გრიპი მწვავე ვირუსული დაავადებაა, რომელიც ადვილად გადაეცემა ადამიანიდან ადამიანს, იგი ცირკულირებს მთელს მსოფლიოში და იწვევს ეპიდემიებს. მას აქვს უნარი დააინფიციროს ადამიანები ნებისმიერ ასაკობრივ ჯგუფში. სეზონურ ეპიდემიებთან ერთად, გრიპის ახალი ქვეტიპის აღმოცენებისთანავე შესაძლებელია გრიპის პანდემიის დაწყება.
დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრის ინფორმაციით, გრიპი ადვილად "მოგზაურობს" _ ჩვეულებრივ, ჰაერის საშუალებით ვრცელდება დახველების ან დაცემინებისას, ასევე დაბინძურებული ხელებით. ადამიანებმა შესაძლებელია გაავრცელონ გრიპის ვირუსი ჯერ კიდევ მანამდე, სანამ გაიგებენ, რომ ავად არიან _ რომელიმე სიმპტომის გამოვლენამდე ერთი დღით ადრე და შემდგომი 5-7 დღის განმავლობაში.
როგორც წესი, გრიპის შემთხვევების უმეტესი რაოდენობა ყოველგვარი სპეციალიზებული სამედიცინო დახმარების გარეშე მთავრდება გამოჯანმრთელებით. თუმცა, ზოგ შემთხვევაში შესაძლებელია გართულდეს, უფრო იშვიათად კი გამოიწვიოს ლეტალური შედეგი.
გრიპი იწყება უეცრად, მაღალი ტემპერატურის ფონზე გამოხატული ინტოქსიკაციითა და ზემო სასუნთქი გზების დაზიანებით.
სეზონური გრიპის ვირუსის 3 ტიპი არსებობს_ A, B და C.
ევროპის რეგიონისა და მათ შორის საქართველოსთვის, გრიპის სეზონი ზოგადად განსაზღვრულია ყოველი წლის მე-40 კვირიდან მომდევნო წლის მე-20 კვირამდე. საქართველოში, მრავალწლიანი გამოცდილებით, გრიპის ვირუსის გავრცელება პიკურ სიდიდეებს დეკემბრიდან თებერვლის ჩათვლით აღწევს და გავრცელების ამგვარი აქტივობა 5-8 კვირა გრძელდება.
გურიაში, ბოლო პერიოდში გრიპის შემთხვევებმა იმატა. ამ მხრივ განსაკუთრებით რთული მდგომარეობა ჩოხატაურშია. მედიკოსები ჩვენთან საუბარში ამბობენ, რომ თუ ასე გაგრძელდა, კარანტინი უნდა გამოცხადდეს და სკოლებში სწავლა შეწყვიტონ.
ჩოხატაურის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ცენტრის დირექტორის ნატო ჯიბუტის ინფორმაციით, ბოლო ერთი თვის განმავლობაში, ჩოხატაურში არსებულ ორ საავადმყოფოს 995 ადამიანმა მიმართა. აქედან გრიპის ნიშნები 211 ადამიანს აღმოაჩნდა. ჯიბუტის თქმით, ვირუსის ფონზე გართულებები არ აღინიშნება.
აღსანიშნავია, რომ ეს ოფიციალური მონაცემებია. ქართველების ჩვევას თუ გავითვალისწინებთ _ გრიპის დროს ექიმთან მისვლა არ არის აუცილებელი, ეს მაჩვენებელი გაცილებით მაღალი იქნება.
გრიპის პროფილაქტიკის მთავარი და ყველაზე ეფექტური გზა ვაქცინაციაა. უკუჩვენებები ვაქცინას თითქმის არ გააჩნია და ყველასთვის და ყოველთვისაა რეკომენდირებული _ განსაკუთრებით რისკ-ჯგუფში შემავალი ადამიანებისთვის.
ამ რისკ-ჯგუფებს კი გულისა და სასუნთქი სისტემის ქრონიკული დაავადებით შეპყრობილნი; დიაბეტით დაავადებულნი; მცირე და ხანდაზმული ასაკის ადამიანები და ორსულები მიეკუთვნებიან.
ვაქცინაცია გრიპის სეზონის დაწყებამდე _ შემოდგომაზე ტარდება. ნატო ჯიბუტის თქმით, ვაქცინაცია ჩოხატაურში სეზონის დაწყებამდე ჩატარდა, თუმცა, მხოლოდ მაღალი რისკის ჯგუფის გარკვეული კატეგორიის მქონე ადამიანებისთვის. როგორც საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ცენტრის ხელმძღვანელი ამბობს, ხანდაზმულებს და მცირე ასაკის ბავშვებს ვაქცინაცია არ ჩატარებიათ:
_ რაც მოვითხოვეთ, იმაზე ნაკლები ვაქცინა ჩამოვიდა. შესაბამისად, გავუკეთეთ მაღალი რისკის ჯგუფის მქონე ადამიანებს, ექიმებს, რომლებსაც ვირუსით დაავადებულებთან ყველაზე ხშირი კონტაქტი აქვთ, _ გვითხრა ჯიბუტმა.
დაავადებათა კონტროლის ეროვნული ცენტრის გადამდებ დაავადებათა დეპარტამენტის უფროსი, ხათუნა ზახაშვილი "გურია ნიუსთან" საუბრისას ამბობს, რომ ჩოხატაურში იმდენი ვაქცინა გამოაგზავნეს, რამდენიც მოითხოვეს:
_ ჩოხატაურში, ფონურ მაჩვენებელზე სამჯერ მეტად მომატებულია ავადობა. ქვეყანაში, ძირითადად, ბ გრიპის ვირუსი ცირკულირებს, რომლის საწინააღმდეგო აცრა არსებობს და შესაბამისად იყო შესაძლებლობა სეზონის დაწყებამდე აცრილიყო მოსახლეობა, თუ ამის სურვილი ექნებოდათ. შემთხვევების უმრავლესობა მიდის ამბულატორიულად. როგორც მე ვიცი, ჩოხატაურში კონკრეტულად ჰოსპიტალიზირებული არავინ არ ჰყავთ ამ მდგომარეობის გამო. ეს არის ჩვეულებრივი სეზონური გრიპი, რომელიც მეშვიდე დღეს სრული გამოჯანმრთელებით სრულდება და როგორც წესი, არ მოითხოვს ხოლმე სპეციალიზირებულ დახმარებას ან სპეციალიზირებული მედიკამენტებით მკურნალობას. ნებისმიერ შემთხვევაში, ავადმყოფებმა უნდა მიმართონ ექიმს, რომელიც გადაწყვეტს, რა ტიპის მკურნალობა ესაჭიროება გრიპით დაავადებულს.
_ ჩოხატაურის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ცენტრში გვითხრეს, რომ ვაქცინა მოთხოვნილზე ნაკლები რაოდენობის მიიღეს…
_ ჩვენ თითოეული რაიონიდან დაზუსტებული სიები გვქონდა. ვაქცინა შეძენილი იყო მხოლოდ მაღალი რისკის მქონე კატეგორიებისთვის, შეთანხმდა ჯანდაცვის სამინისტროსთან და ყველა რაიონს სიობრივად დაურიგდა მათთან მაღალი რისკის მქონე რეგისტრირებული პაციენტების რაოდენობის შესაბამისად; ყველა დანარჩენისთვის ვაქცინაცია ნებაყოფლობითია და კომერციული. სამწუხაროდ, ყველას ვერ უზრუნველვყოფთ.
_ ქალბატონო ხათუნა, რამდენად აუცილებელია ამ შემთხვევაში ექიმთან მისვლა და ის სტატისტიკური მონაცემები, რომლებიც თქვენ გაქვთ რამდენად ზუსტია?
_ ეს არის გავრცელებული პრაქტიკა და არა მარტო საქართველოში _ მთელ მსოფლიოში ასეა. რეალურად ჩვენ ვხედავთ შემთხვევების, დაავადებულების მხოლოდ იმ ნაწილს, რომლებიც მიმართავს სამედიცინო დაწესებულებას. ვგულისხმობ იმ დაწესებულებას, სადაც ამ შემთხვევების რეგისტრაციას აკეთებენ. ეს ყველგან ასეა და გამონაკლისი ნამდვილად არ ვართ ამ შემთხვევაში. გრიპი გამოჯანმრთელებით მთავრდება, როგორც წესი, მეშვიდე დღეს, მაგრამ არის სიმპტომები, რომელთა გამოვლენისას, აუცილებლად უნდა მიმართონ ექიმს და კარგი იქნება, თუ ამაზე გააკეთებთ აქცენტს. მაგალითად, თუ გრიპის ფონზე, ან გრიპის მაგვარი სიმპტომების ფონზე ადამიანს აქვს ტკივილი გულმკერდის არეში; გართულებული სუნთქვა; ბავშვებში შენიშნავენ ცხვირ-ტუჩის მიდამოს გალურჯებას; ხველებისას გამოიყოფა სისხლიანი ლორწო; მესამე დღიდან ტემპერატურის შედარებითი კლების ფონზე უცებ იწყება ტემპერატურის მატება, თან ერთვის ყურის ტკივილი და ა. შ. _ ამ დროს, აუცილებლად უნდა მიმართონ ექიმს.
_ ჩოხატაურელი ექიმები ჩვენთან საუბრისას ამბობენ, რომ იმდენად გახშირებულია მიმართვიანობა და პირადი კონტაქტებით კონსულტაციების მიღება, აუცილებელია კარანტინის გამოცხადება და სკოლები რამდენიმე დღით სწავლის შეწყვეტა…
_ გრიპის გავრცელების შეჩერება სკოლების დაკეტვით ან ასეთი საზოგადოებრივი ადგილების დახურვით არ ხდება. საერთოდ, როცა გრიპი გავრცელებულია, საზოგადოებრივ თავშეყრას ნებისმიერი უნდა ერიდოს სხვადასხვა მიზეზებით. განსაკუთრებით, ვინც მაღალი რისკის კატეგორიაში გადის. სკოლების დაკეტვით ეპიდემიური პროცესის შეჩერების მტკიცებულება არ არსებობს იმიტომ, რომ ბავშვები რომც დავითხოვოთ სკოლებიდან, ისინი სადღაც მაინც განაგრძნობენ თავშეყრას. ამ შემთხვევაში, ჩვენ ვახერხებთ იმას, რომ დაავადების პიკს ვაჩერებთ არა ინდივიდისთვის, არამედ ზოგადად საზოგადოებისთვის. ამიტომ, ზოგადად, კარანტინი და სკოლებში სწავლის შეწყვეტა ეფექტური ქმედება არ არის და ჩვენ არ ვუწევთ მას რეკომენდაციას.
კლინიკა "მამქოლის" პედიატრი ვახტანგ გაჩეჩილაძე ამბობს, რომ ბოლო ათი დღეა, ახალი ტიპის ვირუსი გავრცელდა:
_ თებერვლის შუა რიცხვებამდე სხვა ვირუსი იყო, ბოლო ათი დღეა კლასიკური გრიპის სიმპტომებით მოგვმართავენ. ზოგადად, ჩვენ არ შეგვიძლია იდენტიფიკაცია, თუ რა სახის გრიპია _ ამას აკეთებს დაავადებათა ეროვნული ცენტრი. იქედან მოგვდის ინფორმაცია, რა ტიპის დაავადებაა გავრცელებული და მათი რეკომენდაციით ვსარგებლობთ. რაც შეეხება გართულებულ შემთხვევებს ბავშვებში, ამ ეტაპზე ასეთი შემთხვევები პრაქტიკულად არ არის _ ვგულისხმობ ფილტვების ანთებას, მენინგიტს ან ნერვიული სისტემის აშლილობას. თუმცა, მომართვიანობა გაზრდილია და სტაციონარის საჭიროების შემთხვევებიც არის. კიდევ ერთხელ გავიმეორებ _ ჩვენ არ შეგვიძლია დავადგინოთ ეს გრიპის შემდგომი გართულებაა თუ სხვა რამე, ძირითადად მშობლის მონაყოლს ვეყრდნობით, _ გვითხრა გაჩეჩილაძემ.
"მამქოლის" ექიმი ნინო კუტუბიძე ამბობს, რომ გრიპით დაავადებულ პაციენტს სტაციონარში ვერ ათავსებენ:
_ რა თქმა უნდა, გაზრდილია მაჩვენებელი. ბავშვებისგან განსხვავებით, ჩვენ ვერ ვახერხებთ გრიპით დაავადებული პაციენტის სტაციონარში მოთავსებას, რადგან ინფექციური განყოფილება არ გვაქვს და შესაბამისად, დაზღვევა მკურნალობას არ აფინანსებს. სტაციონარში ვაწვენთ იმ პაციენტებს, რომელთაც პლევმონიის დიაგნოზი აქვთ. ბოლო პერიოდში ასეთი ოთხი პაციენტი იყო, თუ სწორად მახსოვს, _ აღნიშნა "გურია ნიუსთან" საუბრისას კუტუბიძემ, რომლის თქმით, მომართვიანობა ბავშვებში გაცილებით მაღალია.
ჩოხატაურის საგანმანათლებო რესურსცენტრის ხელმძღვანელის შორენა სიხარულიძის თქმით, სკოლებში გრიპის ვირუსის გამო გაკვეთილების გაცდენის შემთხვევები მომატებულია:
_ მაჩვენებელი ნამდვილად გაზრდილია, თუმცა, არა იმდენად, რომ სკოლაში სწავლა შევწყვიტოთ. ასეთ გადაწყვეტილებას ჯანდაცვის სამინისტროს მოთხოვნით განათლების სამინისტრო იღებს მაშინ, თუკი მოსწავლეთა საერთო რაოდენობის ნახევარზე მეტს ვირუსი აქვს. ჩვენ შემთხვევაში, ეს მონაცემი ასეთი მაღალი არ არის. ვცდილობთ, არსებულ სიტუაციას ადგილობრივი ძალებით გავუმკლავდეთ. ყველა სკოლას მივეცით რეკომენდაცია, რომ დეზინფექცია ჩაატარონ. იმედია, გაითვალისწინებენ, _ აღნიშნა სიხარულიძემ.
მედიკოსები მოსახლეობას ურჩევენ, რომ თვითმკურნალობა არ დაიწყონ და გრიპის ძირითადი სიმპტომების გამოვლენისთანავე ექიმს მიმართონ.
ეს სიმპტომებია: მაღალი ტემპერატურა, თავის, კუნთებისა და სახსრების ტკივილი; საერთო სისუსტე; ხველა; ყელის ტკივილი; შემცივნება; იშვიათად დიარეა და პირღებინება.
ექიმების მიერ მოწოდებული რეკომენდაციები გრიპით დაავადებულთათვის ასეთა:
დაავადებულებმა უნდა დაიცვან წოლითი რეჟიმი და ისეთი სიმპტომების გამოჩენისას, როგორიცაა: სუნთქვის გაძნელება; ქოშინი; ციანოზი; ტკივილი გულმკერდის არეში; სისხლიანი ან მოვარდისფრო ნახველის გაჩენა; გახანგრძლივებული (3 დღეზე მეტი) მაღალი ცხელება (38 გრადუსზე მეტი); ბავშვებში _ ღებინება ან ყლაპვის გაძნელება, კრუნჩხვები, სასწრაფოდ მიმართონ ექიმს, სპეციალიზებული სამედიცინო დახმარების აღმოჩენის მიზნით.
გრიპის ფართო გავრცელებისას, რეკომენდებულია არაპირდაპირი დაცვის საშუალებების გამოყენება, კერძოდ: უმჯობესია დაავადებული ადამიანები დარჩნენ სახლში _ ამით დაიცავენ თავს მოსალოდნელი გართულებისგან, ხოლო საზოგადოებას _ დაავადების გავრცელებისგან; ჯანმრთელებმაც და დაავადებულებმაც, შეძლებისდაგვარად ხშირად დაიბანონ ხელები საპნით და გამდინარე წყლით, რათა შემცირდეს ხელით ვირუსის გადატანის შესაძლებლობა; რაც შეიძლება ხშირად გაანიავეთ საცხოვრებელი ადგილი და გამოიყენეთ სველი წესით დალაგება;
თუ გაქვთ გრიპის სიმპტომები, დარჩით სახლში, ტემპერატურის დარეგულირებიდან შემდგომი 24 საათის განმავლობაში.
იმ შემთხვევაში, თუ დაავადება მიმდინარეობს მძიმედ და უჩვეულოდ ან დაავადებული მიეკუთვნება გრიპის გართულების მაღალი რისკის ჯგუფს, სასწრაფოდ მიმართეთ ექიმს.
