სპეციალისტი მიიჩნევს, რომ ზოგადად, 2013 წლის საპრეზიდენტო არჩევნები, წინა, ყველა წინასაარჩევნო პერიოდთან შედარებით, მეტ-ნაკლებად ცივილიზებულ ფორმაში, მშვიდად მიმდინარეობს, თუმცა არაეფექტურად.
“ეფექტურობით ვერცერთს ვერ გამოვარჩევ. სერგო ჯავახიძის კლიპები სიუჟეტურად საინტერსოა, განხორიცელება კი კატასტროფა. მისი სლოგანის რეკრუტირება ვერ მოხდა. უბრალო ფრაზა კი არაეფექტურია.
მარგველაშვილი ჩადის ვიღაცას ხვდება, ეს რეკლამის სტანდარტული მეთოდია.
რაც შეეხება ნაცმოძრაობას, მათ წამგებიანი კამპანია აწარმოეს – ფსევდომხილება. თუმცა, აქ შეიძლება დავინახოთ დადებითი მხარეებიც. ახლა საზოგადოებაში არაა შეფასება, რომ მათ ფულები ჭამეს. ისინი არ აღიზიანებენ მათ. არ ძლევენ უფრო მეტ სათქმელს. ზოგადად ვფიქრობ, რომ არცერთი საპრეზიდენტო კანდიდატის კამპანია არაა წარმატებული.”
რა გავლენა შეიძლება იქონიოს არჩევნების შედეგებზე კანდიდატთა შორის დებატებმა?
დებატებს არანაირი გავლენა არ აქვს. მას არაფრის შეცვლა არ შეუძლია. საერთოდ, არ გამოვრიცხავ, სამივე ძირითადი საპრეზიდენტო კანდიდატის უკან (მარგველაშვილი, ბაქრაძე, ბურჯანაძე) ბიძინა ივანიშვილი იდგეს.
რა მოცემულობები არსებობს, რომელიც თქვენს ვარაუდს კონკრეტული ფაქტებით განამტკიცებს?
1. პრემიერი ერჩის არა ნაცმოძრაობას მთლიანობაში, არამედ ნაცმოძრაობას პრეზიდენტის გარემოცვით. სხვა დანარჩენთან არაა გამორიცხული მას შესაბამისი გარიგებები ჰქონდეს. ამას მოწმობს “ნაციონალური მოძრაობის შენარჩუნებული სახე” და ძირითად ასპექტში მაინც მოზომილი კრიტიკა ნაცმოძრაობის მთავარი აღმასრულებლებიდან.
2. პრემიერი მშვიდია საპრეზიდენტო არჩევნების ნებისმიერი შედეგის მიუხედავად. თუ გიორგი მარგველაშვილი “ოცნების” რეიტინგის სტატუს-კვოს დაარღვევს, ანუ უფრო დაბალი რეიტინგით გავა, ის დაარღვევს ივანიშვილის სტატუს-კვოს და დაისჯება ისევე, როგორც ალასანია. ცნობილი ფაქტია, რომ ალასანიას დღემდე მოჰყვება ზუგდიდში გადატანილი მარცხი 2012 წლის არჩევნებისას. მსგავსად მოხდება მარგველაშვილის შემთხვევაშიც. თუმცა, სხვა კანდიდატების გამარჯვებაზეც პრემიერი “სულაც არაა წინააღმდეგი”. ანუ მისი მოტივაცია არ არის მარგველაშვილის აუცილებელი გამარჯვება. პრემიერის მოტივაციაა სტატუს-კვო… ანუ ეფექტური გამარჯვება.
3. ივანიშვილი პრემიერობიდან წასვლას აპირებს ნებისმიერი შემთხვევისათვის, ვინც გინდა გაიმარჯვოს. საზოგადოებრივი პროცესების ნებისმიერი სხვა გაგრძელება მისთვის მისაღებია. მას ნებისმიერ დროს შეუძლია ჩაერთოს როგორც “გაბრაზებული”, ისევე როგორც “ნაციონალური მოძრაობის” მმართველობისას მათ წინააღმდეგ გამოვიდა.
4. თუ დავსვამთ შეკითხვას, პრემიერთან მიმართებაში რა იცვლება ნებისმიერი საპრეზიდენტო კანდიდატის გამარჯვების შემთხვევაში – პასუხი გვექნება, რომ არსებითი არაფერი. ეს ფაქტორიც შესაბამისად საგულისხმოა.
5. პრემიერი ირიბი თუ პირდაპირი მმართველობის 20 წლიან ციკლს გეგმავს. ის თავის თავში დარწმუნებულია და იქცევა არა სპონტანურად ან იმპულსურად, არამედ მიმდინარე პროცესები მისი გეგმის ნაწილია. მან იცის, რასაც აკეთებს.
6. “ნაციონალური მოძრაობა” უცნაურად სახეცვლილია, მისი სიცოცხლისუნარიანობა დამაოკიდებულია პრემიერზე, ის ჯერჯერობით დაუცველია და ამ მხრივ, შეგვიძლია განვაზოგადოთ, რომ ყველა წამყვანი პარტია დაუცველია პრემიერის გარეშე. პოლიტიკურ პარტიებს სჭირდებათ ივანიშვილი. ეს ივანიშვილმაც იცის და პოლიტიკურმა ლიდერებმაც. რაც შეეხება სხვა დანარჩენს – არაწამყვან პარტიებს, ივანიშვილი მათ საკმაოდ მალე გადაიყვანს მარგინალ სივრცეში და ამით მათ მხოლოდ “პოლიტიკური ქინქლების” ფუნქციას დაუტოვებს.
7. საზოგადოება არაცნობიერია, საზოგადოება იმპულსურია, პრემიერმა იცის, სხვისი ხელით როგორ “დაკრიფოს საკრეფი”… ის კარგად იცნობს საზოგადოებასაც, შესაბამისად, ის ქმნის სისტემას, სადაც ცენტრალური პირი ის იქნება (როგორც მივხვდით, ბოლო 9 წელიწადშიც ასევე იყო), ხოლო სხვა დანარჩენი მასზე დამოკიდებული – იქნება ეს პოლიტიკოსთა ძირითადი ნაწილი, მედიასაშუალებათა, ანალიტიკოსთა, არასამთავრობოთა თუ ა.შ.
დასკვნის სახით, ხაზგასმით უნდა შევნიშნო, რომ ამ პროცესში არ ვგულისხმობ, რომ ეს ან დადებითი მოვლენაა ქვეყნისა და საზოგადოებისათვის, ან უარყოფითი. აქ ზედმეტად იკვეთება პრემიერ ივანიშვილის პიროვნული ფაქტორი, რა ამოცანები აქვს მას პირადად საქართველოს სახელმწიფოსა და საქართველოს საზოგადოების მიმართ. სრულიად შესაძლოა, ეს იყოს პოზიტიურის მომტანი, ასევე სრულიად შესაძლოა ეს იყოს ნეგატიური შედეგების მომტანი. ამის თქმა ჯერ კიდევ რთულია.
ახსენეთ, შესაძლოა გარიგება იყოს ნაცმოძრაობის ზოგიერთ წარმომადგენელთან, რა სახის შეთანხმებაზე საუბრობთ?
ვგულისხმობ რომ გარიგებების ისეთი სივრცე გვქონდეს, რომელიც ამ პოლიტიკური ძალებისა თუ პირების ფუნქციას შეინარჩუნებს, მაგრამ მათზე ზეგავლენას პრემიერი დაამყარებს. ამიტომ, ჩავთვალე, რომ შესაძლოა სამივე კანდიდატის უკან პრემიერი იდგეს. ამგვარი რამე ბიზნესს ახასიათებს. მაგალითად: მე გვერდიგვერდ დავდგამ რამდენიმე მაღაზიას, რომელიც თვისობრივად ერთიდაიგივე პროდუქტს გაყიდის, მათში ფსევდოკონკურენციას შევქმნი, შესაძლოა აქ დასაქმებულებმაც არ იცოდნენ ამის შესახებ, მაგრამ სამივე მათგანი მე მეკუთვნოდეს. ასე რომ მსგავსი რამ არსებობს ყველგან, მათ შორის პოლიტიკაშიც.
ჩვენ რომ დავაკვირდეთ იმ პარტიებს რომლებიც დღეს წამყვანი პარტები არიან, ანუ ნაცმოძრაობა და ბურჯანაძის პარტია, არჩევნების მერე უფრო დიდი სივრცე მიეცათ, ვიდრე მანამ ჰქონდათ.
აქედან გამომდინარე, თავისთავად იგულისხმება, რომ პრეზიდენტსა და პრემიერს შორისაც არსებობდეს გარკვეული შეთანხმება?
ჩვენ დიდი ხანია ვაკვირდებით და ვხედავთ, რომ ფაქტობრივ დონეზე მიმდინარეობს ნაცმოძრაობის წევრთა გადარჩევა. არაერთი სპეიცალისტი ლაპარაკობს, რომ მთელი ეს პროცესები მოჰყვა იმას, რომ ერთი გუნდი, რომელსაც თავის დროზე წარმოადგენდნენ მიხეილ სააკაშვილი, ბიძინა ივანიშვილი და მაშინდელი სახელისუფლებო სივრცე, გარკვეული ფაქტორების გამო მოხდა პიროვნებათაშორის კონფლიქტი. კონკრეტულად კი მიხეილ სააკაშვილსა და ივანიშვილს შორის. პროცესები რომლებიც ვითარდება და ვითარდებოდა არის პიროვნული კონფლიქტების შედეგი.
არჩევნების მერე ნაცმოძრაობა ისეთ მდგომარეობაში იყო, რომ პარტიის ზოგიერთი წარმომადგენელი გაიქცა, მაგრამ მერე რამდენი დაბრუნდა? ასეთ შემთხვევაში შეიძლება ითქვას, რომ ნაცმოძრაობის გარკვეულ ფრთასა დ პრემიერს შორის გარიგება მოხდა. პრემიერისთვის მნიშვნელოვანია პროცესებს პრეზიდენტი და მასთან დაახლოებული პირები ჩამოაცილოს და არა მთელი ნაცმოძრაობა. ირიბად ამ ყველფერზე ის სულ ლაპრაკობს. ამ ფრთაში მოიაზრება დავით ბაქრაძე. რადგან ეს ადამიანი გონიერია, რომელიც გრძელვადიან პერსპექტივებზე მუშაობს. მას ადვილად ვერავინ ხელს ვერ დაადებს, გარდა იმისა რომ ნაცმორძაობის გუნდის წევრია.
ამბობთ, რომ პრემიერის მოტივაციაა სტატუს-კვო, ანუ ეფექტური გამარჯვება, ასევე, არსებობს ბონივრული ეჭვი, რომ სამივე რეალური საპრეზიდენტო კანიდატის უკან თვითონ ივანიშვილი იდგეს. რაში სჭირდება პრემიერს ეს ყველაფერი, როცა ამბობს, რომ მიდის?
ივანიშვილი ჰგავს იმ კაცს, რომელმაც რაღაც საქმე წამოიწყო და ადვილად მიანებებს თავს?! პრემიერისთვის ნებისმიერი კანდიდატი ის პროდუქტია, სადაც მისი ინტერესები შესრულდება. ნებისმიერი შემთხვევაში მიდის, ვინც არ უნდა გახდეს პრეზიდენტი. ის მომგებიან პოზიციაშია და ამ ყველაფრით რეალაურ ზეგავლენას ამყარებს ყველა სივრცეზე.
საქმიანი ადამიანიაა. ესაა ოლიგარქი, რომელმაც ფინანსური პროცესები მართა ისეთ რთლ ქვეყანაში, როგორიც რუსეთია. საქართველოში ის ცენტრალური პირია წლებია. მართავდა პროცესებს, მხოლოდ მაშინ არ ჩანდა. რადგან მან გარისკა და მოვიდა თვალსაჩინოდ, ის ცდილობს, რომ გავლენა ყველა შრეზე იქონიოს. ადმიანები მისი არა ზეწოლის, არამედ გავლენის ქვეშ ექცევიან.
აშკარაა რომ მას გავლენა აქვს ყველა სფეროში, მათ შორის ეკლესიაში. სად ჰქონდა პრეზიდენტს ეკლესიაში გავლენა? რა არ გააკეთა, აჩუქა მიწები, მანქანები და გავლენა ვერ მოიპოვა, მაგრამ ივანიშვილს აქვს.
რატომ ხდება მისი მუდმივი მუშაობა ექსპერტებთან, არასამთავროებთან, მედიის წარმომადგენლებთა? მათ თავის თავზე დამოკიდებულს ხდის, რათა ყველა ინსტიტუციაში მოიპოვოს გავლენა.
