“ნაციონალური მოძრაობის” ანტიკრიზისული გეგმა თუ პოპულიზმის და დემაგოგიის ზეიმი

საქართველოს პარლამენტის დარგობრივი ეკონომიკის კომიტეტის სხდომაზე, ნაციონალურმა მოძრაობამ ხელისუფლებას 36 პუნქტიანი გეგმა წარუდგინა, რომელიც ქვეყნის “კრიზისიდან” გამოყვანას ითვალისწინებს. აღნიშნულ გეგმაში ძირითადად საუბარია ეკონომიკურ მიმართულებებზე თუმცა პუნქტების გარკვეული ნაწილი პოლიტიკურ თემებს აქვს დათმობილი.

თავიდავნე უნდა ითქვას, რომ ნაციონალური მოძრაობის მიერ წარდგენილი გეგმა, ერთის მხრივ, წინააღმდეგობრივია ამ გუნდის ხელისუფლებაში ყოფნის დროს მათ მიერ გადადგმულ ნაბიჯებთან, ხოლო მეორეს მხრივ, იმდენად არარეალისტურია, რომ მისი ნაწილობრივ შესრულების შემთხვევაშიც კი ქვეყნის ფინანსურ სტაბილურობას საფრთხე შეექმნება. ფინანსთა მინისტრ ნოდარ ხადურის თქმით, ამ გეგმაში საუბარია, ერთის მხრივ, გადასახადების შემცირებაზე, მეორეს მხრივ ხარჯების გაზრდაზე, საბოლოო ჯამში ნაციონალური მოძრაობის შემოთავაზებები გულისხმობს ბიუჯეტში 800 მილიონიან დანაკლისს, ხოლო ხარჯების 600 მილიონი ლარით გაზრდას.

"აქედან გამომდინარე, ვფიქრობ მათი განცხადებები პოპულისტურია და რეალობას არ შეესაბამება". – აცხადებს ნოდარ ხადური. რაც შეეხება ეკონომიკის მინისტრ გიორგი კვირიკაშვილს, მისი თქმით, ის ნაციონალური მოძრაობის გეგმას საერთოდ არ იცნობს.

არარეალურად და პოპულისტურა მიიჩნევენ ამ გეგმას ექსპერტები, მაგალითად დემურ გიორხელიძემ ამ თემაზე სერიოზული კომენტარის გაკეთება არ ისურვა, "ეს იმდენად არარეალური გეგმაა, რომ მასზე სერიოზული ანალიზის გაკეთება არ ღირს, – ამბობს გიორხელიძე.

“ანტიკრიზისული გეგმის” ეკონომიკური ნაწილის შეფასება ვთხოვეთ ეკონომიკის ექსპერტ ლია ელიავას, რომელიც არ იზიარებს აქციზის სიტემის ფორმირების პუნქტებს, სადაც ნავთობპროდუქტების შემთხვევაში საუბარია აქციზის სრულად გაუქმებაზე ხოლო თამბაქოსა და ალკოჰოლზე ამ გადასახადის შემცირებაზე.

“ნავთობპროდუქტებზე აქციზის გაუქმება არავითარ შემთხვევაში არ შეიძლება. თუ გავიხსენებთ აქციზის დანიშნულებას, ვნახავთ, რომ ამ გადასახადის მთავარი აზრი ადამიანსა და გარემოზე მიყენებული ზიანის ანაზღაურებაა. როგორ შეიძლება გავაუქმოთ ნავთობპროდუქტებზე აქციზი? იმპორტიორები, რომლებიც ისედაც უზარმაზარ მოგებაზე მუშაობენ კიდევ უნდა გავუუქმოთ გადასახადი, რომ მათ უფრო მეტი სარგებელი ნახონ და თან ბიუჯეტს შეუმცირდეს შემოსავლები? წარმოუდგენელია ასეთი უპასუხისმგებლო განცხადებებიც და მიდგომებიც.

აქვე უნდა ითქვას, რომ ამ გეგმაში ერთ-ერთ პუნქტად მოყვანილია თამბაქოსა და ალკოჰოლზე აქციზის შემცირება. ვფიქრობ ორივე პროდუქტზე, პირიქით აქციზის გადასახადი გასაზრდელია. გამომდინარე იქიდან, რომ საქართველოს მოსახლეობის უმეტესი ნაწილი არის მწეველი და ალკოჰოლის მომხმარებელი, რაც პირდაპირ პროპორციულად აისახება ჩვენი შრომისუნარიანი მოსახლეობის პროდუქტიულობაზე. ეს თემა არის სახელმწიფოებრივი პრობლემა და არავითარ შემთხვევაში ეკონომიკურად გამართლებულად არ მიმაჩნია ასეთი ღონისძიებების გატარება.

რაც შეეხება ეკონომიკურ დანაშაულებებს, ვფიქრობ, რომ ასეთ დანაშაულებებში მხილებული პირების მიმართ საპატიმრო აღკვეთი ღონისძიებები ნამდვილად არ არის მიზანშეწონილი, სანამ გამოძიება ბოლომდე არ იქნება მიყვანილი. ამ მიმართულებებზე მკაცრი კანონმდებლობა წინა ხელისუფლების მიერ არის შემოღებული და ვფიქრობ, რომ ნამდვილად საჭიროებს გადახედვას. გამომდინარე იქიდან, რომ ასეთ დანაშაულში მხილებული ადამიანი თუ ჩამოშორდა დანაშაულის წყაროს, საზოგადოებისთვის საშიშროებას არ წარმოადგენს, ამიტომ ამ პიროვნებების პატიმრობაში ყოფნა ჰუმანურობის თვალსაზრისით არავითარ შემთხვევაში არ არის გამართლებული.

რაც შეეხება გადასახადების ფორმირების საკითხს პირველ რიგში ვფიქრობ გასაუქმებელია თავისუფლების აქტი, რომლითაც განსაზღვრულია, რომ ყოველგვარი გადასახადის ზრდა უნდა წყდებოდეს რეფერენდუმის გზით. ამ აქტის გაუქმების შემდეგ უკვე შესაძლებელი იქნება აქციზის ფორმირებაზე ფიქრი. იმ შემთხვევაში თუ სახელმწიფო შეამცირებს გადასახადებს, შემდგომში აღარ დარჩება შესაძლებლობა ეკონომიკური ზრდის კვალდაკვალ გაზარდოს გადასახადები. პრაქტიკულად დღეს ფინანსთა სამინისტრო არის თითქმის უუფლებო და ის ვერ ასრულებს მის უმთავრეს ფუნქციას, რომელსაც გადასახადების მართვა ქვია, ვინაიდან შეზღუდული არის ამ უცნაური კანონით.”  _ ნათქვამია ელიავას განცხადებაში

“ბანკები და ფინანსები” ასევე დაუკავშირდა ეკონომიკის ექსპერტ, ყოფილ ეროვნული ბანკის მმართველ რომან გოცირიძეს და ვთხოვეთ შეეფასებინა ნაციონალური მოძრაობის მიერ ინიცირებული “ანტიკრიზისული” გეგმა. გოცირიძემ განგვიცხადა, რომ სრულფასოვნად არ იცნობდა ამ დოკუმენტს, თუმცა აქვე დასძინა, რომ რამოდენიმე პუნქტს ემხრობოდა და რამოდენიმესთან დაკავშირებით გააჩნდა კითხვები. გოცირიძე არ ეთანხმება იმ პუნქტებს სადაც საუბარია აქციზის გაუქმებასა და შემცირებაზე. თუმცა ბოლომდე იზიარებს იმ პუნქტებს სადაც საუბარია ინვესტიციების ზრდაზე.

"საინვესტიციო ნაწილი არის კარგი, საგადასახადო ნაწილი საჭიროებს გარკვეულ კორექტირებას და ბიზნესის სტიმულირების ნაწილი ასევე კარგია", – განაცხადა გოცირიძემ.

გთავაზობთ, ნაციონალური მოძრაობის 36 პუნქტიანი გეგმის სრულ ვერსიას, საზოგადოებამ უნდა იცოდეს. რას სთავაზობს ოპოზიციაში გადასული "ნაციონალური მოძრაობა" მოქმედ ხელისუფლებას. გეგმაში განსაკუთრებით საინტერესოა, ის ნაწილი, სადაც ციხეებში მონიტორინგის თანამედროვე სისტემაზეა საუბარი.

1. მოხდეს იმ გადასახადების შემცირება, რომლებიც გათვალისწინებული იყო საგადასახადო კოდექსით 2012 წლის საპარლამენტო არჩევნებამდე: საშემოსავლო გადასახადი შემცირდეს 15%-მდე; გაუქმდეს დივიდენდზე გადასახადი; გაუქმდეს როიალთიზე გაასახადი.

2. შემცირდეს დამატებითი ღირებულების გადასახადი 16%-მდე;

3. გაუქმდეს ნავთობპროდუქტებზე აქციზის გადასახადი;

4. შემცირდეს სააქციზო გადასახადები თამბაქოსა და ალკოჰოლზე;

5. გადასახადების შემცირებასთან ერთად ამუშავდეს შემდეგი პროექტები: დასრულდეს თბილისის რკინიგზის შემოვლითი გზა,რომელიც განტვირთავს ქალაქს და დაასაქმებს 6 000-ზე მეტ ადამიანს! განახლდეს ანაკლია-ლაზიკის პორტის პროექტი,რომელიც რეგიონული ჰაბის ფუნქციას შესძენს ქვეყანას და დაასაქმებს 7 000-ზე მეტ ადამიანს! აშენდეს სამხრეთ კავკასიის რეგიონული ლოჯისტიკური ცენტრები ახალციხეში, რუსთავში, ქუთაისსა და ფოთში, რომელიც დაასაქმებს 10 000-ზე მეტ ადამიანს!

6. გამოცხადდეს საგადასახადო ამნისტია 2015 წლის 1 იანვრამდე ჩადენილ ეკონომიკური და ფინანსური ხასიათის დანაშაულზე;

7. მოხდეს ეკონომიკური და ფინანსური ხასიათის დანაშაულის მნიშვნელოვანი ნაწილის დეკრიმინალიზაცია, მათ შორის ასეთი ტიპის დანაშაულზე გამოირიცხოს წინასწარი პატიმრობის გამოყენება აღმკვეთი ღონისძიების სახით;

8. აიკრძალოს საწარმოს არაგეგმიური შემოწმება სასამართლოს ნებართვის გარეშე;

9. გადახდილ გადასახადზე 10%-ზე ნაკლები ცდომილების შემთხვევაში, ცდომილების გასწორება დაიშვას დასჯის და ადმინისტრაციული იძულების მექანიზმების გარეშე;

10. შეწყდეს ბიუჯეტის დაფინანსების მიზნით ფართომასშტაბიანი შიდა ვალების აღების პრაქტიკა; შევიდეს ცვლილება ეკონომიკური თავისუფლების აქტში, რომლითაც დაწესდება ზედა ზღვარი შიდა ვალზე;

11. მთავრობის მხრიდან ახალი (გარდა ევროკავშირთან ინტეგრაციისთვის აუცილებელი) რეგულაციების შემოღებაზე დაწესდეს მკაცრი ეკონომიკური ფილტრი. კერძოდ, შეიქმნას სპეციალური სტრუქტურა მთავრობის, პარლამენტის, ბიზნესის, არასამთავრობოების მონაწილეობით, რომელიც ყველა ახალ საკანონმდებლო ინიციატივას შეაფასებს ეკონომიკაზე ზეგავლენის მოხდენის კუთხით;

12. მოხდეს 2012 წლის შემდეგ შემოღებული სავიზო რეგულაციების გაუქმება;

13. საქართველოს ეკონომიკაში, და კერძოდ სოფლის მეურნეობის სექტორში, ინვესტიციების მოზიდვის მიზნით გაუქმდეს 2014 წლის შემდეგ დაწესებული შეზღუდვები, მათ შორის მიწის კერძო საკუთრებაზე;

14. საქართველოს ეკონომიკაში ინვესტიციების მოზიდვის მიზნით განახლდეს პრივატიზაციის პროცესი;

15. საქართველოს მთავრობამ ექსპორტის (მათ შორის სოფლის მეურნეობის პროდუქციის) გაზრდის, მიზნით გამოიყენოს ევროკავშირთან და სტრატეგიულ პარტნიორებთან თანამშრომლობის ყველა მექანიზმი და ხელი შეუწყოს საქართველოს პროდუქტების გასაღების ბაზრების დივერსიფიცირებას;

16. განახლდეს მოლაპარაკებები ამერიკის შეერთებულ შტატებთან, რათა უმეკლეს ვადაში გაფორმდეს თავისუფალი ვაჭრობის შეთანხმება;

17. დაჩქარდეს ევროკავშირთან უვიზო მიმოსვლის შეთანხმების გაფორმების პროცესი;

18. პოლიტიკური თანამდებობის პირთა შრომის ანაზღაურება (ხელფასი, პრემია, დანამატი და სხვა) და მათი ადმინისტრაციული ხარჯები პროპორციულად მიებას ეკონომიკური ზრდის მაჩვენებელს; ჯანდაცვა, სოციალური პოლიტიკა და განათლება.

19. სახელმწიფო ბიუროკრატიის ხარჯების 200 მილიონი ლარით შემცირებისა და ზემოაღნიშნული ეკონომიკური რეფორმის ხარჯზე 8% ეკონომიკური ზრდის უზრუნველყოფის შედეგად ორი წლის განმავლობაში მოხდეს პენსიის 200 ლარამდე და მასწავლების მინიმალური ხელფასის 500 ლარამდე გაზრდა;

20. ფარმაცევტულ სექტორში საქმიანობა დაეფუძნოს კონკურენციას და გაუქმდეს ხელოვნურად შემოღებული დამატებითი რეგულაციები რეცეპტებზე, რაც შეამცირებს ფასებს და უზრუნველყოფს მოსახლეობისათვის მედიკამენტების ხარისხიანად და ეფექტურად მიწოდებას;

21. გადაიხედოს სოციალური პოლიტიკის, კერძოდ შეძლებული (წელიწადში 40 000 და მეტი ლარი შემოსავალი მქონე) მოქალაქეების საყოველთაო ჯანდაცვის პროგრამიდან ამოღებისა და დამატებითი ინვესტიციების ხარჯზე ამ პროგრამის ფარგლებში, სოციალურად დაუცველი მოსახლეობისა და ქრონიკული დაავადებების მქონე პირთა უზრუნველყოფა მედიკამენტების გაფართოებული ჩამონათვალით;

22. გაგრძელდეს სამედიცინო ინფრასტრუქტურის რეაბილიტაციის პროექტები, კერძოდ რეგიონალური საავადმყოფოების მშენებლობა და ამოქმედდეს სამედიცინო პერსონალის კვალიფიკაციის ამაღლების პროგრამა, რათა ჩვენმა მოქალაქეებმა ყველა რეგიონში მაღალი სტანდარტითა და ეფექტურად შეძლონ მკურნალობა.

23. მომსახურების ხარისხის ამაღლების მიზნით მოხდეს კერძო ინიციატივების და სერვისების წახალისება სამედიცინო და ჯანმრთელობის დაზღვევის სფეროში;

24. გადაიხედოს სტუდენტების დაფინანსების გადანაწილების დღეს არსებული არასამართლიანი და არარაციონალური სისტემა და გამონთავისებული თანხების ხარჯზე მოხდეს სახელმწიფოსგან დაფინანსებული სტუდენტების რაოდენობის გაორმაგება;

25. სკოლის დირექტორების დანიშვნისა და სკოლის მართვის, მათ შორის საკუთარი შემოსავლის განკარგვის ფუნქცია დაუბრუნდეს არჩეული სამეურვეო საბჭოს;

26. კერძო და საჯარო სკოლებისთვის მოსწავლის ვაუჩერის თანხობრივი ოდენობის გათანაბრება;

27. გაიზარდოს უმაღლეს სასწავლებლებისთვის ფინანსური და ქონებრივი დამოუკიდებლობა და ავტონომიურობა, მათთვის ქონების გადაცემისა და მათი ფინანსური აქტივების სახელმწიფო ხაზინიდან გამოტანის გზით;

28. პროფესიული განათლება გადაყვანილი იქნას ვაუჩერულ სისტემაზე; დემოკრატიული ინსტიტუტების განვითარება მნიშვნელოვანია, მოხდეს საარჩევნო გარემოს გაუმჯობესება და თვითმმართველობის ინსტიტუტების განმტკიცება, რაც ითვალისწინებს შემდეგ მოკლევადიან ნაბიჯებს:

29. პარლამენტმა დაამტკიცოს რეგიონალურ პროპორციული საარჩევნო სისტემა;

30. გაუქმდეს წესი, რომლის მიხედვითაც საკრებულოს 2/3-ს აქვს არჩეული მერის/გამგებელის გადაყენების ოცნება. ამავე დროს ქვეყნის სტაბილური განვითარებისათვის აუცილებელია შემდეგი ზომების გატარება:

31. მოხდეს შინაგან საქმეთა სამინისტროს, სახელმწიფო უსაფრთხოების სააგენტოს (სუს) და მსგავსი სტრუქტურების (ყოფილი კუდი) გაუქმება და შსს ცალკეული სტრუქტურების ფუნქციების კანონით დეტალურად გაწერა, რამაც ხელი უნდა შეუწყოს სამართალდამცავი სისტემის დეპოლიტიზაციას და მასზე სამოქალაქო კონტროლის დაწესებას;

32. განხორციელდეს მთავარი პროკურორის პარლამენტის მიერ დანიშვნა, რაც ხელს შეუწყობს პროკურატურის დეპოლიტიზაცია და გამორიცხავს არაფორმალურ მმართველობას;

33. მოხდეს ფარულ მიყურადების ე.წ. „შავი ყუთის“ შინაგან საქმეთა სამინისტროდან სასამართლოს დაქვემდებარებაში გადატანა;

34. ამოქმედდეს მოწმეთა მხოლოდ მოსამართლის თანდასწრებით დაკითხვის წესი; განხორციელდეს ნაფიც მსაჯულთა ინსტიტუტის სრულფასოვნად ამუშავება, რაც ამ ეტაპზე გულისხმობს მის ამოქმედებას ყველა განსაკუთრებით მძიმე დანაშაულის შემთხვევაში;

35. შეიქმნას სასჯელაღსრულების ყველა დაწესებულებაში მუდმივმოქმედი საზოგადოებრივი საბჭოები, მონიტორინგის მიზნით მოხდეს შენობების ვიდეოკამერებით სრულად აღჭურვა და ჩანაწერების სავალდებულო, გრძელვადიანი შენახვა;

36. გაუქმდეს მოსამართლეებისთვის გამოსაცდელი ვადის წესი;

წყარო