“აღნიშნული პროექტი დღეს ხელოვნურად შეჩერებულია რიგი სახელმწიფო უწყებების ყოვლად უპასუხისმგებლო და საკითხისადმი ზერელე დამოკიდებულების გამო. მაგალითად, საქართველოს გარემოს დაცვის სამინისტრომ ვერ განახორციელა დროული და ეფექტური კოორდინაცია სხვა სახელმწიფო უწყებებსა და სამინისტროებთან. დღეს, როდესაც საერთაშორისო საფინანსო ინსტიტუტების მიერ უკვე გამოყოფილია ელექტროგადამცემი ხაზის მშენებლობისთვის საჭირო 77 მილიონი ევრო, პროექტის გარემოზე ზემოქმედების შეფასების დოკუმენტის შეუთანხმებლობა, ხდება ამ პროექტის შეჩერების და დაბლოკვის _ განაცხადა ლევან კალანდაძემ.
ლევან კალანდაძის განცხადების გამოქვეყნებისთანავე ჩვენ შევპირდით მკითხველს, რომ დღესვე გამოვაქვეყნებდით გარემოს დაცვის სამინისტროს პასუხს, სადაც კითხვები გვქონდა გადაგზავნილი.
სამინისტროდან მივიღეთ პასუხები, რომელსაც “გურია ნიუსი” უცვლელად გთავაზობთ.
_ ექსპერტების განცხადებით, ჯვარი – ხორგას პროექტი უმნიშვნელოვანესია საქართველოს ელექტროსისტემისათვის. სწორედ ამ პროექტის განხორციელება იძლევა საშუალებას, რომ ერთი 500 კილოვოლტიანი ხაზის ნაცვლად იყოს ორი, რაც თავისთავად უკვე სისტემის მდგრადობაზე მიუთითებს, ასევე ეს ხაზი და ქვესადგური შექმნის იმის გარანტიას, რომ საქართველომ ელექტროენერგიის ტრანზიტული ქვეყნის ფუნქციაც შეიძინოს. რატომ მოხდა ისე, რომ ფაქტიურად “იბიარდის” (ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკი) გაიდლაინებითა და რეკომენდაციებით მომზადებულ გარემოზე ზემოქმედების შეფასების ანგარიშზე საქართველოს გარემოს დაცვის სამინისტროს ექსპერტებმა 42 შენიშვნა დაწერეს?
_ უმთავრესი ამ საკითხთან მიმართებაში არის ის, რომ გარემოზე ,”ზემოქმედების ნებართვის შესახებ” საქართველოს კანონი არ ითვალისწინებს სამინისტროს ვალდებულებას, განვიხილოთ წინასწარი საჯარო განხილვის ეტაპზე წარმოდგენილი დოკუმენტაცია და საქმიანობის განმახორციელებელს მივაწოდოთ შენიშვნები. მიუხედავად ამისა, სამინისტრო თავისი ინიციატივით ყოველგვარი სამართლებრივი ვალდებულების გარეშე იხილავს წარმოდგენილ ანგარიშებს და იმ საკითხებთან მიმართებაში, რომელიც დასაზუსტებელია, არასრულად არის ასახული ან საჭიროებს შესწორებას, საქმიანობის განმახორციელებელს უგზავნის შენიშვნებს. შენიშვნების მომზადების და ინვესტორისათვის გაგზავნის მიზანია დაგეგმილი საქმიანობის განხორციელების ხელშეწყობა, რათა ეკოლოგიურ ექსპერტიზაზე წარმოდგენილ დოკუმენტაციას არ შეექმნას პრობლემა.
_ საქართველოს გარემოსდაცვითი კანონები და რეგულაციები უფრო მკაცრია ვიდრე “იბიარდის”? თუ გარემოს დაცვა უფრო კრიტიკულად უყურებს გარკვეულ საკითხებს?
_ სამინისტრო ხელმძღვანელობს გარემოსდაცვითი კანონმდებლობით და კანონმდებლობით რეგულირებული ყველა საკითხის ასახვა სავალდებულოა წარმოდგენილ დოკუმენტში.
_ EBRD-ის მიერ კრედიტი გაიცემა სათანადო კვლევებისა და დასკვნების საფუძველზე. ამავდროულად, როცა ქვეყანას აძლევს კრედიტს, ეს მთლიანად სამთავრობო გუნდის ძალისხმევით ხორციელდება. როგორი იყო გარემოს დაცვის სამინისტროს როლი ამ პროექტის დაფინანსებასთან დაკავშირებით და ხომ არ არის სამთავრობო გუნდში აზრთა სხვადასხვაობა, ანუ რამდენად კოორდინირებული იყო და არის თქვენი მუშაობა ენერგეტიკისა და ფინანსთა სამინისტროებთან?
_ სამინისტრო არ ერთვება თანხების მოძიების და დაფინანსების ეტაპებზე. რაც შეეხება კოორდინაციას სამინისტრო ღიაა ნებისმიერი ტიპის შეხვედრისა და კონსულტაციებისათვის, როგორც დაინტერესებული საზოგადოების ასევე სამთავრობო სტრუქტურების მხრიდან.
_ ამ ხაზს აშენებს სახელმწიფო და კრედიტი, რომელიც გამოყვეს EBRD- მა და KFW – ჯამში 77 მილიონი დოლარი, უკვე დამტკიცებულია და ფინანსთა სამინისტროს აღებული აქვს. რჩება შთაბეჭდილება, რომ გარემოს დაცვა აჭიანურებს გზშ–ზე დადებითი დასკვნის გაცემას, ხომ არ უკავშირდება ეს გარემოზე ზემოქმედების დებულებაში ცვლილებებს, რათა უარი ეთქვას ამ სახელმწიფო მნიშვნელობის პროექტს და გაჭიანურდეს მისი განხორციელება?
_ შპს. “ენერგოტრანსის” მიერ ზემოაღნიშნული პროექტი წინასწარი საჯარო განხილვის მიერ სამინისტროში შემოვიდა 2013 წლის 7 აგვისტოს. 20 სექტემბერს სამინისტროს მიერ გაეგზავნა ის 42 პუნქტიანი შენიშვნები, რომელიც თქვენს კითხვარშია მითითებული. საქმიანობის განმახორციელებელმა საჯარო განხილვა მოაწყო 26-27 სექტემბერს.
რაც შეეხება გაჭიანურების საკითხს გაცნობებთ, რომ “გარემოზე ზემოქმედების ნებართვის შესახებ” საქართველოს კანონის თანახმად, საქმიანობის განმახორციელებელს საჯარო განხილვიდან ერთი წელი აქვს ეკოლოგიურ ექსპერტიზაზე პროექტის წარმოდგენისათვის. შესაბამისად, თქვენი მოსაზრება ვადის გაჭიანურების თაობაზე უსაფუძვლოა იმ გარემოებიდან გამომდინარე, რომ შპს. “ენერგოტრანსს” სამინისტროსათვის ეკოლოგიური ექსპერტიზის დასკვნის მიღების მიზნით არ მოუმართავს. რაც შეეხება “გარემოზე ზემოქმედების შეფასების შესახებ” დებულებაში დაგეგმილ ცვლილებებს, გაცნობებთ, რომ ამ ეტაპზე მომზადებულია ცვლილებების პროექტი, რომელიც გახდა საჯარო იმისათვის, რომ ყველა დაინტერესებულმა მხარემ, სახელმწიფო თუ არასამთავრობო ორგანიზაციებმა შეძლონ საკუთარი მოსაზრებების და წინადადებების წარმოდგენა მანამ, სანამ მოხდება ამ ცვლილების კანონით დადგენილი წესით განხორციელება. გარდა ამისა, აღნიშნული ცვლილების განხორციელების პარალელურად უნდა მომზადდეს შესაბამისი მეთოდოლოგია. აღნიშნული მეთოდოლოგიის მომზადებისათვის და შემუშავებისათვის სამინისტრო მზადაა ითანამშრომლოს ნებისმიერ დაინტერესებულ პირთან თუ ორგანიზაციასთან, რათა გამოირიცხოს ერთის მხრივ გარკვეული კითხვის ნიშნების არსებობა და მეორეს მხრივ, მიღებულ იქნას სწორი გადაწყვეტილება, რომელიც ხელს შეუწყობს სწორად ჩამოყალიბებული გარემოსდაცვითი დოკუმენტის მიღებას რაც საბოლოოდ ხელს შეუწყობს სწორად დაგეგმილი საქმიანობის განხორციელებას. მომზადებული მეთოდოლოგიის პროექტიც გახდება საჯარო და ყველა დაინტერესებულ პირს ექნება შესაძლებლობა დააფიქსიროს საკუთარი მოსაზრება.
_ აღნიშნულ პროექტს აქვს კიდევ ძალიან მნიშვნელოვანი ფუნქცია. დასავლეთ საქართველოში უახლოეს მომავალში ასაშენებელი სიმძლავრეები, მათ შორის ხუდონჰესიც სწორედ ამ ხაზისა და ქვესადგურის საშუალებით შევა ელექტროსისტემაში. ხომ არ გამოიწვევს ამ პროექტის გაჭიანურება სწორედ ახალი ჰესების მშენებლობის საკითხს, რათა ინვესტორებმა უბრალოდ თვითონ თქვან უარი ახალი ჰესების მშენებლობაზე (სიმძლავრეების გადადინების შესაძლებლობის არ არსებობის გამო) და საქართველო კი ამ კუთხით ინვესტორებისთვის არა მიმზიდველი გახდეს?
_ როგორც უკვე აღვნიშნეთ, საქმიანობის განმახორციელებელს სამინისტროსათვის ეკოლოგიური ექსპერტიზის დასკვნის მიღების თაობაზე არ მოუმართავს.
_ 500/220 კილოვოლტიანი ქვესადგური, ამჟამად მდებარეობს ოკუპირებულ ტერიტორიაზე. სწორედ ამ ქვესადგურის ალტერნატიული ქვესადგური კეთდება ამ პროექტის ფარგლებში. ახალი 500/220 კვ ქვესადგურის მშენებლობა დაგეგმილია დაბა ჯვართან. გაცნობიერებული აქვს თუ არა გარემოს დაცვის სამინისტროს ამ პროექტის მნიშვნელობა და ხომ არ დააკარგვინებს ის ქვეყანას 77 მლნ. დოლარის ინვესტიციას?
_ სამინისტრო გადაწყვეტილებას პროექტის შესახებ მიიღებს მხოლოდ მას შემდეგ, რაც დოკუმენტაცია კანონმდებლობით დადგენილი წესით შემოვა სამინისტროში განსახილველად.
