სიმინდის პროგრამის მოუსავლიანი დასასრული

პროექტმა გურიაში არ გაამართლა, მეტიც, იგი ჩავარდა და გლეხები მოსავლის გარეშე დატოვა.

მიუხედავად მრავალი დისკუსიისა, რომელიც ხელისუფლებასა და ოპოზიციას შორის მიმდინარეობდა, აღმასრულებელი ხელისუფლება იმ დასკვნამდე მივიდა, რომ ქვეყნის გადარჩენისთვის საკმარისია არა საგარეო ვალის აღება, რომელმაც უკვე რამდენიმე მილიარდს მიაღწია, არამედ საჭიროა იმ დარგების განვითარება, რომლებიც ტრადიციულად ქვეყნის აღორძინების საფუძველი იყო. ესაა სოფლის მეურნეობის განვითარება, მრეწველობა, ენერგეტიკა. დაიწყო სოფლის მეურნეობაში ე.წ. რეფორმების გატარება, რაც რამდენიმე პროგრამით გამოისახა _ ამერიკული ჰიბრიდული სიმინდის შემოტანა, ყბადაღებული “ბაყაყების მოშენების” თემა და სხვადასხვა კულტურების გაშენება.

ხელისუფლებამ ორი სახის ამერიკული სიმინდი შემოიტანა და მოსახლეობაში, უფრო სწორად, საჯარო მოხელეებში იძულებიშ წესით, მისი დარიგება იმ ძირითადი პრინციპების შეუმოწმებლად მოხდა, რაც აუცილებელია კულტურის განაშენიანების წარმატებით წარმართვისთვის. კერძოდ: ნიადაგის მომზადება, თესვითი ტექნოლოგიის დამუშავება, მოსავლის მოვლა-პატრონობა, რომელშიც შედის სასუქების შერჩევა და მავნებლების წინააღმდეგ ბრძოლა. ასეთ შემთხვევაში, რა თქმა უნდა, შეუძლებელი იყო იმის მიღწევა, რასაც მთავრობა მოსახლეობას სთხოვდა.

გურიაში, კერძოდ კი ოზურგეთში, არ გაამართლა ჰიბრიდული ჯიშების დათესვამ, განსაკუთრებით იმ ფართობებზე, რომლებიც ოზურგეთისთვის ე.წ. ბეღელს წარმოადგენს _ ეს არის “მოლიანის”, “ჩალიანის” და “ლეკიანის” ფართობები, სადაც დაჭაობების გამო, მიმდინარეობდა დასაშრობი სამუშაოები. როგორც მოსახლეობა ამბობს, ნალექიანობის პირობებში, მოსავალი თითქმის ნულის ტოლია, ამ დროს კი აუცილებელ პირობას წარმოადგენს საშრობი სისტემების ამუშავება, რაც, ფაქტობრივად, არ გახორციელებულა.

“გურია ნიუსმა” ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის რამდენიმე სოფლის რწმუნებულის საუბარი ჩაიწერა და შეეცადა, გაერკვია, თუ რა რაოდენობის ჰიბრიდული ჯიშის სიმინდის თესლი შეისყიდეს გლეხებმა, სად დათესეს, რა შედეგი მიიღეს და რამდენი ოჯახია ისეთი, რომელმაც წელს მოსავალი ვერ მიიღო.

მერაბ ხაბეიშვილი, სოფელ ნასაკირალის რწმუნებული: _ ჩვენმა სოფელმა, დაახლოებით, 20 კილოგრამი სიმინდის თესლი მიიღო და მოსახლეობამ საკარმიდამო ფართობებში დათესა. შედეგი, საშუალოდ, ნორმალური იყო _ ტენიან ადგილებზე არ მოვიდა და არ გაამართლა ექსპერიმენტმა. მშრალ ადგილებზე მოსავალი გაცილებით ნორმალურად მოვიდა. დაახლოებით, 5 ოჯახია ისეთი, რომელიც დაზარალდა.

პავლე მესხიშვილი, სოფელ ასკანის რწმუნებული: _ ჩვენმა სოფელმა მიიღო 24 ტომარა ჰიბრიდული ჯიშის სიმინდის თესლი, დაახლოებით, 120 კგ. ჩვენ დავთესეთ ნაგომრის ტერიტორიაზე. სიმინდი, ამოსვლით კი ამოვიდა, ჩავატარეთ გათოხნა და სხვა სამუშაოები, მაგრამ, ეტყობა, რაღაც სხვანაირი რამ სჭირდება. სიმინდის ტაროები იყო პატარა, სიმინდი _ უხარისხო, საერთო ჯამში, მოსახლეობა უკმაყოფილოა. მე თვითონ დავთესე 2 500 კვადრატულ მეტრ ფართობზე 5 კილოგრამი. რა თქმა უნდა, უკმაყოფილო ვარ _ ჰიბრიდული სიმინდი არ შეეგუა ჩვენს პირობებს და ვერ გაამართლა.

ივანე კიღურაძე, სოფელ ნაგომრის რწმუნებული: _ ჩვენმა სოფელმა მიიღო 15 ტომარა, დაახლოებით, 75 კგ. სიმინდის თესლი, რომელიც ადგილზე, თავის საკარმიდამო ფართობებში დათესა მოსახლეობამ. შედეგი მეტ-ნაკლებად, არაა ცუდი. არ იცოდნენ გლეხებმა მისი მოვლა-პატრონობის წესი, კი უპატრონეს, ჩვეულებრივი ქართული სიმინდივით გამოხშირეს, მაგრამ შედეგი არ იყო სახარბიელო. ვისაც თეთრი თესლი ჰქონდა, უკეთესი იყო და ვისაც _ ყვითელი, იქ არ გაამართლა. შედეგი საშუალოა. რომ სცოდნოდათ მოვლა, უკეთეს მოსავალს მიიღებდნენ.

ბესიკ ლომინაძე, სოფელ შემოქმედის რწმუნებული: _ ჩვენ მივიღეთ 24 ტომარა სიმინდის თესლი. მოსახლეობამ საკარმიდამო ფართობში დათესა. ცუდი ამინდებიდან გამომდინარე, შედეგი არასახარბიელო იყო _ საერთო ჯამში, ექსპერიმენტმა არ გაამართლა. ეს სიმინდი 7 ოჯახზე გადანაწილდა. დაახლოებით, ოთხმა ოჯახმა მთლიანად იზარალა. მთავრობამ დაზარალებულ ოჯახებს თესლის გადასახადი ჩამოაწერა. ყოველ შემთხვევაში, ასე ითქვა ტელევიზიით.

დავით ჯაბუა, სოფელ შრომის რწმუნებული: _ ჩვენმა სოფელმა მიიღო 96 ტომარა სიმინდის თესლი, თითოეული ტომარა 70 ლარად მაწერია.

უმეტესობა ნატანებისკენ დაითესა. შედეგი ნამდვილად ცუდი იყო. სოფელში უკმაყოფილებაა, თითქმის ყველა ოჯახმა იზარალა, თუმცა, არიან კმაყოფილი ოჯახებიც. ნიადაგს შერჩევა უნდოდა.

კახა კოპლატაძე, სოფელ ნატანების რწმუნებული: _ 16 ტომარა მქონდა. მოსახლეობამ ნატანებში, “ლეკიანის” ტერიტორიაზე დათესა. ზოგმა ნახევარი ჰექტრისთვის წაიღო, ზოგმა _ 2 500 მეტრისთვის. იმ ოჯახების სია გამგეობაში იციან, რომლებსაც საერთოდ არ მიუღიათ მოსავალი.

ლევან ჭელიძე, სოფელ ცხემლისხიდის რწმუნებული: _ ჩემმა სოფელმა მიიღო 47 ტომარა თესლი. ადგილზე ვინც დათესა, არა უშავს მოსავალი მიიღო, ცალკე ფართობებში კი ცუდი შედეგია. ოცამდე ოჯახი იქნება ისეთი, საერთო ჯამში მოსავალი რომ იზარალა.

აბესალომ ბოლქვაძემ, სოფელ თხინვალის რწმუნებულმა კი, სადაც მოსახლეობა ყველაზე მეტად დაზარალდა, “გურია ნიუსის” სატელეფონო ზარებს არ უპასუხა.

ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის გამგეობის ეკონომიკური და საინვესტიციო გარემოს განვითარების სამსახურის მთავარი სპეციალისტი სოფლის მეურნეობის დარგში, ომარ ჩხარტიშვილი “გურია ნიუსთან” საუბარში აღნიშნავს, რომ სადაც აღმოცენდა მოსავალი და მოუვლელობის გამო განადგურდა, ის ოჯახი თესლის ღირებულებას გადაიხდის, ხოლო ის ოჯახები, სადაც აღმოცენების დაბალი პროცენტი იყო, რაც კლიმატურმა პირობებმა გამოიწვია, თანხას არ გადაიხდიან.

_ რა პრინციპით და პროგრამის გათვალისწინებით იქნა შემოტანილი სიმინდის თესლი?

_ ეს იყო იმ მოთხოვნის საფუძველზე, რომელიც ჰქონდა ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე მცხოვრებ მესიმინდეებს. აქ არავითარი დაძალება არ ყოფილა.

_ ახლდა თუ არა შემოტანილ სიმინდს აგროტექნიკური ღონისძიებების ჩატარების ინსტრუქცია?

_აბსოლუტურად ყველა ტომარას ახლდა განმარტება, აგროტექნიკური სამუშაოების ჩატარების, ასევე ჩასატარებელი პროცესების შესახებ. ეს ბუკლეტები დაურიგეს ყველას.

_ ატარებდით თუ არა მონიტორინგს?

_ რა თქმა უნდა, მონიტორინგს ვატარებდით.

_ მაშინ რატომ არის მოსახლეობა უკმაყოფილო _ ისინი ამბობენ, რომ პროგრამა ჩავარდა და დაზარალდნენ.

_ არავითარ დაზარალებაზე და პროგრამის ჩავარდნაზე არაა საუბარი. ეს გამოიწვია კლიმატურმა პირობებმა. იმან, რომ ჩვენი ფართობები შავი ზღვისპირა ზოლშია. როცა გვალვაა, ამართლებს, როგორც ადგილობრივი, ისე სხვა სიმინდი. როცა ნალექია, მაშინ, ფაქტობრივად, არ მოდის მოსავალი. ჩვენ ველოდით, რომ წელს იქნებოდა ძალიან გვალვიანი წელიწადი და ამიტომაც არ იქნა გათვალისწინებული ეგ საკითხი.

_ რა პრინციპით განაწილდა სიმინდის თესლი მოსახლეობაზე?

_ სიმინდის თესლი მოსახლეობის მოთხოვნით განაწილდა. ბოლოს ისეთ სიტუაციაში აღმოვჩნდით, რომ თესლი არ გვქონდა, მოსახლეობა კი ითხოვდა.

_ სულ რამდენი ტომარა სიმინდი შემოიტანეთ და რა შედეგი მიიღეთ?

_ 723 ტომარა. ფერმერებმა დამოუკიდებლად შემოიტანეს თესლი, კორპორაციასთან გაფორმებული ხელშეკრულებით. ჯერჯერობით, შედეგები დასათვლელია, ყველას არ აქვს მოსავალი აღებული. შედეგებს დავითვლით და მერე მოგახსენებთ.

_ გავრცელდა ინფორმაცია, რომ დაზარალებული გლეხები არ გადაიხდიან თესლის საფასურის.

_ ეს ინფორმაცია რამდენიმე დღის წინ გაჟღერდა, მიმდინარეობს მოკვლევა და სიების დაზუსტება. შევისწავლით ამ საკითხს და გადავწყვეტთ, ვინ გადაიხდის თანხას და ვინ _ არა. პირადად ჩემთვის არავის მოუმართავს, მაგრამ რწმუნებულებს აქვს იმათი სია, რომლებმაც ვერ მიიღეს მოსავალი, გათვალისწინებული იქნება მათი მდგომარეობა. ის ოჯახები, სადაც აღმოცენდა მოსავალი და მოუვლელობის გამო განადგურდა, თანხას გადაიხდიან, ხოლო ის ოჯახები, სადაც კლიმატური პირობების გამო დაბალი მოსავლიანობა იყო, გათავისუფლდებიან გადასახადისგან.