დადგენილია, რომ მსოფლიოში ყოველი მეხუთე გოგონა 18 წლისას უკვე დაქორწინებულია. იმ ქვეყნებშიც კი, რომლებსაც აქვთ ბავშვთა ქორწინების საწინააღმდეგო კანონები მიღებული, ზოგჯერ კანონს ვერ აღასრულებენ. აღნიშნულ საკითხთან დაკავშირებით BBC-ი სტატიას აქვეყნებს.
სტატიის ავტორი წერს, რომ თამარა(ნამდვილი სახელი არააა) 13 წლისას უკვე ორსულად იყო.
თამარას ცხოვრებაში ბევრი რამ შეიცვალა ბოლო რამდენიმე წლის განმავლობაში. სამხრეთ მალავის ნენოს რაიონში სოფლის ფერმერულ საზოგადოებაში დაბადებული მისი ოჯახი სიღარიბეში ცხოვრობდა. ისევე როგორც რეგიონში მცხოვრებთა 65%. ომმა უკრაინაში კი, რომელიც მალავის პირდაპირი სავაჭრო მოკავშირე იყო, კიდევ უფრო დიდი ზეწოლა მოახდინა სიღრიბეზე – შეაჩერა ხორბლისა და სასუქის მიწოდება და აიწია ფასები.
როდესაც თამარას მშობლები ავად გახდნენ და გარდაიცვალნენ, მათი ერთადერთი შვილი ბებიამ წაიყვანა.
მაგრამ ერთი თვის შემდეგ, როცა არასრულწოვანი ერთ დღეს სკოლიდან დაბრუნდა, ბებიას რაღაც ამბები ჰქონდა სათქმელი.
“მან მითხრა, რომ უნდა გავთხოვდე. მან იმ კაცისგან უკვე მიიღო ფული“ ,- ამბობს თამარა.
მამაკაცმა, რომელსაც მანამდე თამარას არასდროს შეხვედრია, მისთვის 15000 მალავიური კვაჩა გადაიხადა – დაახლოებით $9, ანუ 7 ფუნტი.
,,თამარას ბებიამ უკვე დახარჯა ფული ოჯახისთვის სიმინდის საყიდლად და კაცი კი, ახლა მოუთმენელი იყო. მას სურდა, რომ გოგონა, რომელშიც ფული გადაიხადა, დაეტოვებინა სკოლა და ეცხოვრა მასთან“, – ამბობს სტატიის ავტორი.
არასამთავრობო ორგანიზაცია Girls Not Brides ინფორმაციით, ბავშვთა ქორწინება მალავიში 2017 წლიდან უკანონოა, მაგრამ ის დიდი ხანია კულტურულად მისაღები იყო ქვეყანაში და კვლავ გრძელდება სოფლის თემებში, სადაც მალავის მოსახლეობის დაახლოებით 85% ცხოვრობს. ქვეყანაში გოგონების 40%-ზე მეტი 18 წლამდეა დაქორწინებული.
“ცხოვრება რთული იყო, რადგან კაცი უფროსი იყო. ის ყოველ ჯერზე ფიზიკურ შეურაცხყოფას მაყენებდა. როცა რაიმეს არასწორად ვაკეთებდი, მკბენდა“, – ამბობს თამარა.
გოგონა სამი თვე ცხოვრობდა მასთან, სანამ ვიღაცამ არ გააფრთხილა სოციალური სამსახურის შესახებ.
„აქ მთავარი მიზეზი სიღარიბეა, რადგან ოჯახების უმეტესობა, საიდანაც მოვდივართ ღარიბია, ჩვენი მშობლები ვერ ახერხებენ შვილების მოვლას, ამიტომ საუკეთესო გამოსავალი გოგოს გათხოვებაა.
გოგონები ქორწინდებიან მათზე ბევრად უფროს კაცებზე, რომლებსაც შეუძლიათ მათი უზრუნველყოფა.
როდესაც გოგონებს აქვთ განათლება და იციან თავიანთი უფლებები, იციან, რომ შეუძლიათ მიიღონ დახმარება, რათა შეაჩერონ ბავშვთა ქორწინება. ეს ჩვენი მისიის ნაწილია, გოგოებმა ისაუბრონ, გააზიარონ თავიანთი ისტორიები და იცოდნენ, რომ სხვა გზა არსებობს”, – ამბობს არასამთავრობო ორგანიზაციის წაროამდგენელი მორისი.
გაეროს ბავშვთა ფონდის, Unicef-ის მონაცემებით, დღეს დაახლოებით 650 მილიონი ქალი დაქორწინდა 18 წლამდე. სამხრეთ აზიაში არის ყველაზე მეტი არასრულწლოვანთა ქორწინება 40%, შემდეგ მოდის სუბსაჰარის აფრიკა 18%-ით.
მსოფლიო ორგანიზაციის World Vision-ის თანახმად, გოგონების დაახლოებით 21% ბავშვობაში ქორწინდება
არასამთავრობო ორგანიზაცია Girls Not Brides ინფორმაციით, ბავშვთა ქორწინების მაჩვენებელი ბოლო ათწლეულის განმავლობაში შემცირდა აზიასა და აფრიკაში, მაგრამ ლათინურ ამერიკასა და კარიბის ზღვის აუზის ქვეყნებში 25 წლის განმავლობაში პროგრესი არ ყოფილა.
ჯერ კიდევ უჩვეულოა სოციალური სერვისების ჩართვა არასრულწლოვანთა ქორწინების საქმეებში, აცხადებენ არასამთავრობო ორგანიზაციები, მაგრამ, როგორც ჩანს, დამოკიდებულება იცვლება ზოგიერთ ადგილობრივ ლიდერში.
2020 წელს გაეროს მოსახლეობის ფონდის მიერ მოგზაურობის შემდეგ, მალავის 100-ზე მეტმა ტრადიციულმა მეთაურმა – საერთოს დაახლოებით მეოთხედმა – დაპირდა, რომ ებრძოლება ტრადიციულ ქორწინებას მათ თემებში. თუმცა ისინი შეიძლება უძლურნი იყვნენ, თუ ოჯახები თავიანთ გოგოებს ბევრად უფროს მამაკაცებს გადასცემენ.
,,ნენოს რაიონში, სადაც თამარა ცხოვრობს, ორი უფროსი გვეუბნება, რომ არ იყვნენ დარწმუნებული, რომ ბავშვთა ქორწინება მათ თემებში ფარულად ხდებოდა“, – ამბობს სტატიის ავტოტრები.
„ზოგიერთი მშობელი ნამდვილად გვიახლოვდება, მაგრამ ჩვენ არ ვგულისხმობთ და უარს ვამბობთ ამ ქორწინებაზე. ზოგჯერ მშობლები ამტკიცებენ, რომ მათი შვილი მზად არის ქორწინებისთვის, მაგრამ ჩვენ ვითხოვთ მათ ჯანმრთელობის პასპორტის წიგნს, რომ დაადასტუროს მათი ასაკი“, – ამბობს ჯონ ჯუვა, 2000-ზე მეტი ადამიანის თემის ხელმძღვანელი.
”ჯორჯ მფონდა, 1000-ზე მეტი ადამიანის უფროსი, ამბობს: „ჩვენ არ ვამბობთ, რომ ბავშვთა ქორწინება არ ხდება, მაგრამ ჩვენ ვამბობთ, რომ თუ ეს ხდება, მაშინ ისინი ჩვენგან საიდუმლოდ არიან დაცული“.
მაგრამ ვისი პასუხისმგებლობაა ბავშვთა ფარული ქორწინების შეჩერება?
ხანგრძლივი პაუზის შემდეგ ჯუვა ამბობს: „ჩვენი პასუხისმგებლობაა, როგორც უფროსების,
გამოცემა ერს, რომ თამარამ ჯანმრთელი ბიჭი გააჩინა. მალავის პატარა არასამთავრობო ორგანიზაციამ, რომელიც დაფუძნებულია ქალაქ ბლანტაირში, სახელწოდებით People Serving Girls At Risk რეგულარულად ამოწმებენ ბავშვს და დედას ჯანმრთელობის მდგომარეობას
ორსულობისა და მშობიარობის გართულებები ჯანმო-ს მიხედვით ახალგაზრდა ქალებისა და მოზარდების სიკვდილიანობის მთავარი მიზეზია, ამიტომ ხალხი ამასზე იყო შეშფოთებული.
„თამარა სახლში დაბრუნდა, თავის პატარა შვილთან ერთად კარგად გრძნობს თავს, მისი ოჯახი ძალიან ბედნიერია მისი ჩამოსვლით“, – ამბობს კალებ ნგ’ომბო, რომელიც რისკის ქვეშ მყოფ გოგონებს ემსახურება
თამარა BBC-ს უყვება, რომ მისი შვილის, დიდი იმედი არის, რომ ის შეძლებს სკოლის დამთავრებას.
,,თამარას დეიდას აქვს ხილისა და ბოსტნეულის სადგომი, რომელსაც თვეში 50 დოლარზე ნაკლები შემოსავალი მოაქვს. მათი ქოხიდან რამდენიმე ნაბიჯით არის დაშორებული. თამარა ეხმარება, როცა შეუძლია და მეგობრებს ნახულობს.“- წერს გამოცემა
სტატიის ავტორები აღნიშნავენ, რომ ბოლო დროს, როცა ესტუმრენ სოფლს მინიმუმ ორი ორსული თინეიჯერი გოგონა ნახეს.
ავტორი
