ჩვენი ნომრის სტუმარია ცნობილი ტელეჟურნალისტი და პროდიუსერი, ინტელექტუალური საკუთრების ეროვნული ცენტრის პრესსამსახურის განყოფილების უფროსი ეკა შანიძე.
_ ქალბატონო ეკა, გვიამბეთ თქვენი ჟურნალისტური საქმიანობის შესახებ.
_ პირველი ტელევიზია, სადაც ვმუშაობდი, იყო დამოუკიდებელი არხი, სადაც ჟურნალისტები და პროდიუსერები ერთად მივედით. საინფორმაციო სამსახურის უფროსი იყო ნოდარ დუმბაძის ქალიშვილი ქეთევან დუმბაძე, პროგრესულად მოაზროვნე ადამიანი, რომელმაც სრული შემოქმედებითი თავისუფლება მოგვცა. ძალიან საინტერესო და ამავე დროს რთული სამუშაო გვქონდა, იმიტომ რომ ქვეყანაში იყო მძიმე კრიმინოგენური სიტუაცია. ტელევიზიებში სფეროებად იყო დაყოფილი ჟურნალისტური მიმართულებები _ მე ავირჩიე სამართალი და კრიმინალი. პროფესიით ისტორიკოსი ვარ და და უფრო დამაინტერესა სამართალმა და ექსტრემალურმა სიტუაციებმა. ბევრ ცხელ წერტილში მიხდებოდა მუშაობა და ამით იყო ეს პროფესია ჩემთვის ძალიან მომხიბვლელი, ანუ დამწყები ჟურნალისტისთვის ეს იყო საუკეთესო სამუშაო. ხშირად მიწევდა სპეცოპერაციებზე ყოფნა. მაშინ ისეთი სამართლებრივი სივრცე იყო, რომ ჟურნალისტი თავისუფლად შედიოდა სპეცოპერაციაზე, რაც დღევანდელი გადასახედიდან, ვფიქრობ გაუმართლებელია.
_ ხომ არ გაიხსენებდით პანკისის ხეობას, სადაც თქვენ ოპერატორთან ერთად რამდენიმე დღის განმავლობაში ტყვეობაში იყავით?
_ ყველას კარგად ახსოვს, როგორი ურთულესი სიტუაცია იყო მაშინ პანკისის ხეობაში _ უზარმაზარი ნარკობიზნესი ტრიალებდა. იქამდე მივიდა საქმე, რომ შინაგანმა ჯარმა ჩაკეტა მთელი ხეობა. მე შევძელი პირადი კონტაქტების საფუძველზე და იქედან გამომდინარე, რომ მენდობოდნენ იქაური სახელმწიფო მოხელეები და იცოდნენ, რომ ანტისახელწიფოებრივს არაფერს გავაკეთებდი, ინტერვიუ ჩამეწერა მაშინ ერთ-ერთ ცნობილ კრიმინალურ პირთან ვეფხია მარკოშვილთან. ინტერვიუს ჩაწერის შემდეგ აღმოჩნდა, რომ მე და ჩემი ოპერატორი დათო ფირომაშვილი (იგი დღეს ბრიუსელშია და პირველი არხის ოპერატორია) 4 დღის განმავლობაში ტყვეობაში ვიმყოფებოდით. დათო მაშინ 16 წლის იყო. სხვათაშორის, უფრო ასაკოვანმა ოპერატორებმა ვერ გარისკეს იქ წასვლა. ასევე ძალიან ბევრ ხმაურიან სასამართლო პროცესზე ვყოფილვარ.
_ ამბობდნენ, რომ იმ პერიოდში ჟურნალისტები უფრო თავისუფლები იყვნენ.
_ ნამდვილად ზედმეტად თავისუფლები იყვნენ. მაგალითად, ჟურნალისტი თუ ინფორმაციას მოიპოვებდა, მას შეეძლო ის ყოველგვარი დაფიქრების გარეშე ეთქვა ღია ეთერში. ამერიკელები ამბობენ, რომ ჟურნალისტი არის საზოგადოებრივი ძაღლი, რომელიც ყოველთვის ყეფს და ხალხს აფხიზლებს, მაგრამ მაშინ ამ “გამომაფხიზლებელმა” ფაქტორმა თუ არასწორმა მიმართულებებმა ხშირ შემთხვევაში უკუჩვენებითი შედეგები გამოიღო.
_ გავრცელებულია მოსაზრება, რომ კრიმინოგენურ სიტუაციებში ჟურნალისტი ქალის მუშაობა უფრო გამართლებულიაო. რას იტყვით ამასთან დაკავშირებით?
_ ქალი უფრო იცავს ზომიერებას, ძალიან ბევრ ნიუანსებს ითვალისწინებს, რასაც შეუძლია სიტუაციების განმუხტვა.
_ თქვენი შემდგომი ჟურნალისტური მუშაობა ტელეკომპანია “მზეში” გაგრძელდა…
_ 7 წელი ვიმუშავე დამოუკიდებელ არხზე, შემდეგ კი გადავედი ტელეკომპანია “მზეში”, რომელიც ასევე ნულიდან შეიქმნა. მაშინდელმა საინფორმაციო სამსახურის ხელმძღვანელმა ლევან ყუბანეიშვილმა თითქმის ყველა ტელევიზიებიდან მოიწვია ცნობილი ჟურნალისტები _ ეკა ბერიძე, ინგა გრიგოლია, ირაკლი იმნაიშვილი, ლაშა დვალიშვილი, ნინო ჟიჟილაშვილი, გოდერძი შარაშია, გიორგი კალანდია, ხათუნა ბერძენიშვილი და სხვები. ეს იყო ქართული თანამედროვე ტელევიზიის საუკეთესო შემადგენლობა. ამ ტელევიზიას წელიწადნახევარი ჰქონდა ყველაზე მაღალი რეიტინგი. მე ჯერ ვმუშაობდი ჟურნალისტად, შემდეგ კი გადავინაცვლე პროდიუსინგში. სამწუხაროდ, 2008 წელს ტელეკომპანია “მზე” დაიხურა. ორთვიანი პაუზის შემდეგ, “მზის” ძირითადი შემადგენლობა გადავედით ტელეკომპანია “იმედში”, რომელიც იმჟამად დახურული იყო და თავიდან იყო ასამუშავებელი. უკვე მესამედ მომიხდა ახალი საინფორმაციო სამსახურის შექმნაში მონაწილეობის მიღება. მთელი პასუხისმგებლობით შემიძლია ვთქვა, რომ გარდა პროფესიული აზარტისა, ძალიან საინტერესო პროცესია იმ თვალსაზრისითაც, რომ ერთ-ერთ წამყვან რგოლში შენზე ძალიან ბევრი რამაა დამოკიდებული. საერთოდ, მშიშარა ადამიანი არ ვარ, მაგრამ ქვეცნობიერად მაინც ყოველთვის არის უკმაყოფილების გრძნობა და ამიტომ მაქსიმალურად ვცდილობ, ბოლომდე დავიხარჯო და პროფესიულ დონეზე გაკეთდეს საქმე.
_ რა თვისებები უნდა ჰქონდეს ჟურნალისტს?
_ ჟურნალისტისთვის აუცილებლად არის საჭირო სისწრაფე, აზროვნების სისხარტე, ვიზუალობა, ზომიერება, მეტყველება და ინტელექტი. სამწუხაროდ, მოდის თაობა, რომელსაც წიგნთან ნაკლები კონტაქტი აქვს, რაც შემდეგ მათ მუშაობაზე ცხადად აისახება. თუმცა, ბევრი ძალიან ენერგიული, უნარიანი და ნიჭიერი ახალგაზრდებიც მოდიან.
_ რას ნიშნავს თქვენთვის ტელევიზია?
_ ტელევიზია ეს არის მეორე სახლი, სადაც ხშირად 24-საათიან რეჟიმში გიწევს მუშაობა. იქ აკეთებ შენს საყვარელ საქმეს, იქ გყავს უახლოესი მეგობრები, იქ იკვებები, სხვაგან წასვლის სურვილი არც გაქვს. ფსიქოლოგიურად ისე ხარ დატვირთული, დამუხტული და ისე გაქვს ეს ყველაფერი სისხლში გამჯდარი, რომ გგონია ამის გარდა სხვა სამუშაო არ არსებობს.
_ მაგრამ დღეს თქვენ ტელევიზიაში აღარ მუშაობთ.
_ 13 წელი ვიმუშავე ძალიან დაძაბულ რეჟიმში. ვფიქრობ, რომ ამოვწურე ჩემი ფიზიკური რესურსები, თუმცა, თეორიულად შემიძლია და დაგეგმილიცაა, რომ ტელეპროდიუსინგში ჩემი გამოცდილება ერთ-ერთ უმაღლეს სასწავლებელში, როგორც ლექტორმა, გავუზიარო სტუდენტებს. ამით ძალიან კმაყოფილი ვარ. საერთოდ ვერ წარმომედგინა, ტელევიზიის გარდა, თუ იყო სხვაგან საინტერესო სამუშაო, მაგრამ დღეს ვმუშაობ ინტელექტუალური საკუთრების ეროვნულ ცენტრში პრესსამსახურის უფროსად და შემიძლია ვთქვა, რომ ძალიან საინტერესო სამსახური მაქვს. ჩვენი სამსახური იცავს საავტორო უფლებებს, გამოგონებებს, დიზაინს, სასაქონლო ნიშნებს, ბრენდებს, თითქმის ყველაფერს, რაც ჩვენს გარშემო არსებობს. ძალიან საინტერესო სფეროში აღმოვჩნდი, და ძალიან კომფორტულად ვგრძნობ თავს.
_ ჩოხატაურზე რას იტყვით?
_ ჩოხატაური უსაზღვროდ მიყვარს. როგორი გადაღლილი და გათანგულიც არ უნდა ჩავიდე, ორი დღის შემდეგ “ჩიტივით” ვარ ხოლმე. ჩემი სახლის აივანზე რომ გამოვალ და ჩემს ეზო, ბალახს, ატმის და ვაშლის ხეებს შევეხები, მიწის სურნელს შევიგრძნობ, უზარმაზარ ენერგიას ვიღებ, რომელიც საკმაოდ დიდხანს მყოფნის. საოცრად მენატრება ბავშვობის ლაღი წლები, სკოლაში გატაცებული ვიყავი სპორტით. მახსოვს, გოგონათა ტურნირი მოვაწყვე ფეხბურთში. აქტიურად ვმონაწილეობდი დრამატულ წრეში, რომლის ხელმძღვანელი იყო არაჩვეულებრივი პიროვნება ბიჭიკო ღამბაშიძე. არასოდეს დამავიწყდება კულტურის სახლის მიერ 9 აპრილისადმი მიძღვნილი ლიტერატურულ-თეატრალიზებული კომპოზიცია: “საქართველოო, გოლგოთაზე უფრო ციცაბოვ”, რომელშიც აქტიური მონაწილეობა მივიღე. ახლაც თვალწინ მიდგას, როგორ სულგანაბული უსმენდა მაყურებელი წარმოდგენას. ისეთი ემოციური ფონი იყო, ყველა ტიროდა. უზარმაზარი ზემოქმედება მოვახდინეთ მაყურებელზე.
როცა ამ ზაფხულს ჩავედი ჩოხატაურში, ისეთი გრძნობა დამეუფლა, რომ ეს კუთხე თითქოს მიტოვებულია და მოწყვეტილია აქტიურ ცხოვრებისეულ რიტმს. საშინელი მოწყენილობა იყო და გული დამწყდა. არადა ბევრი კარგი, ნიჭიერი, ენერგიული, ლამაზი, ახალგაზრდა არის და მინდა, რომ ეს ნიჭი მაქსიმალურად გამოიყენონ, როგორც საკუთარი კარიერისთვის, ასევე მშობლიური კუთხისთვის. მე პირადად ვალში ვარ ჩოხატაურთან და ვეცდები, ყველაფერი გავაკეთო მისი უკეთესი მომავლისთვის.
