რამდენიმე წელია, ვმუშაობ ხულოს მუნიციპალიტეტის სოფელ ხიხაძირის შოთა რუსთაველის სახელობის საჯარო სკოლის ისტორიის საკითხებზე.
2006 წელს ს.ს ”გამომცემლობა აჭარამ"გამოსცა ჩემი წიგნი "სკოლა ხიხანის ძირში". წიგნში დაუდგენელი დაგვრჩა ზოგიერთი საკითხი, მათგან ორის, კერძოდ შრომის (დაწყებითი) სკოლის პირველი მასწავლებლის ილარიონ გუნთაიშვილის და ხიხაძირის საშუალო სკოლის დირექტორის ვლადიმერ ესტატეს ძე მექვაბიშვილის ბიოგრაფიული ცნობებისა და მათი ფოტოსურათების მოძიება, რაშიც "გურია ნიუსის" დახმარების იმედი გვაქვს.
ამ ორი მასწავლებლის შესახებ ჩვენ, ჯერჯერობით, შეგვიძლია მოგაწოდოთ შემდეგი მოკლე ცნობები:
ილარიონ გუნთაიშვილის შესახებ ჩვენთვის ცნობილია, რომ ის 1923 წლის მარტიდან 1926 წლის თებერვლამდე მუშაობდა ხიხაძირის ახლად გახსნილი შრომის (დაწყებითი) სკოლის მასწავლებლად. 1926 წლის თებერვლიდან ის გადაიყვანეს ბათუმის (ამჟამად ხელვაჩაურის) რაიონის ქვედა მარადიდის დაწყებითი სკოლის მასწავლებლად, სადაც ის მუშაობდა 1927 წლის თებერვლამდე. 1927 წლის აპრილიდან, 1928 წლის მაისამდე კი მუშაობდა ხულოს რაიონის სოფელ ძირკვაძეების დაწყებითი სკოლის გამგე-მასწავლებლად. შემორჩენილია ძირკვაძეების დაწყებითი სკოლის პირველი გამოშვების (1927-1928 სასწავლო წელი) ფოტოსურათი, რომელიც ჩვენ მოგვაწოდა ამავე სოფლის მკვიდრმა ნოდარ შუქრის ძე ბოლქვაძემ _ სურათი დაიბეჭდა სერგო დუმბაძისა და ვლადიმერ მამულაძის წიგნში ”საბედისწერო მგზავრობა" (თბილისი, 2006 წ. გვ.225). წიგნი მიეძღვნა 1964 წლის 5 სექტემბერს ბათუმი-ახალციხის საავტომობილო გზის ზამლეთ-ხულოს მონაკვეთში, ე. წ ”სატბაოში"მომხდარ ავტოკატასტროფაში ტრაგიკულად დაღუპული ცნობილი პიროვნებების _ ნოდარ თენეიშვილის (დაიბადა 1927 წელს; ის ოზურგეთის რაიონის სოფელ ბახვიდან იყო), ლევან გაბაიძის (დაიბადა 1916 წელს) ნათელ ხსოვნას. სურათზე აღბეჭდილია სკოლის 16 მოსწავლე, მათგან 15 გარდაცვლილია, 1 ცოცხალია, მაგრამ მოხუცია და მხედველობადაქვეითებული, კერძოდ ზეირალ თავართქილაძე; ფოტოზე სამი მასწავლებელია: ერთი _ სკოლის-გამგე მასწავლებელი, ჩვენი ვარაუდით, უნდა იყოს ილარიონ გუნთაიშვილი, მეორე _ ქალი მასწავლებელი თინა (პატკო) ლიპარტელიანია, მესამე კი სკოლის თურქული ენის მასწავლებელი (1928 წლის ბოლომდე აჭარის სკოლებში ისწავლებოდა თურქული ენაც) ილარიონ გუნთაიშვილი უნდა იყოს. ილარიონ გუნთაიშვილზე, როგორც თავის პირველი მასწავლებელზე, საკუთარ მემუარებში წერს მისი ყოფილი მოსწავლე, საქართველოს სკოლის დამსახურებული მასწავლებელი სერგო ჯაიანი (1910-2000): "ჩემი პირველი მასწავლებელი, ილარიონ გუნთაიშვილი, იყო ტანმაღალი, მოგრძო სახის, შავთვალწარბიანი, ზედმიწევნით სერიოზული, დინჯი და აუჩქარებელი. ძალიან მალე შეიყვარა იგი მოსახლეობამ, მოსწავლე-ახალგაზრდობამ გულში ჩაიკრა და გზის მანათობელ შუქურად ცნეს". ასევე ახასიათებენ მას მისი ყოფილი ოსწავლეები იროდიონ(1914-2001) და გენადი(1916-2007) ხალვაშები.
ხიხაძირის საშუალო სკოლის დირექტორად 1944-1945 წლებში მუშაობდა ვლადიმერ ესტატეს ძე მექვაბიშვილი. ჩვენ ვერ დავადგინეთ, საიდან, საქართველოს რომელი რაიონიდან იყო ის. ვარაუდობენ, რომ ის იყო გურიის ერთ-ერთი რაიონიდან. სკოლას არ აქვს მისი ფოტოსურათი. მექვაბიშვილის ყოფილი მოსწავლე ნაზიმ გაბაიძე ( 1927-2005) იგონებს: ”დღევანდელი დღესავით მახსოვს, დირექტორმა ვლადიმერ მექვაბიშვილმა უფროსი კლასების ვაჟი მოსწავლეები, მათ შორის მეც, ოჯახებში გაგვგზავნა 1945 წლის 9 მაისს, რათა მშობლები გაგვეფრთხილებინა, რომ ომი დამთავრდა. 9 მაისი სადღესასწაულო დღედ გამოცხადდა და ამ დღისადმი საზეიმოდ გამართულ მიტინგზე დასასწრებად სოფლის მოსახლეობა გააფრთხილეთ, მოვიდნენო. 1948 წელს თბილისში, ერთ-ერთ უმაღლეს სასწავლებელში გამოცდებს ვაბარებდი. სამედიცინო ინსტიტუტში შევიარე, იქ შემთხვევით შევხვდი ჩემს ყოფილ დირექტორს ვლადიმერ მექვაბიშვილს. მას ადვილად გაახსენდა ჩემი თავი, მთლიანად ხიხაძირელები და მითხრა, სამედიცინო ინსტიტუტში ჩემი ვაჟი (სახელი აღარ მახსოვს) აბარებსო, მომიკითხე მასწავლებლები და ყოფილი მოსწავლეებიო”.
იმედს გვაქვს, გამოჩნდებიან ადამიანები, რომლებსაც გაგონილი ექნებათ ილარიონ გუნთაიშვილისა და ვლადიმერ მექვაბიშვილის სახელები, ან რომლებიც იცნობენ ამ პიროვნებების ნათესავებს, ახლობლებს, ნაცნობებს. გთხოვთ, მოგვაწოდოთ ინფორმაცია მათ შესახებ "გურია ნიუსის" საშუალებით ან დაგვიკავშირდით მისამართზე: ხულოს მუნიციპალიტეტი, სოფელი ხიხაძირი, იოსებ ხაშიმის ძე ხალვაში, ტელ: 595917099 და 577600977.
პატივისცემით, იოსებ ხალვაში
