FactCheck.ge პოლიტიკოსთა განცხადებებში ფაქტობრივი სიზუსტის დადგენის ყოველკვირეულ მიმოხილვას აქვეყნებს. ფაქტ-მეტრმა სხვადასხვა გადამოწმებულ ფაქტზე, 17–დან 24 ნოემბრამდე რამდენიმე კვლევა გამოაქვეყნა.
ყველაზე პოპულარული სტატია, ვებგვერდზე მნახველთა რაოდენობის მიხედვით, პრემიერ–მინისტრის განცხადებას ეხებოდა. ირაკლი ღარიბაშვილის თქმით, ბრიუსელში ვიზიტისას ოპოზიციის კონსტრუქციულობა და ნორმალურ ჩარჩოებში მოქცევა განხილვის ერთ-ერთი მთავარი თემა იყო. პრემიერის განცხადებით: "ეს განხილვის თემა იყო, ვინაიდან ევროპარლამენტარების სურვილია, რომ ოპოზიცია ნორმალურ ჩარჩოებში მოექცეს, უფრო კონსტრუქციული გახდეს და მთავრობასთან ითანამშრომლოს".
ფაქტ–მეტრის მიერ მოპოვებული ინფორმაციის თანახმად, პრემიერის ბრიუსელში ვიზიტის ფარგლებში გამართული არცერთი შეხვედრისას, ასევე არც ევროპარლამენტის მიერ მიღებულ რეზოლუციაში, "ოპოზიციის კონსტრუქციულობისა და მთავრობასთან თანამშრომლობის" შესახებ საუბარი არ არის. ნატოს გენერალურმა მდივანმა, ასევე ევროკავშირის უმაღლესმა წარმომადგენელმა საგარეო და უსაფრთხოების საკითხებში, საქართველოს ხელისუფლებას პოლიტიკურად მოტივირებული სამართლებრივი დევნისა და პოლარიზებული პოლიტიკური სივრცის შესახებ არაორაზროვნად მიანიშნეს. როგორც ევროპარლამენტის, ისე ევროკავშირის მიერ გავრცელებულ განცხადებაში, აღნიშნულია ხელისუფლების მიღწევები, თუმცა ხაზგასმით არის ნათქვამი, რომ აუცილებელია პოლიტიკური კლიმატის გაუმჯობესება და მართლმსაჯულების, როგორც პოლიტიკური ანგარიშსწორების ბერკეტად ქცევის არ დაშვება.
შესაბამისად, ფაქტ–მეტრმა დაასკვნა, რომ ირაკლი ღარიბაშვილის ეს განცხადება ტყუილია.
გასულ კვირას ფაქტ–მეტრმა პრემიერის კიდევ ერთი განცხადება გადაამოწმა, ამჯერად ირაკლი ღარიბაშვილი პანკისის ხეობაში განხორციელებულ ინფრასტრუქტურულ პროექტებზე საუბრობდა.
პრემიერის განცხადების გადამოწმებისას გაირკვა, რომ 2014 წლის 1 იანვრიდან დღემდე ახმეტის მუნიციპალიტეტში, საერთო ჯამში, 6.31 კილომეტრი გზა დაიგო. პროექტების საერთო ღირებულებამ 116 836 ათასი ლარი შეადგინა. გარდა ამისა, სოფელ საკობიანოში შიდა საუბნო გზების სარეაბილიტაციო სამუშაოები ჩატარდა. ჯანდაცვის სამინისტროსა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს ერთობლივი პროგრამის ფარგლებში პრემიერის მიერ ჩამოთვლილ სოფლებში (დუისში, საკობიანო–ჯოყოლოსა და ომალოში) ამბულატორიები მართლაც მოეწყო.
ფაქტ–მეტრმა ირაკლი ღარიბაშვილის ეს განცხადება სიმართლედ შეაფასა.
ფაქტ–მეტრის მიერ გადამოწმებული კიდევ ერთი ფაქტი ქართულ ტელემაუწყებლებში კრიმინალის გაშუქებას ეხებოდა. ამასთან დაკავშირებით, საპარლამენტო უმრავლესობის წევრმა, გიგა ბუკიამ განაცხადა: "მაგალითად, აგვისტოში ძალიან აქტუალური იყო მკვლელობების თემა. მინდა გითხრათ, რომ 2010 წლის აგვისტოში იყო 10 მკვლელობა, 2014 წლის აგვისტოში 11 მკვლელობა, გაშუქდა – 9, თანაც პირველ ნიუსებად და ეს კეთდება სრულიად შეგნებულად, რომ ქვეყანაში ისტერიული სიტუაცია შეიქმნას".
გიგა ბუკიას გარდა, სხვადასხვა დროს, მსგავსი შინაარსის განცხადებები პრემიერ–მინისტრმა, შს მინისტრის მოადგილემ და საპარლამენტო უმრავლესობის სხვა დეპუტატებმაც გააკეთეს. ფაქტ-მეტრმა აღნიშნულ საკითხთან დაკავშირებით დეტალური კვლევის ჩატარება გადაწყვიტა.
ფაქტ-მეტრმა 2011 წლის აგვისტოსა და 2014 წლის ანალოგიური პერიოდის კრიმინალური შემთხვევების გაშუქების სიხშირე, ხანგრძლივობა და პერიოდი ერთმანეთს შეადარა. შედარებული ოთხი არხიდან, თითოეულმა განსხვავებული შედეგები მოგვცა.
რუსთავი 2-ზე, იმედზე და საზოგადოებრივ მოაუწყებელზე მნიშვნელოვანი ცვლილებები არ შეინიშნა. 2014 წლის ცალკეული მონაცემები უმნიშვნელოდ თუ აღემატებოდა 2011 წლის მონაცემებს. ყველაზე განსხვავებული მაჩვენებლები ტელეკომპანია მაესტროს 2011 და 2014 წლების მონაცემების შედარებამ მოგვცა. მიუხედავად იმისა, რომ 2014 წელს მაესტროს ყველა მაჩვენებელი მნიშვნელოვნად არის გაზრდილი, შეუძლებელია კრიმინალის ზრდასთან დაკავშირებით აღქმის ჩამოყალიბებაში მხოლოდდამხოლოდ ტელეკომპანია მაესტრო თამაშობდეს გადამწყვეტ როლს. მაესტროს გარდა, იმედის, რუსთავი 2-ისა და საზოგადოებრივი მაუწყებლის გაშუქების სტატისტიკური მაჩვენებელი თითქმის ანალოგიურია.
შესაბამისად, ცხადია გიგა ბუკიას განცხადების კონტექსტი, იმასთან დაკავშირებით, რომ კრიმინალური ფაქტების გაშუქების რაოდენობა მნიშვნელოვნად არის გაზრდილი, მცდარია. მნიშვნელოვანია ასევე აღინიშნოს, რომ დეპუტატის განცხადება კონკრეტულად რუსთავი 2-ის მაჩვენებლებს შეეხებოდა. რუსთავი 2-მა 2011 წელს 12 მკვლელობიდან 6 ფაქტი გააშუქა. 2014 წელს მომხდარი 11 მკვლელობიდან კი რუსთავი 2-ის ეთერში 5 ფაქტი გაშუქდა. პროცენტულად, 2011 წელს მომხდარი მკვლელობებიდან 50%, ხოლო 2014 წელს 45% გავიდა ეთერში. მნიშვნელოვანია ისიც, რომ მკვლელობის ფაქტების პირველ ბლოკში გაშუქების პროცენტულმა მაჩვენებელმა 2011 წელთან შედარებით 2014 წელს 17%-ით იკლო. პირველ ბლოკში პირველ-მეორე ნიუსად გაშუქებული სიუჟეტების რაოდენობა კი 2011 წელთან შედარებით 2014 წელს 55%-ით გაიზარდა.
დეპუტატი გიგა ბუკია ცდება, როდესაც გაშუქების პროცენტულ მაჩვენებლზე საუბრობს, თუმცა ზუსტია, როდესაც ამბობს, რომ რუსთავი 2-ზე კრიმინალური ფაქტების სიუჟეტები საინფორმაციო ბადეში 2014 წელს 2011 წელთან შედარებით უფრო ადრე ხვდება.
ამ ფაქტორების გათვალისწინებით, გიგა ბუკიას განცხადება ნახევრად სიმართლედ შეფასდა.
გასულ კვირას ფაქტ–მეტრმა პარლამენტის კიდევ ერთი დეპუტატის, სერგო რატიანის განცხადებაც გადაამოწმა. "ნაციონალური მოძრაობის" წევრის თქმით, "2 წელია განათლების სამინისტრო დირექტორთა არჩევნებს ატარებს. სკოლების სამეურვეო საბჭოების 80%-ს ერთი კანდიდატი წარედგინათ, ანუ სამეურვეო საბჭოებს ფაქტიურად არჩევანის საშუალება არ მისცეს".
შესაბამისი ინფორმაციის მოძიების შედეგად ფაქტ–მეტრმა გაარკვია, რომ დღეისათვის საჯარო სკოლების სამეურვეო საბჭოების დაახლოებით 80%-ს ასარჩევად მართლაც დირექტორობის თითო კანდიდატი წარედგინათ. გარდა ამისა, ბრძანებაში, რომელიც საჯარო სკოლის დირექტორების შესარჩევი კონკურსის წესს განსაზღვრავს, ცვლილება შევიდა. შედეგად, დირექტორობის კანდიდატებისათვის გასაუბრების სახით კიდევ ერთი, დამატებითი ბარიერი გაჩნდა.
ძველი წესის თანახმად, სამეურვეო საბჭოსთვის კანდიდატის წარდგენა განაცხადის შევსებისა და შესაბამისი დოკუმენტაციის წარდგენის საფუძველზე ხდებოდა. კანდიდატს მის მიერ შერჩეული სკოლის/სკოლების განვითარების შესახებ სტრატეგიული გეგმა სამეურვე საბჭოსთვის უნდა წარედგინა. ახალი წესით კი, აღნიშნულ პროცედურას კიდევ ერთი – გასაუბრება დაემატა. კერძოდ, კანდიდატი ვალდებული გახდა არჩეული სკოლის/სკოლების განვითარების სტრატეგიული გეგმა კიდევ ერთი კომისიის წინაშე წარადგინოს, რაც დამატებით დაბრკოლებას ქმნის.
შესაბამისად, ფაქტ–მეტრმა სერგო რატიანის განცხადება მეტწილად სიმართლედ შეაფასა.
ფაქტ–მეტრის მიერ გადამოწმებული კიდევ ერთი ფაქტი ეკონომიკის მინისტრის, გიორგი კვირიკაშვილის განცხადებას ეხებოდა. მინისტრის თქმით, ქვეყანაში საწარმოთა ბრუნვის თვალსაზრისით ქალაქსა და სოფელს შორის დიდი განსხვავებაა. კერძოდ, ერთ სულ მოსახლეზე გადანაწილებით საწარმოთა ბრუნვა ქალაქში, კონკრეტულად კი დედაქალაქში 12–13–ჯერ უფრო მაღალია ვიდრე რეგიონებში.
მიმდინარე წელს საქართველოში 52 985 მოქმედი საწარმო იყო საიდანაც 55 % დედაქალაქში, ხოლო დანარჩენი 45 % ქვეყნის 10 რეგიონში მოქმედებდა. რაც შეეხება ბრუნვას, თბილისზე მთლიანი ბრუნვის 72.6% მოდის, ხოლო დანარჩენი ბრუნვა რეგიონებს შორის გადანაწილდა. ერთ სულ მოსახლეზე ბრუნვა დედაქალაქში 13 024 ლარი იყო, რაც 7.5-ჯერ აღემატებოდა რეგიონში ერთ სულ მოსახლეზე ბრუნვას (1 741).
ასეთი დისპროპორცია დედაქალაქსა და რეგიონებს შორის საწარმოთა გადანაწილებით არის გამოწვეული. მაღალი სამომხმარებლო მოთხოვნა და კვალიფიციური მუშახელის კონცენტრაცია დედაქალაქს ბიზნესის დაწყების კუთხით მიმზიდველს ხდის. დღესდღეობით საქართველოს მოქმედ საწარმოთა ნახევარზე მეტი თბილისშია განთავსებული.
ზემოთ განხილულ მონაცემებზე დაყრდნობით, ფაქტ–მეტრმა დაასკვნა, რომ გიორგი კვირიკაშვილის განცხადება მეტწილად სიმართლეა.
