24 მარტს აღინიშნება ტუბერკულოზის მსოფლიო დღე. ყოველწლიურად ამ ინფექციური დაავადებით ავადდება 9 მლნ ადამიანი, ამათგან 3მლნ სამედიცინო დახმარების გარეშე რჩება. დაავადებულთაგან 500 000 ბავშვია და ყოველი მეათე 15 წლამდე ასაკისაა. დადგენილია, რომ მსოფლიოში ყოველწლიურად თითქმის 2 მლნ-მდე ადამიანი იღუპება აღნიშნული დიაგნოზი.
ტუბერკულოზი გადამდები დაავადებაა, რომელსაც იწვევს ტუბერკულოზის ბაქტერია. გადაცემა ხდება ერთი ადამიანიდან მეორეზე ჰაერის გზით,ხოლო ჰაერში ბაქტერიას გამოყოფს ტუბერკულოზის გადამდები ე.წ. ,,ღია,, ფორმით დაავადებული პაციენტი ხველის, ცემინების, ლაპარაკის დროს.
ტუბერკულოზი არ გადაეცემა: ტუბ.დაავადებულის პირადი ნივთებით; ხელის ჩამორთმევით; საკვებითა და სასმელით.
რა არის ტუბერკულოზი? ამ კითხვაზე ოზურგეთის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ცენტრის ეპოდემიოლოგმა ელზა სიმონიშვილი ამომწურავი პასუხი გაგვცა.
“ტუბერკულოზის ბაქტერიის ორგანიზმში მოხვედრისას ადამიანების დიდ ნაწილში ორგანიზმი თავად უმკლავდება მას და შესაბამისად დაავადება არ ვითარდება, ხოლო, როცა ბაქტერია არ კვდება და მხოლოდ ,,იძინებს,, ეს ადამიანი არ ავადდება და არც ინფექციას ავრცელებს. ამას ეწოდება ,,ლატენტური,, ტუბერკულოზი, თუმცა ასეთი შემთხვევების 10% ში ბაქტერიამ შეიძლება მოგვიანებით დაიწყოს გამრავლება და ,,მიძინებული,, ბაქტერიების გააქტიურების შედეგად განვითარდეს აქტიური ტუბერკულოზი. ძირითადად ეს ხდება მაშინ, როცა ადამიანის იმუნური სისტემა დაუძლურებულია სხვა რომელიმე დაავადების, მაგ. შიდსის ან დიაბეტის გამო. სხვა შემთხვევაში კი ადამიანის ორგანიზმში ტუბ. ბაქტერიის მოხვედრიდან რამდენიმე დღეში, კვირასა ან თვეში დაავადება ვითარდება და იგი ხდება ტუბერკულოზის აქტიური ფორმით დაავადებული.
ტუბერკულოზის სხვადასხვა ფორმები არსებობს; იგი შეიძლება იყოს რეგულარული (სენსიტიური, მგრძნობიარე) ან რეზისტენტული (მდგრადი, გამძლე). რეგულარული ტუბერკულოზის დროს ტუბერკულოზის ბაქტერია მგრძნობიარეა ყველა ძირითადი ტუბსაწინააღმდეგო მედიკამენტის მიმართ, რეზისტენტული ფორმების დროს კი ტუბ.ბაქტერია გამძლეა ერთი ან მეტი ტუბ.საწინააღმდეგო პრეპარატის მიმართ, რის მიხედვითაც არსებობს მონო, პოლი, მულტი და ექსტენსიურად რეზისტენტული ტუბერკულოზი.
ტუბერკულოზი უმეტესად აზიანებს ფილტვებს, თუმცა შეიძლება დააზიანოს ნებისმიერი ორგანო, მაგ; თირკმლები, სასქესო ორგანოები, ძვლები, სახსრები, ცენტრალური ნერვული სისტემა, ლიმფური კვანძები და განვითარდეს ფილტვგარეშე ტუბერკულოზი.
რა არის ტუბერკულოზის აეჭვო ნიშნები და მისი განვითარების რისკ-ფაქტორები?
ტუბერკულოზის საეჭვო ნიშნებია: 2 კვირაზე მეტად გახანგრძლივებული ხველა, უმეტესად ნახველით; სისხლიანი ნახველი; ტკივილი გულმკერდის არეში; სუნთქვის გაძნელება. წონაში კლება, საერთო სისუსტე; ტემპერატურის მატება; ღამის ოფლიანობა; უმადობა.
ფილტვგარეშე ტუბერკულოზის საეჭვო ნიშნები გამოვლინდება დაზიანებული ორგანოების მიხედვით.
ტუბერკულოზის განვითარების რისკი იმატებს:
ტუბდაავადებულთან ახლო კონტაქტისას, აივ ინფიცირებულ და შიდსით დაავადებულ პირებში, ნარკოტიკების, თამბაქოსა და ალკოჰოლის მომხმარებლებში, შაქრიანი დიაბეტით დაავადებულებში, ქრონიკული დაავადებების მქონე პირებში, სოციალურად დაუცველ ადამიანებში, სამედიცინო პერსონალში, რომელთაც კონტაქტი აქვთ ტუბ.დაავადებულებთან.
კვალიფიციური სამედიცინო პერსონალის მიერ ტუბერკულოზზე უტყუარი ეჭვის მიტანის შემთხვევაში, გამოკვლევებისა და მკურნალობის ხარჯებს ტუბერკულოზის სახელმწიფო პროგრამა ფარავს და მომსახურება პაციენტისათვის უფასოა. ექიმის დანიშნულების სრულად შესრულების შემთხვევაში ტუბერკულოზი განკურნებადია. ოჯახის წევრების, ახლობლებისა და საზოგადოების მხარდაჭერა ტუბ.დაავადებულს უფრო მოტივირებულს ხდის სწორი მკურნალობისათვის!“
