ზოტი ჰესის ტექნიკურ-ეკონომიკური კვლევის, მშენებლობისა და ოპერირების მიზნით ინტერესთა გამოხატვა ენერგეტიკის სამინისტრომ 2015 წლის თებერვალში, ბრიტანული კომპანია "Westminster Resources Ltd.”-ის განაცხადის საფუძველზე გამოაცხადა.
ენერგეტიკის სამინისტროს ინფორმაციით, კომპანიასთან ურთიერთგაგების მემორანდუმი უახლოეს პერიოდში გაფორმდება.
სამინისტროს ცნობით, პროექტის სავარაუდო საინვესტიციო ღირებულება 104,125,550 აშშ დოლარს შეადგენს.
აღნიშნულის შესახებ ინფორმაციას არ ფლობენ ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზოტი მცხოვრებლები.
ზოტელების ნაწილი მშენებლობის დაწყებას მიესალმება, ნაწილი ინფორმაციის არქონის გამო კომენტარს არ აკეთებს, უმრავლესობა კი მოსალოდნელ საფრთხეებზე აკეთებს აქცენტს:
_ პირველად თქვენგან გავიგეთ ეს ამბავი. ჩვენამდე არავინ მოსულა. მთავარია, სოფელს არ მიადგეს ზიანი. თუკი სოფელში ჰესი აშენდება, სოფელმაც უნდა მიიღოს სარგებელი, ადგილობრივებიც უნდა დასაქმდნენ, _ ამბობს ჩვენთან საუბრისას ზაზა ანთაძე.
რევაზ ირემაძის თქმით, სოფელში ჰესი იმ შემთხვევაში უნდა აშენდეს, თუ მოსახლეობა დაზღვეული იქნება: _ თუ რაიმე კარგი გაკეთდება, მივესალმებით. ამ ეტაპზე რთულია კომენტარი გავაკეთო, რადგან არაფერი ვიცი. უნდა ვიცოდეთ, რა ზომის იქნება, საფრთხე გველოდება თუ არა. მთავარია, მოსახლეობა იყოს დაზღვეული, _ ამბობს ირემაძე.
ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის გამგებლის წარმომადგენელი სოფელ ზოტში რაულ კონცელიძე ამბობს, რომ ზოტიჰესის პროექტი ჯერ კიდევ 2011 წელს გაკეთდა: _ არანაირი ინფორმაცია არ მაქვს. ვიცი, რომ დაახლოებით 2011 წელს რაღაც პროექტი გააკეთეს, ადგილზე იყვნენ ჩამოსულები და .ე. წ. ზოტი-მერიას ტერიტორიაზე გაკეთდა პროექტი. როგორც ითქვა, წყალი უნდა დაშვებულიყო ზოტის ტერიტორიაზე. ყველა წელს დადიან, მაგრამ ჯერჯერობით ინვესტორი არ გამოჩენილა. ყოველ შემთხვევაში, ჩვენ არ ვიცით არაფერი. როცა საპროექტო სამუშაოები მიმდინარეობდა, მოსახლეობას პრობლემა არ შეუქმნია, პირიქით _ დასაქმების მოლოდინი ჰქონდათ, თუმცა, ჯერ ელოდებიან, რა მოხდება, როგორ მოხდება, _ ამბობს კონცელიძე.
ამირან ირემაძე კი ამბობს, რომ იმ პროექტით, რომელიც მათთვის არის ცნობილი, ზოტელებს დიდი საფრთხე ელით: _ როგორც ვიცი, ორი ჰესი უნდა აშენდეს _ ერთი სოფელში, მეორე კი სოფლიდან 3 კილომეტრის დაშორებით. ეს კი ჩვენი სოფლისთვის ძალიან ცუდი, საშიშია და ამას მოსახლეობა არ დათანხმდება, _ გვითხრა ირემაძემ.
როგორც ზოტელები ამბობენ, თუკი სამინისტრო არ წარმოადგენს დასკვნას, რომლითაც დამტკიცდება, რომ სოფელს საფრთხე არ დაემუქრება, მშენებლობის დაწყების უფლებას არავის მისცემენ.
ზოტის ჰიდროელექტროსადგურის ტექნიკურ-ეკონომიკური კვლევისა და გარემოზე ზემოქმედების შეფასების ანგარიში არაუმეტეს 18 თვეში უნდა მომზადდეს.
საქართველოს ენერგეტიკის სამინისტროში განმარტავენ, რომ პროექტის დაზუსტებული პარამეტრები მას შემდეგ გახდება ცნობილი, რაც სრულყოფილი ტექნიკურ-ეკონომიკური კვლევა ჩატარდება:
_ მიმდინარე წლის თებერვალში, საქართველოს ენერგეტიკის მინისტრის ბრძანებით, გამოცხადდა ინტერესთა გამოხატვა გურიის რეგიონში, მდ. გუბაზეულზე, ხინისწყალსა და ყვირალაზე ასაშენებელი ზოტი ჰესის ტექნიკურ-ეკონომიკური კვლევის ჩატარების, შემდგომში მისი მშენებლობის, ფლობის და ოპერირების მიზნით. აღნიშნულ ინტერესთა გამოხატვაში საქართველოს მთავრობის მიერ, მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად გამარჯვებულად გამოცხადდა კომპანია სს "გალტ ენდ თაგარტი".
ამ ეტაპზე, ზემოაღნიშნული მინისტრის ბრძანებით დადგენილი პირობების შესაბამისად, მიმდინარეობს მოლაპარაკება გამარჯვებულ კომპანიასთან შესაბამისი ურთიერთგაგების მემორანდუმის გაფორმების მიზნით. ამ მიზნებისთვის განსაზღვრულია 120-დღიანი ვადა. (მთავრობის მიერ კომპანიის გამარჯვებულად დასახელებიდან, ანუ 2015 წლის 25 მაისიდან.)
ზემოაღნიშნული ინტერესთა გამოხატვის ერთ-ერთ აუცილებელ მოთხოვნას წარმოადგენს კომპანიის მიერ, მემორანდუმის გაფორმებიდან 18 თვის ვადაში სრულყოფილი ტექნიკურ-ეკონომიკური კვლევის ჩატარება, რაც თავის მხრივ მოიცავს სოციოლოგიური და გარემოს დაცვითი კვლევების ჩატარებას.
შესაბამისად, ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, პროექტის დაზუსტებული, საბოლოო პარამეტრები დადგენილ იქნება ზემოაღნიშნული კვლევების დასრულების შემდგომ მხარეთა ურთიერთშეთანხმების გზით.
ამასთან, გასათვალისწინებელია ის გარემოება, რომ საქართველოს მოქმედი კანონმდებლობა, მშენებლობის ნებართვის მიღების პროცედურებში, ისედაც სავალდებულოდ ითვალისწინებს დეტალური გარემოსა და სოციალური ზემოქმედების შეფასების ანგარიშის მომზადებას (შესაბამისი საჯარო განხილვებით) და თვითონ პროექტის სრულყოფილი დიზაინის მომზადებას.
ამასთან ერთად, გარემოსა და სოციალური ზემოქმედების შეფასების საჯარო განხილვებში მონაწილეობის უფლება აქვს ნებისმიერ დაინტერესებულ პირს, მათ შორის ადგილობრივ მოსახლეობას, სამთავრობო და არასამთავრობო უწყებების წარმომადგენლებს, ადგილობრივი თვითმართველობებს, მედიას და ყველა სხვა დაინტერესებულ მხარეს, _ გვითხრეს ენერგეტიკის სამინისტროს პრესსამსახურში და კახი კალაძის ბრძანების ასლიც მოგვაწოდეს, სადაც "ზოტი ჰესის" სავარაუდო პარამეტრებია განსაზღვრული.
ბრძანების თანახმად, ზოტი ჰესის დადგმული სიმძლავრე 48 მვტ-ია, ხოლო საშუალო წლიური გამომუშავება _ 225.1 მლნ კვტ.სთ.
მშენებლობის ნებართვის საფუძველზე, ჰიდრო ელექტროსადგურის მშენებლობის დაწყების ვადაა მშენებლობის გადაწყვეტილების მიღების დღიდან არაუმეტეს 12 თვე. მშენებლობის დაწყების შემთხვევაში კი, მაქსიმუმ 42 თვეში ჰესი ექსპლუატაციაში უნდა გავიდეს.
