასტრუქტურის განვითარებას და კანონების დახვეწას, დამატებითი ბერკეტების გამოყენებას, რომ ინვესტიციები შემოვიდეს. ვაპირებთ ფონდის შექმნას და უახლოეს დროში წარმოგიდგენთ. ეს ყველაფერი მიმართულია იქითკენ, რომ რაც შეიძლება კარგად და კომფორტულად იგრძნონ თავი ბიზნესმენებმა.
ჩვენ ყველაფრის საქმის კურსში ვართ. ხმა ძალიან იოლად გადის, ძალიან კარგი ხმები მოდის გარედანაც იმისათვის, რომ ყველაფერი გავიგოთ. შემდეგ, ხდება ამის გადამოწმება. ჩვენ ვაპირებთ, თბილი საინვესტიციო გარემო შეიქმნას საქართველოში, რაც ბიზნესმენების თავისუფლებასა და გალაღებას ნიშნავს. საბოლოო ჯამში, ეს იქნება საფუძველი, შეიქმნას სამუშაო ადგილები და საქართველოს თითოეულმა მოსახლემ შეძლოს საკუთარ ქვეყანაში ღირსეულად შეინახოს ოჯახი.
ალბანეთში – პრეზიდენტის ვეტო, ავსტრალიაში – პარლამენტის უარი, საქართველოში – კარტ–ბლანში
ბიძინა ივანიშვილის მიერ მოცემული პირობიდან, რომელიც ბიზნესგარემოს საკანონმდებლო დონეზე გაუმჯობესებას ეხებოდა, 5 თვე გავიდა. ამ ხნის მანძილზე ჩვენ აქტიურად ვაგრძელებდით ჟურნალისტურ გამოძიებას შვეიცარულ კომპანიასა და ფინანსთა სამინისტროს შორის დადებულ ხელშეკრულებაზე, რომელიც არაალკოჰოლური სასმელების მწარმოებელ კომპანიებს სერიოზული დარტყმის ქვეშ აყენებს.
ბიძინა ივანიშვილის მოცემული პირობიდან 5 თვის თავზეც კი არავინ დაინტერესებულა ამ ხელშეკრულებით, რომელიც აშკარა კორუფციულ გარიგებას შეიცავს და რაც ყველაზე მთავარია, ანტიკონსტიტუციურია. ყველაფერი მხოლოდ ფინანსთა მინისტრის, ნოდარ ხადურის სიტყვიერი დაპირებების დონეზე დარჩა, რომელიც პერიოდულად ხვდებოდა მეწარმეებს და ეუბნებოდა, რომ მარკირების პროცესი დროებით შეჩერებულია. თუმცა, რატომ არ დაინტერესდნენ ამ ხელშეკრულებით სათანადო ორგანოები, ჩვენთვის უცნობია… ფაქტი ისაა, რომ კანონის დონეზე მიღებული ანტიკონსტიტუციური გადაწყვეტილება რომელიმე მინისტრის სიტყვიერი განცხადებების დონეზე არ უნდა რჩებოდეს.
კანონპროექტის ავტორი საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო გახლდათ, ინიციატორი კი საქართველოს მთავრობა. საუბარია წინა ხელისუფლებაზე, რომელმაც ისე სასწრაფოდ შეიტანა ცვლილება არააქციზური საქონლის მარკირების შესახებ კანონში, რომ ერთი ექსპერტისთვისაც კი არ უკითხავთ მოსაზრება.
არადა, რომელიმე ექსპერტისთვის, ან ამ საკითხებზე მომუშავე არასამთავრობო ორგანიზაციისთვის, (თუნდაც საერთაშორისოსთვის) მოსაზრება რომ ეკითხათ, ვინმე მაინც ეტყოდა, რომ უალკოჰოლო სასმელებზე ელექტრონული მარკირება არც წამყვან განვითარებულ და არც განვითარებად ქვეყნებში ხდება. არსებობს ცალკეული შემთხვევები და სულ რამდენიმე ქვეყანა აფრიკასა და ლათინურ ამერიკაში, სადაც მსგავსი სისტემა ფუნქციონირებს და იქაც ადგილობრივი დიქტატორებისა თუ მონარქების ბიზნესებიდან შემოსავალი არ დაუმალონ.
უფრო მეტიც, ალბანეთის პრეზიდენტმა ვეტო დაადო კანონპროექტს, რომელიც ითვალისწინებდა ალბანეთში შვეიცარული კომპანია “სიქპას” მიერ მარკირების შემოღებას, ავსტრალიაში კი პარლამენტმა არ დაუჭირა მის შემოღებას მხარი. ორივე შემთხვევაში მიზეზი გადასახადების გადიდების დაუშვებლობა და კორუფციის საფრთხე იყო.
აშშ -ს სასამართლო კი “სიქპას” პატენტთან დაკავშირებით ამჟამად სარჩელს იხილავს.
დაკანონებული საიდუმლო კონტრაქტი მედიისთვის_ არის თუ არა ეს ფაქტი, ბატონო ბიძინა?!
საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სსიპ შემოსავლების სამსახურსა და სიქპას შორის დადებული ხელშეკრულება “საქონლის გადაადგილებისა და გაფორმების ინტეგრირებული სისტემის დანერგვისა და ფუნქციონირების შესახებ 48 გვერდისგან შედგება”. ხელშეკრულება დღესაც ძალაშია და რამდენიმე ადგილისაა ჩადებული პუნქტი იმის შესახებ, რომ დეტალების გამჟღავნება მედიისთვის კატეგორიულადაა აკრძალული.
მუხლი 31.5 .1 არ გაუმჟღავნოს ან დაუშვას წინამდებარე ხელშეკრულების დეტალების გამჟღავნება მასმედიისა და რომელიმე მესამე მხარისთვის, გარდა მიმწოდებლებისა.
მუხლი 49. სიქპას არ აქვს უფლება გააკეთოს რაიმე განცხადებები პრესაში ან გამოაქვეყნოს წინამდებარე ხელშეკრულება ან მისი შინაარსი რაიმე ფორმით შემოსავლების სამსახურის წინასწარი თანხმობის გარეშე.
ეჭვის საფუძვლად მხოლოდ ეს პუნქტებიც საკმარისია, ხელშეკრულების გაუქმებისთვის კი, როგორც ექსპერტები და იურისტები მიიჩნევენ, არაერთი მიზეზი არსებობს.
პირველი და ყველაზე მნიშვნელოვანი: გადასახადების შესახებ საკონსტიტუციო გარანტიები გათვალიწინებულია როგორც კონსტიტუციით ისე ორგანული კანონით “ეკონომიკური თავისუფლების შესახებ” (2011), რომელთა თანახმად 2013 წლის ოქტომბრისთვის იარსებებს მხოლოდ შემდეგი გადასახადები, კერძოდ”
1. საშემოსავლო გადასახადი; 2. დღგ; 3. ქონების გადასახადი; 4. იმპორტის გადასახადი; 5. აქციზი.
სიქპა-ზე განპიროვნებული “ფარული აქციზი” არ განეკუთვნება გადასახადს, შესაბამისად, არც მისი არსებობაა შესაძლებელი.
ექსპერტების განცხადებით, აღნიშნული საკითხი უნდა დაექვემდებაროს გამოძიებას როგორც სამართლადამცავი ორგანოების, ასევე პარლამენტის მიერ – დროებითი საგამოძიებო კომისიის შექმნის მეშვეობით, რომელიც შეისწავლის კონკრეტულ საკითხს – სიქპა-ს უკანონო შერჩევის საკითხს და სიქპა-ს საქართველოს ხელისუფლების მიერ სავარაუდო ლობირების საკითხს.
შესწავლას საჭიროებს ის ფაქტიც, რომ საკონკურსო პირობების თანახმად, 2012 წლის 03 თებერვალს, 2011 წლის 10 ნოემბერს გამოცხადებულ კონკურსში გამარჯვებულად გამოცხადდა შვეიცარული კომპანია “სიქპა სიქურითი სოლუშენსი”. კომპანია “სიქპა სიქურითი სოლუშენს სოლუშენს ჯორჯია” 2008 წლის 4 აპრილსაა დაფუძნებული, კონკურსში მონაწილე კომპანიებისთვის კი დაწესებული იყო ხუთწლიანი გამოცდილების მოთხოვნა.
თუმცა, ამ პირობას ხელი არ შეუშლია იმისთვის, რომ სამწლიანი გამოცდილების “სიქპას” მოეგო ტენდერი, რითაც დაირღვა საგადასახადო კოდექსის მოთხოვნა იმის შესახებ, რომ მარკირების მომსახურებას განახორციელებდა “შემოსავლების სამსახურის მიერ საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით შერჩეული პირი.”
ამ 49 გვერდიან ხელშეკრულებაში, რომელიც პრემიერმა ყოველგვარი არგუმენტის გარეშე უარყო როგორც ფაქტი, თითოეული პუნქტი არა მხოლოდ შესწავლას, საფუძვლიან გამოძიებას საჭიროებს.
ვფიქრობთ, საკმარისზე მეტი ფაქტები გვქონდა იმისთვის, რომ პრემიერს მყისიერი უარი არ ეთქვა მათზე და მითუმეტეს, ეჭვი არ შეეტანა ჩვენი და ფაქტების სანდოობაში.
ვისაც არ ახსოვს, შევახსენებთ: 41-ე საარჩევნო ბლოკის წინასაარჩევნო პროგრამაში მითითებულია, რომ შემცირდება აქციზით დასაბეგრი საქონლის ჩამონათვალი, და აქციზით დაიბეგრება მხოლოდ ფუფუნების საგნები…
