საქართველოს პრეზიდენტმა გიორგი მარგველაშვილმა, "ელექტრონული კომუნიკაციის შესახებ" კანონში განხორციელებულ ცვლილებებს ვეტო დაადო, რაც ნიშნავს, რომ პარლამენტს მოუწევს იმსჯელოს მარგველაშვილის შენიშნვებზე, ან ვეტოს დაძლევაზე იზრუნოს. თუმცა, ზოგიერთი პოლიტოლოგი და საპარლამენტო უმრავლესობის წარმომადგენელი მიიჩნევს, რომ საკანონმდებლო ორგანოს, პრეზიდენტის ვეტოს დაძლევა გაუჭირდება.
ცნობისთვის, პრეზიდენტის მხრიდან "ელექტრონული კომუნიკაციის შესახებ" კანონში განხორციელებულ ცვლილებებზე ვეტოს დადება ნიშნავს, რომ შსს-ს ოპერატიულ-ტექნიკურ დეპარტამენტს ფარული მოსმენა-მიყურადების, ასევე კომუნიკაციის მაიდენტიფიცირებელი ინფორმაციის შენახვის უფლება აღარ აქვს. ეს უფლება მას ხვალიდან უწყდება.
კომუნიკაციების საშუალებებებიდან მოპოვებული მაიდენტიფიცირებელი ინფორმაციის შენახვის ვალდებულება ახლა ელექტრონული კომუნიკაციების კომპანიების ხელში გადადის.
რაც შეეხება ასეთ ინფორმაციაზე წვდომის ტექნიკურ შესაძლებლობებს – ე.წ. გასაღებს, შსს-ს "ოტოს" სამსახურს უფლება აღარ აქვს, ასეთი ფორმით ფარული მოსმენა-მიყურადება განახორციელოს, რადგან 1 ნოემბრიდან ძალაში შედის ნორმა, რომლის მიხედვითაც, შსს-ს "ოტო"-ს სამსახურს კავშირგაბმულობისა და კომუნიკაციის ხაზებიდან და მათი შემაერთებლებიდან, სერვერებიდან, ბაზებიდან, კავშირგაბმულობის ქსელებიდან, კავშირგაბმულობის სხვა საშუალებებიდან ინფორმაციის რეალურ დროში მოპოვების ტექნიკური შესაძლებობების გამოყენების, სათანადო აპარატურის და ტექნიკური მოწყობილობების განთავსება-მონტაჟის კანონიერი უფლება ერთმევა. ამასთან, თუ ვის ხელში უნდა იყოს, "გასაღები" კანონით დარეგულირებული არ არის.
გიორგი მარგველაშვილის აღნიშნული გადაწყვეტილება, თანხვედრაშია არასამთავრობო სექტორის მოთხვონასთან. თუმცა, წინააღმდეგობაში საპარლამენტო უმრავლესობის ნაწილის კანონპროექტთან დაკავშირებულ დამოკიდებულებასთან.
მაგალითად, დილით, სანამ პრეზიდენტი თავის გადაწყვეტილებას გაახმოვანებდა, პარლამენტის თავმჯდომარე დავით უსუფაშვილი სთხოვდა კანონპროექტისთვის ხელი მოეწერა, პარლამენტის იურიდიულ საკითხთა კომიტეტის თავმჯდომარე ვახტანგ ხმალაძე კი მიიჩნევდა, რომ პრეზიდენტის მხრიდან ვეტოს დადება არასწორი იქნებოდა.
მოგვიანებით, როცა გიორგი მარგველაშვილის გადაწყვეტილება ცნობილი გახდა, საკანონმდებლო ორგანოს პირველმა პირმა განაცხადა, რომ იგი ნაწილობრივ ეთანხმება პრეზიდენტს.
"ის, რომ იგი გადასავადებელია ამაში გვეთანხმება, მაგრამ უნდა გადავადდეს ოთხი თვით თუ ერთი თვით, ამაშია განსხვავება და ესაა საკითხი, რომელზეც ჩვენ უნდა ვიმსჯელოთ."
აღსანიშნავია, რომ პრეზიდენტის ვეტო პარლამენტში უკვე შევიდა და შესაძლოა მას კენჭი დღესვე უყარონ.
კონსტიტუციონალისტ ვახტანგ ძაბირაძის თქმით, პარლამენტმა, პირველ რიგში, უნდა განიხილოს პრეზიდენტის შენიშვნები, მაგრამ თუ ეს მიღებული არ იქნება, ასეთ შემთხვევაში ვეტოს დაძლევის პროცედურა უნდა დაიწყოს.
"პრეზიდენტმა კანონს ვეტო დაადო, ახლა პარლამენტმა პრეზიდენტის შენიშვნები უნდა განიხილოს. თუ ისინი შენიშვნებს არ დაეთანხმებიან, დაიწყება ვეტოს დაძლევის პროცედურა. ვეტოს დასაძლევად 76 ხმაა საჭირო. თუ კი პროცედურა წარმატებით ჩაივლის და ვეტო დაიძლევა, კანონი დაუბრუნდება პრეზიდენტს, რათა 10 დღის ვადაში ხელი მოაწეროს. თუ პრეზიდენტი ამაზე უარს განაცხადებს, მას ხელს პარლამენტის თავმჯდომარე აწერს", _ განმარტავს "გურია ნიუსთან" საუბრისას ძაბირაძე.
შეძლებს თუ არა პარლამენტი საჭიროების შემთხვევაში პრეზიდენტის ვეტოს დაძლევას ქვეყანაში მიმდინარე პოლიტიკურ-სამართლებრივი მოვლენების ფონზე? – თავდაცვის სამინისტროს მაღალჩინოსნები 4 102 872 ლარის გაფლანგვის ბრალდებით პროკურატურამ დააკავა; საპარლამენტო ფრაქცია "რესპუბლიკელებმა" გააკრიტიკეს საკანონმდებლო ცვლილება, რომლის თანახმადაც რეპრესირებულთათვის გასაცემი ფულადი კომპენსაციის მინიმალური და მაქსიმალური ოდენობა დგინდება და საკომპენსაციო თანხა 1000 ლარზე ნაკლები და 2000 ლარზე მეტი ვერ იქნება, რასაც ფრაქციის თავმჯდომარის მხრიდან საკმაოდ მწვავე კომენტარიც მოჰყვა:
"ჩვენი ხელისუფლების წარმომადგენელი მერიის 26 მაღალჩინოსანს – დაწყებულ ვიცე-მერებიდან დამთავარებული დეპარტამენტების უფროსებით გაორმაგებულ შემოსავალს უნიშნავს, მაგრამ თანხა არ იძებნება რეპრესირებულებისათვის, "რესპუბლიკელები" ამას არ შევეგუებით."
ამავდროულად, პარლამენტის იურიდიულ საკითხთა კომიტეტის თავმჯდომარე ვახტანგ ხმალაძე "რესპუბლიკელების" კოალიციაში დარჩენა-არ დარჩენის საკითხზეც საუბრობს და აღნიშნავს, რომ ეს ყველაფერი დამოკიდებულია იმაზე, როგორ განვითარდება მომავალში მოვლენები.
ამ და სხვა მოვლენების გათვალისწინებით "გურია ნიუსმა" შესაბამისი კითხვით საპარლამენტო უმრავლესობის წარმომადგენელ თამარ კორძაიას მიმართა, რომელიც ამბობს, რომ საჭიროების შემთხვევაში, პარლამენტს პრეზიდენტის ვეტოს დაძლევა გაუჭიდება.
"თუ გავითვალისწინებთ იმას, რომ გუშინ ამ კანონის მიღება რამდენიმე პარლამენტარის წინააღმდეგობის ფონზე მოხდა, და მათ შორის ვიყავი მეც, რომელმაც გადავადებაზე თანხმობა არ ვთქვი, ვეტოს დაძლევა რთული იქნება.
ძალიან მნიშვნელოვანია ის, თუ რამდენად გონივრულია პრეზიდენტის შენიშვნები. პრეზიდენტის წინადადება ითვალიწინებს ყელა მხარის ინტერესებს – იმ ადამიანების, ვისაც არ გვინდოდა გადავადება და იმ ადამიანების, ვინც თვლის, რომ ამ ეტაპზე კანონი ვერ ამოქმედდება.
პრეზიდენტმა შემოგვთავაზა ოპტიმალური წინადადება, ესაა ერთი თვით გადავადება და ვფიქრობ, პარლამენტმა ეს უნდა გაითვალისწინოს. მე პირადად ამას გავიზიარებ", _ უთხრა "გურია ნიუსს" კორძაიამ.
იგივე პოზიციას იზიარებს პოლიტოლოგი ირაკლი კიკიანიც, რომელიც მიიჩნევს, რომ მიმდინარე მოვლენების ფონზე, პრეზიდენტის ვეტოს პარლამენტი ვერ დაძლევს.
"ვფიქრობ, რომ ვერ შეძლებენ, გაუჭირდებათ. კოალიციის შიგნით აშკარად არაა ერთსულოვნება, რაც დრო გადის, უფრო ნათლად ჩანს აქ შემავალი სუბიექტების რიგ საკითხებზე უთანხმოება. ამიტომ ამ ეტაპზე ვეტოს დაძლევა შეუძლებელი იქნება", _ უთხრა "გურია ნიუსს" კიკიანმა.
