“კარგი იქნებოდა, კარბელაშვილს შეედარებინა L-410 -ისა და TwinOtter -ის საავიაციო შემთხვევები”

მესტიაში ფრენებისთვის დანიშნული L – 410 თვითმფრინავი, კრიტიკის საგანი გახდა.

საქართველოს პარლამეტის წევრი, დეპუტატი გიორგი კარბელაშვილი, რომელიც ავიაციის პროფესიონალთა გაერთიანების საჰაერო ნავიგაციის სამეთვალყურეო საბჭოს ყოფილი თავმჯდომარეა, "გურია ნიუსთან"  აცხადებს:

"ხელისუფლებას ვეუბნები, გადახედეთ თქვენს მიერ მიღებულ გადაწყვეტილებას. იქნებ მე მეშლება, მაგრამ თქვენც ხომ არ გეშლებათ?! თვითმფრინავი ჯართი ხომ არ არის, დადო და ატრიალო?! ძალიან მიკვირს, რა გახდა ასეთი, ვინ დგას L-410  თვითმფრინავის უკან?!"

მისი თქმით, L-410 თვითმფრინავზე საუბარი რამდენიმე წლის წინაც იყო, თუმცა „ნაცმოძრაობის“ ხელისუფლებამ უარი თქვა მესტიაში ფრენის განსახორციელებლად L-410  თვითმფრინავის დანიშვნაზე. მიზეზი კი, თვითმფრინავის კატასტროფა და დაღუპულ ადამიანთა რაოდენობა იყო.

"უბრალოდ, მე რაღაც გამეგება ამ სფეროში. 4  წლის წინ  ამ თვითმფრინავზე იყო საუბარი, მაგრამ ჩვენ, ხელისუფლებამ ჩავთვალეთ, რომ ეს თვითმფრინავი საშიში იყო ფრენებისთვის. სწორედ ეს შევახსენე დღევანდელ ხელისუფლებას.  მე განცხადება გავაკეთე. მოისმენს თუ არა, მათი საქმეა.

მინდოდა უკეთესი და უსაფრთხო თვითმფრინავი დაენიშნათ, რადგან ადამიანებმა უნდა იფრინონ. თუ ინტერნეტში დაძებნით L -410 შესახებ ინფორმაციას, ნახავთ, რომ წელიწადში ხუთი ჩამოვარდნა აქვს. ხან ერთი შეცდომა, ხან მეორე.

არ უნდა ვთქვა, იქნებ გადახედოთ და უკეთესი ჩამოიყვანოთ, რატომ რისკავთ ხალხით, ვინ მოგცათ ამის უფლება? მსოფლიოში ასეთი ტიპის უამრავი თვითმფრინავია: კანადური, ფრანგული, გერმანული. მათგან მხოლოდ L-410 აქვს ცუდი ისტორია. აქ თავისი წესებია.

მე არ ვარ პროფესიონალი მფრინავი, მაგრამ ერთი რამე ვიცი, ყველამ თავი უნდა დაიზღვიოს.

ჩვენი ხელისუფლებაში ყოფნის დროს, იყო ასეთი მოთხოვნა და კანადელებმა ჩაატარეს ექსპერიმენტი – ორძრავიან თვითმფრინავს, ხალხი არ ჩასვეს და ერთი ძრავი გამოურთეს, შეამოწმეს, შეძლებდა თუ არა  თვითმფრინავში მესტიაში ერთი ძრავით აფრენა-დაფრენას.

ავიაციაში ჩემი ჩატარებულია რეფორმა. თბილისის, ბათუმის, ქუთაისის და მესტიის აეროპორტი ჩემი აშენებულია. ჩვენს დროს მესტიაში ისეთი ინვესტიცია ჩავდეთ, რაც მეტი ხალხი ნახავს და  ბევრი თვითმფრინავი იფრენს, ჩემი წარმატებაა. კიდევ ერთხელ ვიმეორებ, მე განცხადება გავაკეთე. მოისმენს თუ არა, მათი საქმეა."

რატომ დართო  მესტიაში ფრენისთვის ნება L-410 თვითმფრინავს,  საქართველოს სამოქალაქო ავიაციის სააგენტომ, რომლის უმთავრესი მიზანია ქვეყანაში უზრუნველყოს სამოქალაქო ავიაციის უსაფრთხო ფუნქციონირება, ხოლო პრიორიტეტი _ მგზავრთა უფლებებისა და ინტერესების დაცვა?

ამასთან დაკავშირებით "გურია ნიუსი" საქართველოს სამოქალაქო ავიაციის სააგენტოს დირექტორ გურამ ჯალაღონიას ესაუბრა:

_ ბატონო გურამ, დეპუტატი გიორგი კარბელაშვილი საუბრობს, რომ წინა ხელისუფლებამ L-410 თვითმფრინავი საფრთხის შემცველად მიიჩნია და ამის გამო არ დანიშნა L-410-ით ფრენები მესტიაში. "საქართველოს სამოქალაქო ავიაციის სააგენტომ" რატომ შეაჩერა არჩევანი L- 410 -ზე?

_ სახელმწიფომ გამოაცხადა ღია საერთაშორისო ელექტრონული ტენდერი, სადაც ნებისმიერ კომპანიას შეეძლო მონაწილეობის მიღება. ტენდერის ერთ-ერთი  პირობა იყო ის, რომ თვითმფრინავს მაღალმთიანი რეგიონის პირობებში, კერძოდ მესტიაში, საწვავის დამატების გარეშე შეძლებოდა ნატახტარი-მესტია-ნატახტარის რეისის შესრულება.

ტენდერში  გაიმარჯვა ქართულმა  კომპანია "სერვის ეირმა“, რომელიც დაუკავშირდა ჩეხეთის ავიაკომპანია "პრაღა ევიეიშენს", საიდანაც  ჩამოიყვანეს ზემოთხსენებული თვითმფრინავი. მას ოპერირებას უწევს აღნიშნული ავიაკომპანია, ჩეხეთის საავიაციო ხელისუფლების ზედამხედველობით.

_ ავიაციის პროფესიონალთა გაერთიანების საჰაერო ნავიგაციის სამეთვალყურეო საბჭოს ყოფილი თავმჯდომარე გიორგი კარბელაშვილი„გურია ნიუსთან“ დასვა კითხვა – ვინ დგას L – 410  თვითმფრინავის უკან?

_ ჩემთვის, ბატონი გიორგი კარბელაშვილის მიერ დასმული კითხვა, თუ ვინ დგას ამ ყველაფრის  უკან, გაუგებარია. მე არ ვიცი, რას ემსახურება მის მიერ გაკეთებული განცხადება, სადაც აღნიშნულ თვითმფრინავს მიიჩნევს საფრთხის შემცველად და ადასტურებს, რომ მისი გამოყენება სვანეთის რეგიონში, არ იქნება მგზავრებისთვის უსაფრთხო.

ბატონი კარბელაშვილი იშველიებს სტატისტიკას, კარგი იქნებოდა, მას ერთმანეთისთვის შეედარებინა L-410 -ისა და TwinOtter -ის  საავიაციო შემთხვევების (გამოქვეყნებული) სტატისტიკური მონაცემები. თუ კარგად გავეცნობით აღნიშნულ მონაცემებს, ვნახავთ, რომ საავიაციო შემთხვევების კუთხით L-410-ს გააჩნია სამჯერ უფრო უკეთესი მაჩვენებლები, ვიდრე TwinOtter -ს.

აღვნიშნო, რომ მსგავსი დაუსაბუთებელი, არაპროფესიონალური განცხადებები მოვისმინეთ სხვა, ე.წ. საავიაციო ექსპერტებისგან,  გიორგი კოდუასგან და  ჯემალ ხახუტაიშვილისგან. გულსატკენია, რომ ადამიანები ცდილობენ საკუთარი პროფესიონალიზმის დამტკიცებასა და რეიტინგის ამაღლებას ხალხის დაშინების მეთოდით.

უკვე მოსმენილ უპასუხისმგებლო განცხადებებს ვუპასუხო, რომ საავიაციო შემთხვევების 80 პროცენტზე მეტი, გამოწვეულია ადამიანური ფაქტორით და არა საჰაერო ხომალდით.

მე ვარ სახელმწიფო მოხელე, რომელმაც უნდა   აკონტროლოს და პასუხი  აგოს ავიაციის უსაფრთხოებაზე. აქედან გამომდინარე, არ დავუშვებ საფრთხის შემცველი საჰაერო ხომალდის საქართველოს ტერიტორიაზე (მითუმეტეს მთიან რეგიონებში) ოპერირებას.

სხვა თუ არაფერი, საქართველოში შემოყვანილ L-410 UVP-ის ტიპის  საჰაერო ხომალდს გააჩნია EASA-ს სერთიფიკატი და ალბათ, კარბელაშვილმა კარგად იცის, თუ რას წარმოადგენს ამგვარი საბუთი.

_ კარბელაშვილი საუბრობს, რომ წინა ხელისუფლების დროს ექსპერიმენტი ჩაატარეს. TwinOtter-ის თვითმფრინავს, რომელიც ორძრავიანია,  ერთი ძრავა გამოურთეს…

_ ვიცი  ეს ისტორია. ცარიელ ორძრავიან თვითმფრინავს გამოურთეს ძრავა. ერთი ძრავით დაჯდა ცარიელი თვითმფრინავი. მერე რა მოხდა?! ერთი ძრავით უნდა დაჯდეს ნებისმიერი თვითმფრინავი. რა არის ამაში განსაკუთრებული?! აი, მგზავრებით დატვირთული თვითმფრინავი ერთი ძრავით რომ დაჯდება, ეს სხვა ამბავია. ეს ყველაფერი პიარზე იყო გათვლილი. არ შეიძლება, ასეთი რამის გაკეთება და ხალხის მოტყუება.

L-410  ორძრავიანი თვითმფრინავი 1960-ან წლებში შეიქმნა სპეციალურად  ექსტრემალურ პირობებში სამუშაოდ.  მსგავსი თვითმფრინავებია: AN-28; L  TwinOtterდა B-30,     მაღალმთიან რეგიონებში,  ექსტრემალურ სიტუაციებში -40 და +40-მდე ტემპერატურაზე, მტვერში, მოუწყობელ აეროდრომებსა და, სხვა რთულ პირობებში სამუშაოდ. საქართველოში გამოცხადებულ ტენდერში L -410 -მა გაიმარჯვა და ის დაინიშნა  მესტიაში საფრენად.

_ თქვენი აზრით, სახელმწიფოს მხრიდან ტურისტების მოსაზიდად, მხოლოდ მესტიაში L -410 თვითმფრინავის დანიშვნა საკმარისია?

_ რა თქმა უნდა, არა. ტურიზმის მხრივ, საქართველო ძალიან მიმზიდველია, განსაკუთრებით საქართველოს მთიანი რეგიონი მაგრამ, თუ არ შევქმნით საჭირო ინფრასტრუქტურას, თუ არ ავაშენებთ აეროდრომებს მაღალ მთიან რაიონებში,  მარტო საერთაშორისო აეროპორტით ტურისტებს ვერ მოვიზიდავთ.

მინდა ვისარგებლო შემთხვევით და გითხრათ, რომ შექმნილია საქართველოში მცირე ავიაციის განვითარების კონცეფცია და ეკონომიკის სამინისტროსთან ერთად ვმუშაობთ მის განხორციელებაზე.

40 წელია, ავიაციაში ვარ. ჩემი სამუშაო გამოცდილებიდან გამომდინარე, ამ ქვეყნის მთიანი რეგიონების სილამაზეცა და საშიშროებაც კარგად ვიცი.  მრავალი ადამიანის სიცოცხლე გადაგვირჩენია საჰაერო ხომალდის გამოყენებით, ვინაიდან ადგილების მიუვალობისა და დროის სიმცირის გამო, სხვა ტრანსპორტი იქ ვერ მიაღწევდა. ავიაცია მხოლოდ სვანეთისთვის კი არა,  საქართველოს ყველა მაღალმთიანი რეგიონისთვის უნდა იყოს ხელმისაწვდომი, როგორც სატრანსპორტო საშუალება.