ფუტკარი რომ წარმატებით და უდანაკარგოდ გამოვაზამთროთ, სხვა მრავალ ფაქტორთან ერთად, პირველ რიგში, საჭიროა საზამთრო სამარაგო თაფლის განსაზღვრა და ხარისხი.
ცნობილია, რომ არახელსაყრელი კლიმატური პირობების გამო, გვალვიან ამინდში თაფლოვანი მცენარეები ამცირებენ ან წყვეტენ ნექტრის გამოყოფას სანექტრეების საშუალებით და ტკბილ წვენს გამოყოფენ ფოთლებზე, რასაც მცენარეული მანანა ეწოდება. ფუტკარს იგი შემოაქვს, როგორც ნექტარი.
არსებობს მანანის მეორე სახეც _ ცხოველური მანანა. იგი არის ფოთლის ზედაპირზე მცხოვრები პარაზიტების _ ფარიანების, ღიების და სხვათა მიერ კვების შედეგად გამოყოფილი, შეგროვილი ტკბილი წვენი, რომელსაც ითვისებს ფუტკარი.
მცენარეულთან შედარებით, ცხოველური წარმოშობის მანანა, რთული შემადგენლობის გამო, ფუტკრისთვის საშიშ პროდუქტს წარმოადგენს. მანანა თაფლს რუხი ფერი აქვს. შეიძლება იყოს ყავისფერიც, მომჟავო, ნაკლებად არომატული და ტკბილი, ზოგჯერ არასასიამოვნო მეტალისებური გემოსი. ფიჭაზე მიმობნეულია ძირითადად გადაუბეჭდავი სახით. თუ უჯრედში მანანა ნექტართან ერთად არის შერეული, მაშინ ასეთ თაფლიან უჯრედებს ფუტკრები გადაბეჭდავს. მანანა თაფლი ადამიანისთვის უვნებელია და მისი საკვებად გამოყენება შეუზღუდავია.
ხშირად მანანაზე, განსაკუთრებით ცხოველურზე, ვითარდებიან სხვადასხვა მიკროორგანიზმები, რომლებიც აძლიერებენ ფუტკარზე მის ტოქსიკურობას და ფუტკრის ორგანიზმი ვერ ინელებს მას, რაც ფუტკრის მოწამვლას იწვევს. ასევე ახასიათებს ჩაკრისტალება, როგორც სუროს თაფლს, რასაც ფუტკრის შიმშილი მოჰყვება.
თუ თაფლში აღინიშნება მანანა 5-10 %-ის რაოდენობით, იგი უარყოფითად არ იმოქმედებს დაზამთრებაში შესულ ფუტკარზე. თუ სამარაგო თაფლი მისი რაოდენობა 50%-ს შეადგენს, ამან შეიძლება ფუტკრის ოჯახის დაღუპვა გამოიწვიოს. ამიტომ საჭიროა, იგი შეიცვალოს კარგი, ხარისხიანი თაფლით ან ჩავუდგათ სათადარიგოდ შენახული თაფლიანი ჩარჩოები ან ვკვებოთ სქელი სიროფით, პროპორციით, 3 კგ შაქარი _ 2 ლიტრი წყალი. 1 ლიტრ სიროფზე მივცეთ 5 მილიგრამი ბიოპრეპარატი აპიმაქსი ან ნოზესტატის ხსნარი, რომელიც გამოირჩევა მკურნალობის მაღალი ეფექტით. რეკომენდებულია შაქრის სიროფით კვებისას _ 10 კგ შაქარს უნდა დაემატოს 3 გრამი კონცეტრირებული ძმარმჟავა, რაც ხელს უშლის თაფლის კრისტალიზაციას.
ზღვისპირა, დასავლეთ საქართველოს რეგიონებში ზამთრის პერიოდშიც არის საამისო გარემო პირობები. როცა თბილა და ფუტკარი ჩვეულებრივ ფრენს, დაუბრკოლებლივ შეგვიძლია საფუტკრეში ჩავატაროთ საკონტროლო რევიზია გარკვეულ ოჯახებზე. საერთოდ, ფუტკრის ოჯახების საზამთროდ მომზადებისთვის თადარიგი უნდა დავიჭიროთ მეორე ღალიანობის (ივლისის ბოლო _აგვისტოს დასაწყისი) დამთავრებისა და თაფლის გამოწურვის შემდეგ. კარგად გამოზამთრებული, ჯანსაღი და ძლიერი ფუტკრის ოჯახები საწინდარია თქვენი ბიზნესის წარმატებისთვის.
ჯანვერდ ცეცხლაძე,
გურიის მეფუტკრეთა კავშირის თავმჯდომარე
