საპარლამენტო ოპოზიცია კანონპროექტში შესატან ცვლილებებს “ფასადურს” უწოდებს და აცხადებს, რომ ეს მნიშვნელოვნად არაფერს შეცვლის. ხელისუფლების წარმომადგენლები კი მიიჩნევენ, რომ ცვლილებები მნიშვნელოვანია და კანონპროექტიც უფრო დახვეწილი იქნება.
საპარლამენტო უმცირესობის, პარლამენტის რეგიონული პოლიტიკის და თვითმმართველობის კომიტეტის წევრი გია თევდორაძე “გურია ნიუსთან” საუბრისას ამბობს, რომ “კოდექსში უამრავი საკითხია შესაცვლელი და უამრავი ისეთი გამოწვევა დგას ქართველი ხალხის წინაშე, რომელიც საერთოდ არ არის კოდექსში დაფიქსირებული”.
“ჩვენი მოსაზრებები ძალიან მკაფიოდ და ცალსახად ჩამოვაყალიბეთ, თუმცა ჯერჯერობით ამ ეტაპზე ამომწურავი პასუხი ამ საკითხებთან დაკავშირებით ვერ მივიღეთ. პრობლემა იმაში გახლავთ, რომ ჩვენ გვქონდა მცდელობა და გარკვეული მიმღეობაც იყო მეორე მხრიდან, რომ ინტერფრაქციულ ფორმატში შეკრებილიყო მუშა ჯგუფი, რომელიც კანონპროექტის სრულყოფაზე იმუშავებდა. ამით მივიღებდით ისეთი დოკუმენტს, რომელიც მართლა რეალური შედეგის მომტანი იქნებოდა თვითმმართველობის განმტკიცების თვალსაზრისით, მაგრამ იქედან გამომდინარე, რომ პარლამენტისთვის დღევანდელი ინცინდენტის გამო ბოიკოტი გვაქვს გამოცხადებული, განხილვებში ვეღარ ჩავერთვებით. თუმცა, ჩვენდა სამწუხაროდ და ქართველი ხალხის სავალალოდ, უმრავლესობას აქვს საჭირო ხმების რაოდენობა, რომ უმცირესობის ჩარევის გარეშე მიიღოს აღნიშნული კანონპროექტი. ამასთან, მინდა აღვნიშნო, რომ უმცირესობას რაიმე ფობიები სეპარატიზმის განვითარებასთან და ქვეყნის ჩამოშლასთან დაკავშირებით, სამხარეო მოწყობის პრინციპებიდან გამომდინარე მანამდეც, არ გვქონდა, მაგრამ მიგვაჩნდა და ახლაც მიგვაჩნია, რომ სამხარეო მოწყობის მოდელში ყველაზე დიდი პრობლემა გუბერნატორია, რომელიც ცნტრალური ხელისუფლების დანიშნულია და შემოდის თვითმმართველობის ორგანულ კანონში. ამ ფონზე საკონსულტაციო საბჭო იქნება, თუ მუნიციპალიტეტთა რეგიონული გაერთიანება, ძირეულად და მნიშვნელოვნად არაფერი იცვლება. ვფიქრობ, ეს იყო ერთგვარი ფანდი, რომლითაც თითქოს პატრიარქის მიერ წარმოთქმული შენიშვნა ყურად იღო უმრავლესობამ”, _ აცხადებს თევდორაძე.
რა განსხვავებაა წინა ხელისუფლების დროს არსებულ გუბერნატორსა და თვითმმართველობის ახალ კოდექსში არსებულ გუბერნატორს შორის, თევდორაძე გვპასუხობს: “განსხვავება შეიძლება ბევრი იყოს,მაგრამ ძირითადი განმასხვავებელი ის არის, რომ თვითმმართველობის კოდექსში გუბერნატორი არ არსებობდა და ის რეგულირდებოდა პრეზიდენტის მიერ მიღებული განკარგულების საფუძველზე. ამ შემთხვევაში კი გუბერნატორის ინსტიტუტი თვითმმართველობაში შემოაქვთ. პირველ რიგში ეს თვითმმართველობის არსს ეწინააღმდეგება, რადგან ეს არსი ერთ მარტივ მოდელში მდგომარეობს – ადგილებზე ადამიანები ირჩევენ ხელისუფლებას, რომელიც მათ წინაშეა ანგარიშვალდებული და არა მთავრობის წინაშე. ეს მთავარი არსი კი ირღვევა”,_ აცხადებს თევდორაძე.
პარლამენტის რეგიონული პოლიტიკის და თვითმმართველობის კომიტეტის თავმჯდომარის პირველი მოადგილე გია ჟორჟოლიანი “გურია ნიუსთან” საუბრისას ამბობს, რომ თვითმმართველობის კოდექსში მიღებამდე, შესაძლოა, სამი ძირითადი ცვლილება შევიდეს, რაც კოდექსის არსებულ ვარიანტს მკვეთრად აუმჯობესებს.
“ჯერჯერობით ეს ცვლილებები მხოლოდ წინადადების სახით გვაქვს. პირველი ცვლილება ეხება მუნიციპალიტეტების რეგიონული გაერთიანებების სამხარეო საკონსულტაციო საბჭოებად გარდაქმნას. წარმოდგენილი კანონპროექტით ეს იყო საჯარო სამართლის იურიდიული პირი ანუ ორგანო, ახლა კი ცვლილებით ეს აღარ იქნება. ეს იქნება საკონსულტაციო ორგანო, რომელიც იარსებებს გუბერნატორთან და მისი ფუნქციები მხოლოდ და ხოლოდ საკონსულტაციო იქნება. ის მონაწილეობას მიიღებს საკითხის განხილვებში და შეუძლია გუბერნატორს გაუწიოს კონსულტაცია. მანამდე ასე იყო, რომ რომ მუნიციპალიტეტების რეგიონული გაერთიანებების უნდა განეხილათ საკითხი, გუბერნატორთან შეუთანხმებლობის შემთხვევაში სოციალ-ეკონომიკური განვითარების პროგრამებზე შეეძლო მთავრობის წინაშე დაეყენებინა თავის ვერსია და მთავრობას მიეღო საბოლოო გადაწყვეტილება. ასეთი რამ აღარ არის. ახლა გუბერნატორი იღებს გადაწყვეტილებებს, ეს საბჭო მხოლოდ კონსულტაციას უწევს. გარდა ამისა, მას შეეძლო გუბერნატორის გადაყენება, ახლა ესეც არ შეუძლია. ამასთან, მუნიციპალიტეტების რეგიონული გაერთიანებებს შეეძლოთ ბიუჯეტზე ზემოქმედება იმ ხარჯების ფარგლებში, რომლებიც კონკრეტული პროექტებისთვის გამოყოფილი აქვს გუბერნატორს ცენტრალური მთავრობისგან თავისი უფლებამოსილების განსახორციელებად, ახლა საკონსულტაციო საბჭოს ესეც აღარ შეუძლია. ეს არის წმინდა სათათბირო ორგანო, რომელიც გუბერნატორთან ერთად განიხილავს რაღაც საკითხებს და შეუძლია რჩევების მისცეს გუბერნატორს. ეს ძალიან მნიშვნელოვანი და სერიოზული ცვლილებაა”, _ აცხადებს ჟორჟოლიანი.
მისივე თქმით, საბჭო საკრებულოს არჩეული თავმჯდომარით, მისი მოადგილით და გამგებლით დაკომპლექტდება.
“ჩვენი წინადადება ასეთია, რომ საკონსულტაციო საბჭო დაკომპლექტდეს იმ პირებისგან, რომლებიც ადგილებზე ხელმძღვანელებს წარმოადგენენ, ანუ არა პოლიტიკური პრინციპით. ადრე ისე იყო, რომ მუნიციპალიტეტების რეგიონული გაერთიანებები პოლიტიკური წარმომადგენლობებით უნდა დაკომპლექტებულიყო, მაგალითად, ფრაქციები, უმრავლესობა, უმცირესობა და ა.შ. ახლა ეს ასე არ არის. იქ იქნება წარმოდგენილი მხოლოდ გამგებელი, საკრებულოს თავმჯდომარე და შესაძლოა თავმჯდომარის მოადგილეც. რამდენი მუნიციპალიტეტიც იქნება იმ ტერიტორიაზე, რომელზეც გუბერნატორს აქვს დავალებული მთავრობისგან განახორციელოს დელეგირებული უფლებამოსუილებანი, იმდენი წევრი შევა საბჭოში. მაგალითად, გურიაში სამი მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზეა დანიშნული გუბერნატორი, ამ სამი მუნიციპალიტეტიდან საბჭოში იქნება სამ-სამი კაცი, ანუ ცხრა ადამიანი. ეს ადამიანები თავის უფლებამოსილებებში სრულაიად ავტონომიურები არიან და არჩეული ხალხის მიერ. გუბერნატორი ვერაფერს უკარნახებს მათ როგორ მოიქცნენ. გუბერნატორი სხვა კომპეტენციას ახორცილებს, ამ ადამიანებს სხვა. ამ ცვლილებით ისე არ არის, რომ მხოლოდ არასამთავრობო ორგანიზაციების ან ოპოზიციური პარტიების შენიშვნა გავითვალისწინეთ. ამ საკითხზე მთავრობაშიც იყო მსჯელობა და საერთო მსჯელობით გარკვეული კონსესუსისკენ მივდივართ”, _ აცხადებს ჟორჟოლიანი.
გარდა ამ ცვლილებისა, ჟორჟოლიანის თქმით, დროებით გადაიდება საზოგადოებრივი საბჭოების შექმნა, რომლითაც უნდა უზრუნველყოფილიყო მოქალაქეთა ჩართულობა.
“სოფლის საზოგადოებრივ საბჭოებს და უბნების საზოგადოებრივ საბჭოებს კანონპროექტში ცალკე თავი ეთმობოდა, თუმცა აქაც იყო გაურკვევლობა – ეს საბჭოები საჯარო სამართლის იურიდიული პირი უნდა ყოფილიყო თუ არა, ვის მიერ უნდა ყოფილიყო არჩეული. ამასთან, ერთის მხრივ, ამ საბჭოების შექმნა ნებაყოფლობითი იყო. ამგვარი კანონპროექტი ირაკლი ტრიპოლსკის ადრე ჰქონდა პარლამენტში შეტანილი, მაგრამ შევაჩერეთ, რომ კოდექსთან ერთად განგვეხილა, მაგრამ ახლა ვხედავთ, რომ ძალიან სერიოზული მომზადება სჭირდება, რადგან მე თუ მკითხავთ, ეს თვითმმართველობის მთავარი საკითხია, ანუ როგორ უნდა უზრუნველვყოთ მოსახლეობის მონაწილეობა და ჩართულობა ადგილებზე, არა მხოლოდ არჩევის, არამედ უშუალოდ გადაწყვეტილების მიღების მომენტში. ამავე დროს მცირე ერთეულებში ისეთი წარმომადგენლობების შექმნა, რომელთანაც უშუალო ურთიერთობა მოსახლეობისთვის ადვილი იქნება, ანუ გადაწყვეტილებაზე ზემოქმედების ბევრად უფრო ეფექტური საშუალება ექნაბა მოსახლეობას. იმისთვის, რომ ეს ძალიან მკაფიოდ და კარგად ჩამოვაყალიბოთ, ჩვენი კომიტეტის აზრია, რომ აქტიურად საკითხზე მუშაობა არჩევნების შემდეგ დავიწყოთ. ვფიქრობთ, წლის ბოლომდე შევძლებთ ისეთი კანონპროქტრის შემუშავებას, რომელიც ბევრად უფრო ეფექტური იქნება. ეს საბჭოები არჩევნებთან ერთად მაინც არ იქმნებოდა, ამიტომ ჩვენ ეს გვეძლევს საშუალებას, რომ საბჭოების ფუნქციებს, სტატუსებს, არჩევის წესს, მონაწილობის სხვა მექანიზმებს უკეთ ჩამოვაყალიბებთ. გარდა ამისა, კიდევ ერთი ცვლილება თვითმმართველ ქალაქებს შეეხება, რომლის მიხედვითაც, არა 13, არამედ ქვეყნის მასშტაბით 7 თვითმმართველი ქალაქი იქნება. ეს არის ცენტრები, სადაც ახლა რწმუნებულ-გუბერნატორებია”, _ აღნიშნა ჟორჟოლიანმა “გურია ნიუსთან” საუბრისას.
