გავერანებული ჩაის პლანტაციები და ჭილოფის დაცრეცილქუდიანი მეჩაიეები

რეზო ცქვიტინიძის ფოტორეპორტაჟი

ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ასკანაში ხმა დაირხა _ მოკრეფილ ჩაის ვიღაც ერთ ლარად იბარებსო. ქალებმა მაშინვე აიღეს ხელში ძველი დროის კალათები, დაცრეცილი ჭილოფის ქუდები და გავერანებულ ჩაის პლანტაციას მიაშურეს. თუმცა, პლანტაციის მაგივრად გვიმრისა და ბარდ-ეკლების გაუვალი ტყე შერჩათ ხელში. შიმშილისგან შეწუხებულმა ადამიანებმა მაინც მოახერხეს შიგ შეღწევა, ცოტა გაკაფ-გამოკაფეს და ჩაის კრეფა დაიწყეს. მაშინ, როცა ერთ დროს ეს ადამიანები სამ-ოთხ ტონა ჩაის კრეფდნენ, დღეს ხუთ კილოგრამს ძლივს მოუყარეს თავი (ამ დროს ქართველები თურქეთში ჩაის საკრეფად მასიურად არიან წასულები, თან კომფორტულადაც მუშაობენ და ანაზღაურებაც კარგი აქვთ). დღის ბოლოს უფალს მადლობა გადაუხადეს და რაც მოკრიფეს, სახლში წამოიღეს.

76 წლის როზა ჯავალიძე: _ ამ ჩაიზა მაინც ექნენ რაცხა?! მოვკრეფდით და პურის ფულს ვიშოვიდით. დახმარება ერთ ხანს ქე მომცენ და მერე წამართვენ. სულ არ მინდოდა მაგენის დახმარება, ჩაის პლანტაციებისთვის რომ მოევლოთ. ასეთი შრომით ოჯახებს ვარჩენდით და ლუკმა-პურზე არავინ დარდობდა. კი, ბატონო, ვინცხა იტყვის, მიდი, მოკრიფე, ვინ დაგიშალაო, მარა სად შეხვალ ჩაში? იმფერი ამბავია, ჩიტი კურკანტელას ვერ გეიტანს.

72 წლის ქეთევან თედორაძე: _ სხვაი საშველი რომ იყოს რამე, ამ ჩაში რაფერ შევალ? არ ვიცი, როის დამჭამს გველები, ან როის მომეპარება ტურა. მეც წევიდოდი თურქეთში ჩემ ახლობლებთან ერთად, მშვენიერ ანაზღაურებას აძლევენ ჩაის კრეფაში, მარა, რომ არ შემიძლია?

58 წლის ნინო ვასაძე: _ სახელმწიფო რაცხა სესხს რომ მომცემდეს და ერთ 5 წელიწადს არ მომთხოვდეს, ამ ჩაის გავწმენდდი, შევღობავდი და პურის ფული მაინც ექნებოდა ოჯახს. აბა, რა ვქნათ? ჩვენი სოფელი ყველაფერს მოკლებულია _ გზა ჩვენ არ გვაქვს და კვალი, მთელი სოფელი უმუშევარია. სახელმწიფო ვერაფერს გვეხმარება. სოფელში ჯერ-ჯერობით არ ჩანს იმის პერპექტივა, რომ ვინმე დასაქმდება. ბოსტანში მუშაობა დასაქმება არაა _ იქ ვერც პურს მოვიყვან და ვერც შაქარს!