როგორც ირკვევა, მთავარი პროკურორის კანდიდატურებს მხოლოდ პრემიერი არჩევს და გადაწყვეტილებასაც ის მიიღებს, რადგან იუსტიციის მინისტრი, მისივე განცხადებით, პროცესებში ჩართული არ არის.
ვინ შეიძლება იყოს მთავარი პროკურორი, განათლების და გამოცდილების გარდა, რა კრიტერიუმებს უნდა აკმაყოფილებდეს ამ და სხვა საკითხებზე “გურია ნიუსს” “პოლიტიკის და სამართლის ცენტრის” თავმჯდომარე ამირან გიგუაშვილი ესაუბრა.
_ ახალი მთავარი პროკურორის დანიშვნა დროში საკმაოდ გაიწელა. დასახელდა რამდენიმე კანდიდატურა, ზედელაშვილი, შოთაძე, შავაძე და ასევე ისეთი ცნობილი იურისტები, როგორიც ეკა ბესელია და კახა კახიშვილია. თქვენი აზრით, რამდენად რეალურია მათი კანდიდატურების წარდგენა ამ პოსტზე?
_ ზედელაშვილზე, შოთაძესა და შავაძეზე ვერაფერს გეტყვით, მათ არ ვიცნობ და ვერც იმას ვიტყვი, რამდენად კარგი მთავარი პროკურორები იქნებოდნენ. რაც შეეხება ბესელიას და კახიშვილის დანიშვნას ამ თანამდებობაზე, ვფიქრობ არარეალურია და ამის მთავარი მიზეზი სწორედ მათი ცნობადობაა. პირადად ჩემთვის, ორივე მათგანი საინტერესო მთავარი პროკურორი იქნებოდა. გამოცდილებაც აქვთ და პრინციპულობაც ახასიათებთ, მაგრამ ამ შემთხვევაში ეს არ არის მთავარი. თუ დავაკვირდებით ირაკლი ღარიბაშვილის საკადრო ხელწერას დავინახავთ, რომ იგი ფსონს ცნობად სახეებზე და პოლიტიკურ ფიგურებზე არ აკეთებს. ასე მოხდა შინაგან საქმეთა მინისტრის და ყოფილი მთავარი პროკურორის შემთხვევაში და ვფიქრობ, იგი თავის სტილს ამ შემთხვევაშიც არ უღალატებს, მით უფრო რომ არსებულ პოლიტიკურ მოცემულობაში, ასეთ გადაწყვეტილებას მნიშვნელოვანი პლუსები აქვს ოცნების სამთავრობო გუნდისათვისაც და საზოგადოებისთვისაც.
_ რას გულისხმობთ?
_ “ნაციონალური მოძრაობის” რიტორიკას. საკმარისია მთავარ პროკურორად მეტ-ნაკლებად ცნობილი სახე დაინიშნოს და მაშინვე დაიწყება საუბარი პოლიტიკურ ანგარიშსწორებაზე. პოლიტიკური წარსული ახალი მთავარი პროკურორისათვის უდავოდ ხელშემშლელი ფაქტორი იქნება. ისედაც გახმაურებულ საქმეებზე, მას წინასწარ თავის მართლების რეჟიმში მოუწევს ყოფნა და მტკიცება, რომ იგი მხოლოდ კანონის აღსრულებას ემსახურება. გაიხსენეთ ჟვანიას, გვირგვლიანის, რობაქიძის დაუმთავრებელი და ჩემი აზრით, სამუდამოდ გაუხსნელი საქმეები. ამას ემატება მერაბიშვილის, ახალაიას, უგულავას და სხვა “ნაციონალური” ლიდერების წინააღმდეგ მიმდინარე სასამართლო პროცესები. ასევე არ უნდა დაგვავიწყდეს სამართლიანობის აღდგენის მომლოდინე ათასობით ადამიანი, ქონება ჩამორთმეული ბიზნესმენები. თავად პროკურატურაში განსახორციელებელი ფუნდამენტური საკადრო ცვლილებები. მოკლედ, ახალი მთავარი პროკურორის ბედი ნამდვილად არ არის შესაშური და ასეთ დროს კიდევ პოლიტიკური წარსული, ზედმეტი ტვირთი იქნება მისთვის.
_ თქვენ გაუხსნელი საქმეები და სამართლიანობის აღდგენა ახსენეთ. რა უნდა გააკეთოს ახალმა მთავარმა პროკურორმა ამ მიმართულებით?
_ მე აღვნიშნე, რომ გახმაურებული საქმეებიდან უმრავლესობა არც გაიხსნება. ეს ჩემი აზრია და დარწმუნებული ვარ, არ ვცდები. იგივე ჟვანიას საქმე იმდენმა გამომძიებელმა დაღეჭა, გააფუჭა თუ გააყალბა და იმდენჯერ იქცა პოლიტიკური სპეკულაციის საგნად, სულ ასპროცენტიანი სიმართლეც რომ დაიდოს საზოგადოების წინაშე, მისი დამაჯერებლობის ხარისხი მაინც დაბალი იქნება. იგივე შემიძლია ვთქვა სხვა საქმეებზეც. ამიტომაც უკეთესი იქნება, თუ ახალი მთავარი პროკურორი საზოგადოებას ამ მიმართულებით დიდ მოლოდინებს არ გაუჩენს. რაც შეეხება სამართლიანობის აღდგენას თუ დამკვიდრებას, ესეც ერთგვარ ფიქციად იქცა უკვე. სამართლიანობის აღდგენა რიგითი ადამიანისათვის შოუდ ქცეული სასამართლო პროცესები კი არ არის, არამედ უშუალოდ მისთვის წართმეული ქონების დაბრუნება და შელახული ღირსების აღდგენაა. შეიძლება წინა მთავრობისგან გამწარებულ რომელიღაც მოქალაქეს დღეს ძალიანც უხარია მერაბიშვილს რომ დაარბენინებენ აქეთ-იქით, ანდა გალიაში გამომწყვდეულ ახალაიას რომ ხედავს, მაგრამ ამ მოქალაქეს ეს აღტაცება მალე გადაუვლის და დაუსვამს კითხვას ჯერ საკუთარ თავს, ხოლო შემდეგ ხელისუფლებას, რა კონკრეტული სარგებელი მივიღე მე მერაბიშვილი-ახალაიას დაპატიმრებით?! ცხადია, ყველამ უნდა აგოს პასუხი, ვინც მართლა დააშავა, მაგრამ სამართლიანობის აღდგენაზე თუ მეკითხებით, მხოლოდ ყოფილი მაღალი თანამდებობის პირების დაპატიმრება საკმარისი სრულიადაც არ არის. ამიტომაც ახალმა მთავარმა პროკურორმა ის ვალდებულებები უნდა აიღოს თავის თავზე, რისი გადაწყვეტაც რეალურად შეუძლია. ეს კი კანონის უზენაესობის დაცვაში, პროკურატურის სისტემის რეფორმირებაში, სისხლის სამართლის კანონმდებლობის შეცვლაში და სამართლიანი გამოძიების დამკვიდრებაში გამოიხატება.
