პროექტის _ “გურიის რეგიონის მუნიციპალური განვითარების” ფარგლებში, გურიის მხარის გუბერნატორი ვალერიან ჩიტაიშვილი, ოზურგეთის მაჟორიტარი დეპუტატი გოჩა შანიძე და საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ეროვნული ასოციაციის აღმასრულებელი დირექტორი დავით მელუა ნორვეგიაში იმყოფებოდნენ. ვიზიტის ფარგლებში, ისინი, გურიის პირველი პირის ინფორმაციით, ქვეყნის განვითარების კონკრეტულ მაგალითებს გაეცნენ.
_ საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ეროვნული ასოციაციის მხარდაჭერითა და ოზურგეთის მაჟორიტარი დეპუტატის გოჩა შანიძის ინიციატივით, გურიის რეგიონის მუნიციპალიტეტებში მიმდინარეობს პროექტის _ “გურიის რეგიონის მუნიციპალური განვითარების” გახორციელება. პროექტის დამფინანსებელია ნორვეგიის საგარეო საქმეთა სამინისტრო, ხოლო ახორციელებენ ნორვეგიის ადგილობრივი და რეგიონული თვითმმართველობის ასოციაცია, ევროპის საბჭო და საქართველოს თვითმმართველობათა ეროვნული ასოციაცია.
პროექტის ძირითადი ამოცანაა გურიის მუნიციპალიტეტების სოციალურ-ეკონომიკური განვითარების სტრატეგიული გეგმების, ხოლო შემდგომ ეტაპზე, მხარის განვითარების სტრატეგიის შემუშავება.
სწორედ ამ პროექტის ფარგლებში გახლდით ნორვეგიაში. სამუშაო ვიზიტის ძირითადი ფორმატი მოიცავდა ნორვეგიის გამოცდილების, მუნიციპალურ, რეგიონულ თუ ქვეყნის დონეზე დაგეგმვის პროცესის და განვითარების სტრატეგიების კონკრეტული მაგალითების გაცნობას, _ გვითხრა ჩიტაიშვილმა.
_ ბატონო ვალერი, რა მსგავსება და რა განსხვავებაა ნორვეგიასა და საქართველოს შორის სახელმწიფოებრივი ან საბიუჯეტო მოწყობის მხრივ?
_ ნორვეგიის ყველა თვითმმართველი ერთეულის საბიუჯეტო მოწყობა, საბიუჯეტო დაგეგმვა სწორედ სტრატეგიულ გეგმაზე დაყრდნობით ხორციელდება და ამ პროცესს მუნიციპალიტეტში არსებული შესაბამისი სტრუქტურული ერთეული ხელმძღვანელობს. დაგეგმვის პროცესში მუნიციპალიტეტის ხელისუფლება იზიდავს ყველა დაინტერესებულ მხარეს: მოსახლეობას, პროფესიონალებს, არასამთავრობო და საერთაშორისო ორგანიზაციებს. ნორვეგიაში მკაცრადაა გამიჯნული მუნიციპალური და რეგიონული ხელისუფლების ფუნქციები. გამიჯნულია, როგორც მომსახურების სფეროები, ასევე, შესაბამისი საბიუჯეტო სახსრები. ნორვეგიაში 430 მუნიციპალიტეტია, რომლებიც 19 რეგიონში არიან გაერთიანებულნი.
ორივე დონეზე, ოთხ წელიწადში ერთხელ, ტარდება არჩევნები და მოსახლეობა პირდაპირი არჩევნების გზით, როგორც მუნიციპალურ, ასევე რეგიონულ დონეზე, ირჩევს თვითმმართველობას. ორივე სტრუქტურას გააჩნია დამოუკიდებელი და გამიჯნული ბიუჯეტი. მაგალითად, მუნიციპალიტეტი აფინანსებს სკოლამდელ განათლებას, ხოლო რეგიონი _ სასკოლოს. მუნიციპალიტეტი აფინანსებს შიდა ინფრასტრუქტურას, რეგიონი _ საქალაქთაშორისოს. რეგიონის და მასში შემავალი მუნიციპალიტეტების საქმიანობის ზედამხედველობას ახორციელებს მეფისა და ცენტრალური ხელისუფლების მიერ დანიშნული გუბერნატორი. გუბერნატორი ინიშნება 6 წლის ვადით და მისი უფლებამოსილება ძალზე მაღალია _ მას აქვს უფლება, შეაჩეროს მუნიციპალიტეტის თუ რეგიონის ხელისუფლების მიერ მიღებული ნებისმიერი გადაწყვეტილება.
_ კონკრეტულად რა შეხვედრები გქონდათ?
_ შევხვდით დრამენის მუნიციპალიტეტის ხელმძღვანელებს, ერთ-ერთი რეგიონის არჩეული თვითმმართველობის და რეგიონული ხელისუფლების წარმომადგენლებს და რეგიონის დანიშნული გუბერნატორის აპარატს, ვიცე-გუბერნატორს და ადმინისტრაციის ხელმძღვანელს. საინტერესო სამუშაო შეხვედრა გაიმართა ნორვეგიის პარლამენტში, თვითმმართველობის კომიტეტში, სადაც საკანონმდებლო დონეზე განიხილება ყველა რეგიონთან და მუნიციპალიტეტთან დაკავშირებული საკანონმდებლო ინიციატივები.
შეხვედრები ჩატარდა, ასევე, ნორვეგიის საგარეო საქმეთა სამინისტროში, რეგიონული განვითარების სამინისტროში, გარემოს დაცვის სამინისტროს წარმომადგენლებთან. შეხვედრები გაიმართა ქალაქ ოსლოს მერიაში, ეკონომიკური დაგეგმვისა და განვითარების ცენტრში, ნორვეგიის ადგილობრივი და რეგიონული თვითმმართველობის ასოციაციაში. შეხვედრების ძირითადი მიზანს ნორვეგიის თვითმმართველობათა ასოციაციასთან პარტნიორობით, ჩვენს რეგიონში გახორციელებული საქმიანობის შედეგების გაცნობა და სამომავლო თანამშრომლობის დაგეგმვა წარმოადგენდა.
_ რამდენად რეალურია, რომ იქ არსებული სიტუაცია გურიას მოერგოს?
_ გეგმები მართლაც მრავალმხრივია და იგი თითქმის წლის ბოლომდეა გაწერილი _ 2011 წლის ივლის-აგვისტოში, გურიის სამივე მუნიციპალიტეტში, გახორციელდება მიკროპროექტები, რომლებიც დაფინანსდება ნორვეგიის საგარეო საქმეთა სამინისტროს მიერ. 2011 წლის ზაფხულში და შემოდგომაზე წარიმართება სამუშაოები გურიის რეგიონის განვითარების სტრატეგიის შემუშავების მიმართულებით. ამავე პერიოდში, ნორვეგიის საგარეო საქმეთა სამინისტროს მიერ გამოყოფილი სახსრებით გახორციელდება მაკროპროექტი გურიის რეგიონული განვითარების სტრატეგიის ფარგლებში. 2011 წლის შემოდგომაზე, ნორვეგიის საგარეო საქმეთა სამინისტროს წარმომადგენლები გურიის მუნიციპალიტეტებში ადგილზე გაეცნობიან სტრატეგიული დაგეგმვის პროცესს, მათ მიერ დაფინანსებული მოქალაქეთა მომსახურების ცენტრების და სამივე მუნიციპალიტეტში დოკუმენტაციის მართვის სისტემის ფუნქციონირებას; რეგიონული დაგეგმვის პროცესს და მიკროპროექტების ფარგლებში გახორციელებულ საქმიანობას. 2011 წლის ოქტომბერ-დეკემბერში, მომზადდება ორწლიანი სამოქმედო გეგმა, რომელშიც გურიის რეგიონში, ნორვეგიული პარტნიორობით, 2012-2014 წლებში გასახორციელებელი საქმიანობები იქნება გაწერილი. წინამდებარე სამუშაო ვიზიტის ძირითადი შედეგი, სწორედ პროექტის _ “გურიის რეგიონის მუნიციპალური განვითარება”, მეორე ეტაპის დაგეგმვა და მხარის ეკონომიკური განვითარებაში ნორვეგიული დაფინანსების პარამეტრებსა და პირობებზე მსჯელობა იყო.
გუბერნატორის თქმით, პროგრამა კულტურული თვალსაზრისით ძალზე დატვირთული გახლდათ _ დელეგაციის წევრებმა მოინახულეს ვიკინგთა ხომალდების მუზეუმი ქალაქ ოსლოს მერიაში (იქ ტარდება ნობელის პრემიის გადაცემის ცერემონია), ნორვეგიის პარლამენტის ისტორიული შენობა ვიგელანდის სკულპტურათა პარკში (პარკი კაცობრიობის ბედ-იღბლის თემაზე შექმნილ 227 სკულპტურას მოიცავს):
_ გავეცანით ოსლოს სანაპირო ინფრასტრუქტურას და საზღვაო მუზეუმს, დრამენის და ოსლოს ღირშესანიშნაობებს. ვფიქრობ, რომ ეს ვიზიტი ყველა მხრივ საინტერესო იყო, _ დასძინა ჩიტაიშვილმა.
