FactCheck.ge პოლიტიკოსთა განცხადებებში ფაქტობრივი სიზუსტის დადგენის ყოველკვირეულ მიმოხილვას აქვეყნებს. ფაქტ-მეტრმა სხვადასხვა გადამოწმებულ ფაქტზე, 1–დან 7 ნოემბრამდე რამდენიმე კვლევა გამოაქვეყნა.
ყველაზე პოპულარული სტატია, ვებგვერდზე მნახველთა რაოდენობის მიხედვით, ფინანსთა მინისტრის განცხადებას ეხებოდა. ნოდარ ხადურმა განაცხადა: "წლის პირველ ნახევარში შედარებით შენელებული იყო ინფრასტრუქტურული პროექტების განხორციელება. წლის მეორე ნახევარში ეს პროცესი არის ძალიან აჩქარებული (მათ შორის გრანტების მიღება). მე ვერაფერს საგანგაშოს ამაში (ბიუჯეტის შესრულება_ ვერ ვხედავ. გადასახადების გეგმა არის თითქმის 102 პროცენტით შესრულებული".
ფაქტობრივი მონაცემების გადამოწმების შედეგად, შეგვიძლია დავასკვნათ, რომ წლის მეორე ნახევარში (მესამე კვარტალში) ინფრასტრუქტურული პროექტების შესრულების ტემპი გაუმჯობესდა, მაგრამ 9 თვის შესრულება 28.2 %-ით მაინც ჩამორჩება გეგმას.
2014 წლის პირველი ნახევრის განმავლობაში მთავრობამ დაგეგმილი გრანტების მხოლოდ 47% (47 მლნ ლარი) მოიზიდა. წლის მეორე ნახევარში მდგომარეობა გაუმჯობესდა; სახელმწიფომ დაგეგმილი 23 მილიონის მოცულობის გრანტის ნაცვლად 79 მილიონის გრანტი მოიზიდა. აქედან გამომდინარე, ნოდარ ხადურის მიერ გრანტების მოზიდვის "ძალიან აჩქარებულ ტემპზე" საუბარი მართებულია. ამასთან, 102.7 %-ით შესრულდა საგადასახადო შემოსავლების გეგმა.
მიუხედავად იმისა, რომ მესამე კვარტალში ბიუჯეტის შესრულების ტემპი გაუმჯობესდა, ხარჯების კუთხით ჩამორჩენა კვლავ შეიმჩნევა და იგი 565 მილიონ ლარს შეადგენს, რაც მნიშვნელოვანი მოცულობის თანხაა და წლის ბოლომდე მისი ათვისება და შესაბამისად, ბიუჯეტის შესრულება სავარაუდოდ ვერ მოხერხდება. მინისტრი აღნიშნულ დანაკლისს საგანგაშოდ არ მიიჩნევს, მაგრამ თუ გავითვალისწინებთ, რომ უკვე მეორე წელია ბიუჯეტი არ სრულდება და დანაკლისი მნიშვნელოვანია, ეს პრობლემებზე მიანიშნებს. მთავრობა ვერ ახერხებს არსებული რესურსების სრულად გამოყენებას, მით უმეტეს ისეთ მნიშვნელოვან მიმართულებაზე, როგორიც ინფრასტრუქტურის განვითარებაა.
ამ ფაქტორების გათვალისწინებით, ნოდარ ხადურის განცხადება ნახევრად სიმართლეა.
ფინანსთა მინისტრის კიდევ ერთი განცხადება ეკონომიკური ზრდის ტემპს ეხებოდა. ხადურის თქმით, "საქართველოში ეკონომიკური ზრდა არის ყველაზე მაღალი, ეს არის მსოფლიო ბანკის ინფორმაცია. ჩვენთან თუ არის 6%-იანი ზრდა, იმ ქვეყნების ჯგუფში, რომელშიც საქართველო შედის, მომდევნო ქვეყანა, სადაც ეკონომიკური ზრდა არის 3.2 %-იანი, ეს არის სომხეთი".
მინისტრის განცხადება, რომ მსოფლიო ბანკის მონაცემებით საქართველოს ეკონომიკის ზრდის 2014 წლის მოსალოდნელი ტემპი 6 %-ია, ბოლომდე ზუსტი არ არის. მსოფლიო ბანკის შეფასებით, მოსალოდნელი ზრდის ტემპი 5 %-ია. თუმცა, საქართველოს სტატისტიკის სამსახურის წინასწარი მონაცემებით 2014 წლის პირველ 8 თვეში საქართველოს ეკონომიკა 6.1 %-ით გაიზარდა.
რაც შეეხება საქართველოს პირველობას რეგიონში ეკონომიკური ზრდის ტემპის მიხედვით, მინისტრის განცხადება ამ შემთხვევაშიც არ არის ბოლომდე ზუსტი. ფაქტ-მეტრმა გადაამოწმა, როგორც საერთაშორისო სავალუტო ფონდის, ასევე მსოფლიო ბანკის მონაცემები. სსფ-ის მიხედვით, საქართველო მე-4 ადგილზეა დსთ-ს ქვეყნებთან შედარებით, ხოლო პირველ ადგილზეა განვითარებადი ევროპის ქვეყნებთან შედარებით.
მსოფლიო ბანკის რეგიონული კლასიფიკაციის მიხედვით, საქართველო აღმოსავლეთ ევროპისა და ცენტრალური აზიის განვითარებადი ქვეყნების რიგებში ხვდება და 2014 წლის ეკონომიკური ზრდის ტემპით რამდენიმე ქვეყანას (აზერბაიჯანი და ცენტრალური აზიის ხუთივე ქვეყანა) ჩამორჩება. სომხეთს კი, საქართველოს ეკონომიკური ზრდის მსგავსი საპროგნოზო მაჩვენებელი აქვს (5 %).
შესაბამისად, ნოდარ ხადურის ეს განცხადებაც ნახევრად სიმართლედ შეფასდა.
ფაქტ–მეტრის მიერ გადამოწმებული კიდევ ერთი ფაქტი შს მინისტრის მოადგილის, ლევან იზორიას განცხადებას ეხებოდა. იზორიას თქმით, "ერთ-ერთი პრევენციული ღონისძიება გახლავთ სწორედ სპეციალური საპოლიციო კონტროლი (ე.წ. "რეიდები"), რომელიც, განსხვავებით სააკაშვილისეური რეიდებისაგან, რომელიც ჩარჩენილი იყო პოლიციის შესახებ კანონში, არ ემსახურება რეპრესიას".
2013 წლის 4 ოქტომბერს "პოლიციის შესახებ" ახალი კანონი ამოქმედდა. კანონის თანახმად, სხვადასხვა ახალი საპოლიციო ღონისძიებები შემოვიდა. ამ ღონისძიებებს შორის ერთ-ერთი, სპეციალური საპოლიციო კონტროლის ღონისძიებაა. აღნიშნული ღონისძიება ნამდვილად ხორციელდება მინისტრის განკარგულების საფუძველზე. მიუხედავად ამისა, "პოლიციის შესახებ" კანონის ძველი რედაქციის თანახმად, სპეციალური საპოლიციო კონტროლი და მისი მსგავსი მექანიზმი (ე.წ. "რეიდები") ადრე საერთოდ არ არსებობდა. პოლიციელს მხოლოდ პირის გაჩერებისა და ზედაპირული შემოწმების უფლებამოსილება ჰქონდა. შესაბამისად, ლევან იზორიას კონტექსტი მცდარია, როდესაც ის აცხადებს, რომ "პოლიციის შესახებ" ძველი კანონის მოქმედების ფარგლებში ჩატარებული "რეიდები” რეპრესიების მიზანს ემსახურებოდა. როგორც ირკვევა, 2013 წლის 4 ოქტომბრამდე მოქმედ "პოლიციის შესახებ" კანონში საერთოდ არ იყო მსგავსი საპოლიციო ღონისძიება.
შესაბამისად, ლევან იზორიას ეს განცხადება მცდარია.
გასულ კვირას ფაქტ–მეტრმა პრემიერ–მინისტრის განცხადებაც გადაამოწმა. ირაკლი ღარიბაშვილის თქმით, "2014 წლის ექვს თვეში საქართველო-ევროკავშირის სავაჭრო ბრუნვა გაიზარდა 15%-ით, 2013 წლის ანალოგიურ მაჩვენებელთან შედარებით. ამასთან, დაფიქსირდა ექსპორტის 41%-იანი და იმპორტის 9%-იანი, არნახული ზრდა, 2013 წლის ანალოგიურ მაჩვენებელთან შედარებით".
საქსტატის მონაცემების თანახმად, 2014 წლის პირველ ორ კვარტლში ევროკავშირის ქვეყნებთან საქართველოს საგარეო სავაჭრო ბრუნვა 15%-ით გაიზარდა. ექსპორტი გაიზარდა 41%-ით, იმპორტი კი – 9%-ით. ევროკავშირის ქვეყნების წილმა საქართველოს საგარეო სავაჭრო ბრუნვაში 28% შეადგინა (წინა წლის შესაბამის პერიოდში 26% იყო).
აღსანიშნავია, რომ ირაკლი ღარიბაშვილმა ეს განცხადება 2014 წლის 29 სექტემბერს გააკეთა. ამ დროისთვის საქსტატს უკვე გამოქვეყნებული ჰქონდა 2014 წლის სამი კვარტლის მონაცემები, თუმცა პრემიერს მათ შესახებ არ უსაუბრია. ამის მიზეზი, სავარაუდოდ ისაა, რომ სამი კვარტლის მონაცემებით საქართველო-ევროკავშირის საგარეო ვაჭრობის ზრდა პრემიერ–მინისტრის დასახელებულ მაჩვენებლებზე (პირველი ორი კვარტლის სტატისტიკა) გაცილებით ნაკლები იყო.
ასევე აღსანიშნავია, რომ 2011 და 2012 წლების პირველ ორ კვარტალში საგარეო ვაჭრობის ზრდა გაცილებით მაღალი იყო, ვიდრე 2014 წელს, ამასთან 2013 წლის პირველ ორ კვარტალში (სწორედ ამ პერიოდს ადარებს მიმდინარე წელს ირაკლი ღარიბაშვილი) აღინიშნებოდა საგარეო ვაჭრობის (განსაკუთრებით იმპორტის) მკვეთრი შემცირება.
ამ ფაქტორების გათვალისწინებით, ირაკლი ღარიბაშვილის განცხადება ნახევრად სიმართლეა.
ფაქტ–მეტრმა ვიცე–პრემიერის, გიორგი კვირიკაშვილის განცხადებაც გადაამოწმა. კვირიკაშვილის თქმით, "ექსპორტი მნიშვნელოვნად გაიზარდა, ვინაიდან ჩვენ ბოლო წლების განმავლობაში გვქონდა ტენდენცია, როცა ექსპორტი მცირდებოდა. ეს [ექსპოერტის ზრდა] გამოიწვია მთვარობის ძალისხმევამ ადგილობრივი საწარმოების განვითარებაზე… ასევე [ექსპორტის ზრდაზე] რუსეთის ბაზარმა იმოქმედა ძალიან სერიოზულად".
2013 წელს ექსპორტი წინა წელთან შედარებით 22.4%-ით გაიზარდა და 2 908 მლნ აშშ დოლარი შეადგინა. 2014 წლის იანვარ-სექტემბერში ექსპორტი გასული წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით 6.7%-ით გაიზარდა და 2 153 მლნ აშშ დოლარი შეადგინა, თუმცა გასული წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით პროცენტული ზრდის მაჩვენებელი 7.3% პუნქტით შემცირდა.
ეკონომიკის მინისტრი მართალია, როცა ექპსორტის მნიშვნელოვან ზრდაზე მიუთითებს. თუმცა, მისი განცხადების კონტექსტი, რომ წინა წლებში ექსპორტის შემცირების ტენდენცია გვქონდა, არაზუსტია. ექსპორტის შემცირება 2010-2012 წლების მონაცემებით არ დაფიქსირებულა. 2011 და 2012 წლებში შემცირდა მხოლოდ ზრდის პროცენტული მაჩვენებელი. ანალოგიური ვითარებაა 2014 წელსაც. ამასთან, მიმდინარე წლის მესამე კვარტალში ექსპორტი გასული წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით 6.2%-ით შემცირდა.
რაც შეეხება რუსეთის ბაზარს, 2014 წლის 9 თვის მონაცემებით, გასული წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით რუსეთში ექსპორტი გაორმაგდა და მან მთლიანი ექსპორტის დაახლოებით 10% დაიკავა.
ფაქტ–მეტრის დასკვნით, გიორგი კვირიკაშვილის განცხადება მეტწილად მცდარია.
