საქართველოში მეტ პოპულარობას ისევ სპილენძისშემცველი ფუნგიციდები ინარჩუნებენ. ეს განპირობებულია მათი (შაბიამანი, სპილენძის ქლორჟანგი) მოხმარების ტრადიციით და სპილენძის ფართო სპექტრით გამოყენების უნარით _ იგი გამოირჩევა მაღალი ფუნგიციდური და ბაქტერიციდული აქტივობით სასოფლო-სამეურნეო კულტურებში გავრცელებული თითქმის ყველა ჯგუფის სოკოების მიმართ.
სპილენძის შემცველ პესტიციდებშიც მოდის ახალი თაობა. ბოლო წლებია, ჩვენ რეგიონში დავიწყეთ ამერიკული კომპანია “დუპონის” ფუნგიციდის “კოსაიდ 2000”-ის დანერგვა.
მიღებულმა პოზიტიურმა შედეგებმა გვიკარნახა, რომ უფრო მეტად გავაცნოთ მოსახლეობას ამ საინტერესო პრეპარატის თვისებები და მოქმედების მექანიზმი.
“დუპონი” პესტიციდების მსოფლიო ბაზარზე ერთ-ერთი უძველესი და უმსხვილესი კომპანიაა. მას 70 ქვეყანაში გააჩნია 165 ქარხანა და 75-ზე მეტი სამეცნიერო-კვლევითი ლაბორატორია თანამშრომელთა 83-ათასიანი არმიით, “დუპონი” იყენებს უახლეს ტექნოლოგიებს გარემოსა და ადამიანებისთვის უსაფრთხო პროდუქციის წარმოებაში.
“კოსაიდ 2000” “დუპონის” აშშ პატენტით (#24324) დაცული ფორმულაციაა _ იგი წარმოებული იქნა უმცირესი ზომის კრისტალებით, რაც ზრდის მდგრადობას წვიმისგან ჩამორეცხვის მიმართ და უზრუნველყოფს სპილენძის უმაღლეს ბიოამთვისებლობას.
კოსაიდი შეიცავს 53.8% სპილენძის ჰიდროქსიდს. მისი და სპილენძის სულფატის (შაბიამანის მოქმედი საწყისი) შედარებისას აღმოვაჩენთ, რომ კორაიდის მიკროკრისტალები ვარსკვლავის ფორმისაა, რაც იძლევა ზედაპირის უკეთ დაფარვის შესაძლებლობას, ხოლო სპილენძის სულფატის კრისტალებს გააჩნიათ სწორწახნაგოვანი ფორმა და არიან მცირერიცხოვანნი, რაც განაპირობებს ზედაპირის ნაკლებ დაფარვას.
საერთოდ, სპილენძის შემცველი პრეპარატების ეფექტურობა დამოკიდებულია მის უნარზე:
_ ხსნადობა;
_ თანდათან და უწყვეტლად გამოათავისუფლოს სპილენძის იონები (Cu++);
_ თანაბრად განაწილდეს ფოთლის ზედაპირზე.
სპილენძის ჰიდროქციდის უპირატესობა სხვა სპილენძის შემცველ ნაერთებთან შედარებით:
_ სპილენძის იონების (Cu++) მასიური გამოთავისუფლება არ არის დამოკიდებული ამინდზე;
_ მცენარის ზედაპირზე თანაბარი განაწილება;
_ სპილენძის მეტალის მცირე დანახარჯი მეტალზე (ნიადაგის მიკროფლორაზე შემცირებული ზეგავლენა);
_ მოქმედების მაღალი შერჩევითობა.
კოსაიდი დაცვითი კონტაქტური მოქმედების ფუნგიციდია, ამ ტიპის პრეპარატებით (შაბიამანი, სპილენძის ქლორჟანგი) სასურველი ეფექტი მიიღწევა მხოლოდ მცენარის ფოთლის ზედაპირის სრულად და თანაბრად დაფარვის შემთხვევაში (ანუ მცენარის დამუშავების მაღალი ხარისხის დროს). პრეპარატით მცენარის ზედაპირი დაფარული უნდა იყოს სოკოს ან ბაქტერიის დასახლებამდე, უფრო ზუსტად, მცენარის ქსოვილში პათოგენის შეჭრამდე.
“კოსაიდ 2000”-ის ფორმულაცია უზრუნველყოფს ფოთლის ზედაპირის სრულ დაფარვას მიკროკრისტალებით _ ისინი ეწებებიან ფოთლის ზედაპირს, წარმოადგენენ სპილენძის იონების წყაროს და განუწყვეტლივ გამოყოფენ (ცუ++) კათიონებს, რაც ქმნის ინფიცირების საწინააღმდეგო დამცავ ბარიერს.
კოსაიდი გამოიყენება ყველა სასოფლო-სამეურნეო კულტურაში სხვადასხვა დაავადებების წინააღმდეგ: მაგალითად, ვაზი (ჭრაქი, სიწითლე), ვაშლი (ქეცი), ატამი (ფოთლის სიხუჭუჭე, ბაქტერიული ნეკროზი და სილაქავე), კარტოფილი (ფიტოტორიზი), კიტრი (პერენოსპოროზი), პამიდორი (ფიტოფტოროზი, ალტერნარიოზი, ბაქტერიული სილაქავე).
“კოსაიდ 2000” ფუნგიციდთან ერთად, ბაქტერიციდიცაა ანუ გამოიყენება ბაქტერიული ავადმყოფობების წინააღმდეგ. იგი მაღალეფექტურია, ასევე, ნიადაგიდან გადამდები დაავადებებთან (რაც მცენარეების ნაადრები “აღრობის” ერთ-ერთი მიზეზია) საბრძოლველად. დამატებით მოქმედებს ნაცრისფერ სიდამპლეებზე.
ჩვენ მომავალ ნომრებშიც გავაგრძელებთ საუბარს თანამედროვე სპილენძის შემცველი პრეპარატების შესახებ.
ტიფო მიქატაძე, ფერმერთა მომსახურეობის ცენტრი “ხელხვავი”
