ევროკავშირის მიერ ტერიტორიული თანამშრომლობის პროგრამის ფარგლებში გამოცხადებულ საგრანტო კონკურსში გამარჯვებული პროექტები ცნობილია. აღმოსავლეთ პარტნიორობის ტერიტორიული თანამშრომლობის მხარდაჭერის პროგრამაში გამარჯვებული ორგანიზაციები სომხეთის ქალაქ დილიჟანში დაასახელეს.
ევროკავშირის მიერ საქართველო-სომხეთის ტერიტორიული თანამშრომლობის პროგრამის ფარგლებში გამოცხადებული კონკურსის გრანტის მისაღებად სულ 40 განაცხადი იყო წარდგენილი, რომელთა მიზანი ერთობლივი საზღვრისპირა პროექტების განხორციელებაა.
კონკურსის მიზანი რეგიონულ და ადგილობრივ სახელმწიფო ორგანოებს, თემებს და სამოქალაქო საზოგადოებას საქართველოში ქვემო ქართლისა და სამცხე-ჯავახეთის რეგიონიდან და სომხეთის ლორის, შირაქის და თავუშის ოლქებიდან პარტნიორული კავშირების შექმნა და სოციალური და ეკონომიკური განვითარების საერთო გამოწვევების საპასუხოდ ერთობლივი პროექტების შემუშავებაა.
კონკურსში გამარჯვებული ორგანიზაციებია:
1. ბოლნისის ენის სახლი; პარტნიორი: ქალაქის კვლევითი ცენტრი (სომხეთი); პროექტი: ზღაპრების სწავლება;
2. მარნეულის დემოკრატ ქალთა საზოგადოება; პარტნიორი: 1 საზოგადოების მობილიზაციისა და მხარდაჭერის ცენტრი (სომხეთი) 2. საერთაშორისო ასოციაცია "კივიტას გეორგიკა" ; პროექტი: ახალგაზრდების ხმები ცვლილებისა და განვითარებისთვის.
3. სიდა (საქართველო); პარტნიორი: NGO მხარდაჭერა ქ. ნოემბერიანს (სომხეთი) 2. ევრაზიის პარტნიორობის ფონდი (სომხეთი); პროექტი: საზღვრისპირა ეკონომიკური თანამშრომლობა;
4. საზოგადოების განვითარების ახალციხის ცენტრი პარტნიორი : 1. ლორეს ეკო კლუბი (სომხეთი) 2. საქართველოს ეკოლოგიურ მიწათმოქმედთა სოციაცია SEMA პროექტი: საზღვრისპირა თანამშრომლობის გზით სატყეო და ენერგეტიკული მდგრადი განვითარება.
5. ივეჯანის მუნიციპალიტეტი; პარტნიორი: 1. ბოლნისის მუნიციპალიტეტი 2. უსაფრთხო ბავშვობა (სომხეთი) 3. იჯევანის თემის კავშირი (სომხეთი) 4. ქვემო ქართლის საჯარო ინფორმაციის ცენტრი 4.მდგრადი განვითარების ურბანული ფონდი (სომხეთი);
პროექტი: ერთობლივი გადაწყვეტილებები საერთო პრობლემების მოსაგვარებლად: მყარი ნარჩენების მართვის სერვისების გაუმჯობესება იჯევანსა და ბოლნისში.
6. არასამთავრობო ცენტრი სამოქალაქო საზოგადოების განვითარების ორგანიზაცია (სომხეთი); პარტნიორი: კავკასიის ტურიზმის საერთაშორისო ცენტრი (საქართველო) 2. დილნეტის სამსახურის საგანმანათლებლო არასამთავრობო ორგანიზაცია (სომხეთი) 3. ქალთა და ბავშვთა უფლებების მხარდაჭერა (Women's and Children's Rights-of-Support, საქართველო); ასოცირებული/მხარდამჭერი: 2. სომხეთის რესპუბლიკის ლორეს რეგიონის ადმინისტრაცია 2. სომხეთის რესპუბლიკის ტავუშის რეგიონის ადმინისტრაცია; პროექტი: საველოსიპედე და სასოფლო კომბინირებული საზღვრისპირა ტურიზმი, როგორც ინოვაციური მიდგომა საზღვრისპირა თანამშრომლობის პოპულარიზაციისთვის;
7. დილიჯანის ახალგაზრდული თანამშრომლობის ცენტრი ; პარტნიორი: 1. სომხეთის ევრაზიის პარტნიორობის ფონდი (EPF) 2. ქვემო ქართლის ეროვნებათშორისი განყოფილება 3. კავკასიის ტურიზმის საერთაშორისო ცენტრი (ICCT, საქართველო); საზღვრისპირა ტურიზმის განვითარების გზით ახალგაზრდების დასაქმების საერთო პრობლემების მოგვარება;
8. არასამთავრობო ორგანიზაცია Meghvik (სომხეთი); პარტნიორი: 1. არასამთავრობო ორგანიზაცია Paros (საქართველო) 2. სულთა გადარჩენის კავშირი (Union "Rescue Souls" საქართველო) 3. მდგრადი განვითარების ურბანული ფონდი ერთად უკეთესია: ერთობლივი ქმედება ჯავახეთი-შირაქის ეკორეგიონის კონსერვაციისთვის.
საქართველო-სომხეთს შორის ტერიტორიული თანამშრომლობის პროგრამების დანერგვის შესახებ დოკუმენტის ხელისმოწერის ცერემონიალზე, აღინიშნა, რომ პროექტი ორივე რეგიონისთვის მნიშვნელოვანია როგორც ეკონომიკური განვითარების კუთხით, ასევე ტრანსსასაზღვრო ეკოლოგიური პრობლემებისა და ბუნების დაცვის ურთიერთთანამშრომლობის განვითარების მხრივაც.
"პროგრამის ფარგლებში პრიორიტეტად სამცხე–ჯავახეთისა და ქვემო ქართლის რეგიონი გამოიკვეთა. მათი საცხოვრებელი პირობების გაუმჯობესების ერთობლივი ეკონომიკურ–სოციალური პროექტებით. რაც კონკურენტუნარიანი სოფლის მეურნეობის განვითარებასა და ტურიზმის განვითარებას გულისხმობს, სადაც სხვა ქვეყნის ტურისტებს მოემსახურებიან.
ასევე პროექტის ფარგლებში მნიშვნელოვანია ტრანსსასაზღვრო ეკოლოგიური პრობლემებისა და ბუნების დაცვის ურთიერთთანამშრომლობის განვითარება. ორივე ქვეყანაში არის უნიკალური ეკოლოგიური კომპლექსები და ენდემური სახეობის ფლორა და ფაუნა, რომლის შენახვა მხოლოდ ერთობლივი ძალებით არის შესაძლებელი", _ აღნიშნა ღონისძიებისას რეგიონული განვითარების და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს თვითმმართველობის განვითარებისა და რეგიონული პოლიტიკის დეპარტამენტის უფროსმა გიორგი წაქაძემ.
ქვემო ქართლში სახელმწიფო რწმუნებულის ადმინისტრაციის ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოებთან ურთიერთობის სამსახურის უფროსის ირაკლი ხუცურაულის თქმით კი, "ეს პირველი შემთხვევაა, როცა ის არასამთავრობო ორგანიზაციები, რომლებიც ბოლნისის და მარნეულის მუნიციპალიტეტებში მუშაობენ, საერთაშორისო ასპარეზზე გადიან".
"მათ პროექტების განხორციელებისას ეყოლებათ პარტნიორები სომხეთიდან და საზღვრისპირა რეგიონებში არსებულ პრობლემებს მიექცევა ყურადღება. ჩვენი მუნიციპალიტეტი ჩართული იქნება პროცესში და მჯერა, რომ ის პრობლემები, რომლებიც დღეს არსებობს, გამოსწორდება ნელ–ნელა", _ განაცხადა ხუცურაულმა.
სამოქალაქო განვითარების სააგენტოს პროექტის მენჯერი ნინო ჩიტორელიძე ამბობს, რომ ამ პროექტის გლობალური მიზანი სომხურ-ქართული ბიზნესპოტენციალის გამორკვევაა.
"ადგილობრივმა ბიზნესმენებმა უნდა გაიგონ რა შესაძლებლობა აქვთ სომხურ ბიზნესს საქართველოში, იმ ფონზე, როდესაც საქართველო გახდა ევროკავშირთან ასოცირების წევრი, ხოლო ქართულ ბაზარს რა შესაძლებლობები აქვს სომხეთში, იმრეალობაში, როდესაც სომხეთი ევრაზიის კავშირის ხელმომწერი. ვფიქრობთ, რომ ჩვენს პარტნიორებთან ერთად შეგვეძლება მაქსიმალურად კარგი შედეგების დადება. პროექტი 16 თვის განმავლობაში გაგრძელდება და ვიმედოვნებთ, რომ ამ პროქტის მთავარი შედეგი კომუნიკაციის და ურთიერთობის გაძლიერება იქნება.
პროექტის "ტრანნსასაზღვრო ეკონომიკური განვითარება" წამოწყების საფუძველი გახლდათ ის, რომ სიდასაც და ჩვენს პარტნიორ ორგანიზაციებსაც თაუშის რეგიონშია აქვთ წინა პროექტებში ეკონომიკური მხარდაჭერა და აქტივობების გამოცდილება. გვაქვს ბაზა არსებული ბიზნეოპერატორების ამ ორ რეგიონში, რაც ვფიქრობთ, პროექტის აქტივობების განხორციელებას გაგვიადვილებს", _ აღნიშნავს ჩიტორელიძე.
მისივე თქმით, პროექტის ფარგლებში დაგეგმილია ორი აგროტური სოფელ თაუშსა და ქვემო ქართლს შორის, რომელიც გულისხმობს ადგილობრივი მეწარმეებისთვის მეზობელი რეგიონების შესაძლებლობების და პოტენციალის გაცნობას.
"ამასთანავე, დაინტერესებულ მხარეებს შევთავაზებთ ბიზნესკატალოგს, რომელშიც თავმოყრილი იქნება ქვემო ქართლსა და თაუშის რეგიონში მოქმედი ბიზნესოპერატორების საკონტაქტო ინფორმაცია და მათი საქმიანობის აღწერილობა", _ ამბობს ჩიტორელიძე.
"გურია ნიუსის" კითხვაზე, ხომ არ იგეგმება მსგავსი პროექტის განხორციელება საქართველოს სხვა რეგიონებშიც, პროექტის კოორდინატორი გვპასუხობს:
"უშუალო სამიზნე რეგიონი საქართველოში ქვემო ქართლია, სომხეთში – თავუში. თუმცა გარკვეულ აქტივობებში ჩვენ ჩავრთავთ სამცხე-ჯავახეთისა და შირაქის რეგიონების წარმომადგენლებსაც, იქნება ეს მედიატური, თუ აგროტურები. ძირითადად, აქცენტი სოფლის მეურნეობაზე გვექნება, თუმცა ამას კვლევა გვაჩვენებს, რომლითაც უნდა დავიწყოთ პროექტი. უნდა გამოვიკვლიოთ რა პოტენციალია ეკონომიკური სექტორების განვითარების მხრივ ამ ორ რეგიონში. კონკრეტული აქტივობები კონტრაქტზე ხელმოწერის შემდეგ დაიწყება", – აღნიშნა ნინო ჩიტორელიძემ.
ცნობისთვის, სომხურ-ქართული ტერიტორიული თანამშრომლობის პროგრამა აღმოსავლეთ პარტნიორობის ოთხი პროგრამიდან პირველია, რომლის ფარგლებშიც საგრანტო კონკურსი გამოცხადდა და გამარჯვებული პროექტები შეირჩა.
აღსანიშნავია, რომ საგრანტო კონკურსის 90%-ს ევროკავშირი აფინანსებს, ხოლო 10%-ს მონაწილე ორგანიზაციები. გლობალური პროექტის "თანამშრომოლობა საქართველო-სომხეთის" საერთო ბიუჯეტი 1 400 000 ევროა.
შეხვედრას, გარდა ქართული მხარისა, ესწრებოდნენ აღმოსავლეთ პარტნიორობის ტერიტორიული თანამშრომლობის მხარდაჭერის პროგრამის (EAPTC) გუნდის ლიდერი ალექსეი სეკარევი, სომხეთის ტერიტორიული ადმინისტრირების და საგანგებო სიტუაციების მინისტრის პირველი მოადგილე ვაჩე ტერტერიანი, აღმოსავლეთ პერტნიორობის ტერიტორიული თანამშრომლობის მხარდაჭერის (EaPTC) პროგრამის მმართველი ორგანოსა და გერმანიის განვითარების თანამშრომლობის საზოგადოების წარმოამდგენელი შტეფან ელსინგი.
