Forbes Georgia – ს ქართულენოვანი გამოცემის მთავარმა რედაქტორმა, რეზო საყევარიშვილმა თანამდეობა დატოვა. მიზეზად კი საქართველოში Forbes -ის გამოცემის უფლების მქონე კომპანია Media Partners–ის პრეზიდენტის, გაგიკ ეღიაზარიანის სარედაქციო პოლიტიკაში ჩარევა დაასახელა. სკანდალი კი ბიძინა ივანიშვილთან ჩაწერილ ინტერვიუს მოჰყვა.
რეზო საყევარიშვილმა Forbes-ის სათაო ოფისს თანამდებობის დატოვების შესახებ შეატყობინა, მაგრამ იქედან საკმაოდ მწირი პასუხი მიიღო: “ხომ არ იფიქრებდით, რომ ეს საკითხი განგვეხილა შიგნით Forbes –ის ფარგლებში”
ყოფილმა მთავარმა რედაქტორმა კი განაცხადა: “პრაქტიკულად ჟურნალი არის გამზადებული დასაბეჭდად. იქედან გამომდინარე, რომ აღარ მიმიწვდება ხელი მის კონტროლზე, ვერ ვაგებ პასუხს და არ ვიცი რა დაიბეჭდება, მე მინდა საჯარო გავხადო ეს პრობლემა. გამომეტანა და მეთქვა იმის გამო, რომ მერ პოსტფაქტუმ მუშტების ქნევა არ მომიხდეს. ბევრი ისეთი შეკითხვა შეიძლება გაჩნდეს, რომელზეც შეიძლება მე პასუხი არ გამაჩნდეს.”
“გური ნიუსი” უცვლელად გთავაზობთ რეზო საყევარიშვილის განცხადებას.
Forbes Georgia-ს მთავრი რედაქტორის, რევაზ საყევარიშვილის განცხადება
“მოგახსენებთ, გასული წლის ოქტომბრიდან გახლავართ Forbes Georgia-ის მთავარი რედაქტორი. მიმაჩნია, რომ ეს ჩემთვის არის ერთდროულად როგორც განსაკუთრებული პროფესიული გამოწვევა, ასევე მნიშვნელოვანი პასუხისმგებლობაც, ვინაიდან დიდ პატივად მიმაჩნია, როდესაც გეძლევა საშუალება, იმუშაო მსოფლიო ერთ-ერთ ყველაზე ავტორიტეტული და კომპეტენტური მედია-ბრენდის ქოლგის ქვეშ, რომლის ობიექტურობა და მაღალი ჟურნალისტური სტანდარტი უეჭველია.
ვფიქრობ, მსგავსი ისტორიის, სანდოობისა და გავლენის მქონე მედია-ინსტიტუტების საქართველოში შემოსვლა და დამკვიდრება მედიის განვითარების, ჟურნალისტიკის პროფესიული დონის ამღლებისა და მედია-გარმოს გაუმჯობესების მნიშვნელოვანი ხელისშემწყობი გარემოებაა.
სწორედ ამ მოტივით მივიღე მონაწილეობა Forbes Georgia-ს მთავარი რედაქტორის შერჩევის პროცესში, რის შედეგაც მომეცა საშუალება, გავმგზავრებულიყავი ნიუ-იორკში, სადაც Forbes – ის სათაო ოფისში კიდევ უფრო დეტალურად გავეცანი მსოფლიოს ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი მედია-ბრენდის საქმიანობის პრინციპებსა და წესებს.
საგულისხმოა, რომ ჩემი Fორბეს Gეორგია-ში საქმიანობის პერიოდში საქართველოში Forbes-ის გამოცემის უფლების მქონე კომპანია Media Partners-ის პრეზიდენტ გაგიკ ეღიაზარიანთან არაერთხელ გამოიკვეთა კონფლიქტი, რომელიც განპირობებული იყო მისი მუდმივი მცდელობით, დაერღვია როგორც Forbes-ის, ასევე ზოგადად დამოუკიდებელი მედიის მუშაობის უმთავრესი პრინციპები, რაც სარედაქციო საქმიანობის დამოუკიდებლობისა და ცენზურის დაუშვებლობაში გამოიხატება.
კონფლიქტმა განსაკუთრებით მწვავე სახე მიიღო მას შემდეგ, რაც ამერიკულმა Fორბეს-მა მარტის ნომერში ტრადიციული მილიარდერთა რეიტინგი გამოაქვეყნა, მასში ბიძინა ივანიშვილის შესახებ სტატია განთავსდა და შესაბამისი ანონსი ჟურნალის ყდაზე გამოიტანა.
როგორც მთავარი რედაქტორი, მანამდეც ვთვლიდი, რომ Forbes _ ის მილიარდერთა სიის ერთადერთი ქართველი ფიგურანტი ნებისმიერ შემთხვევაში უნდა მოხვედრილიყო Forbes Georgia-ს ყურადღების ფოკუსში. ამერიკულ Forbes –ში ივანიშვილის შესახებ სტატიის დაბეჭდვის შემდეგ მივიჩნიე, რომ სწორედ ამჟამად იყო ყველაზე უპრიანი დრო და როგორც ჟურნალის მთავარმა რედაქტორმა მივიღე გადაწყვეტილება, რომ ქართულ რედაქციასაც მოგვემზადებინა სტატია მის შესახებ.
სწორედ ამ ვითარებაში შევეჯახე ბატონ ეღიაზარიანის კატეგორიულ წინააღმდეგობას, რაც თავდაპირველად რედაქციის მიერ ივანიშვილის შესახებ დაგეგმილი პუბლიკაციის საერთოდ ამოღების, მოგვიანებით ივანიშვილთან ინტერვიუს პროცესში დასასმელი კითხვარის შედგენაში ჩარევის, პუბლიკაციის მომზადების შემდეგ კი მისი პირდაპირი და უხეში ცენზურის მცდელობაში გამოიხატა.
ვფიქრობ, დამფუძნებლის მხრიდან ცენზურის განხორციელების მცდელობა დიდწილად განპირობებულია მისი პირადი ნაცნობობით და მეგობრობით საქართველოს საგარეო დაზვერვის სამსახურის ხელმძღვანელ გელა ბეჟუაშვილთან. ასევე მისი სურვილით, რომ Forbes Georgia-მ არ გამოაქვეყნოს იმ ტიპის პუბლიკაციები, რამაც შეიძლება ხელისუფლების გაღიზიანება გამოიწვიოს. ყოველივე ზემოთქმულიდან გამომდინარე, მე შეუძლებლად მიმაჩნია Forbes Georgia-ს მთავარი რედაქტორის თანამდებობაზე მუშაობის გაგრძელება. დამფუძნებლის მხრიდან სარედაქციო მუშაობაში უხეში ჩარევის და გამოცემის დამოუკიდებლობის შეზღუდვის მცდელობისადმი პროტესტის ნიშნად მე ვტოვებ Forbes Georgia-ს მთავარ რედაქტორობას, ამ გადაწყვეტილებისა და მისი მოტივების შესახებ უკვე ვაცნობე Forbes-ის სათავო ოფისს ნიუ-იორკში.
დამფუძნებლის მხრიდან სარედაქციო დამოუკიდებლობაში სისტემური ჩარევისა და ცენზურის განხორციელების მცდელობის არაერთი ფაქტი მოიპოვება ჩვენს საქმიან მიმოწერაში(ელექტორნული ფოსტით დამფუძნებლის მიერ ჩემთვის მოწერილ წერილებში, სადაც ის დაბეჯითებით მოითხოვს სარედაქციო პოლიტიკის წარმოებას მისი პირადი შეხედულებების შესაბამისად). შიდა კორპორაციული ეთიკის პრინციპებიდან გამომდინარე, ამ ეტაპზე ამ მიმოწერას არ ვხდი საჯარო განხილვის საგნად. თუმცა, ვიტოვებ უფლებას, რომ საჭიროების შემთხვევაში ეს დოკუმენტური მასალა გავხადო საჯარო და საზოგადოებისთვის ხელმისაწვდომი.
ამავე დროს, ვინაიდან Forbes Georgia-ს განკარგულებაში რჩება ჩემს მიერ მომზადებული ინტერვიუ ბიძინა ივანიშვილთან (რომლის ცენზურის მცდელობაც განხორციელდა დამფუძნებლის მხრიდან) და მე არ გამაჩნია არანაირი გარანტია, რომ ის საბოლოოდ არ დაიბეჭდება დამახინჯებული სახით, თავს ვალდებულად ვთვლი, საზოგადოებას წარვუდგინო მისი დედნისეული ვერსია, რათა გამოირიცხოს ამ პუბლიკაციის არასათანადო გამოყენების შესაძლებლობა”.
პატივისცემით, რევაზ საყევარიშვილი, Forbes Georgia-ს (ყოფილი) მთავარი რედაქტორი
_ ბატონო რეზო, ჟურნალი Forbes Georgia ჯერ არ გამოსულა, თქვენ კი დატოვეთ თანამდებობა და განაცხადეთ, დამფუძნებელი ეღიაზარიანი “ივანიშვილის შესახებ დაგეგმილ პუბლიკაციის საერთოდ ამოღებას” გთხოვდათ.
_ მასალის დედანი უკვე მოთავსებულია ინტერნეტში.
_ ინტერნეტში მასალა პრეს-კონფერენციის შემდეგ განთავსდა, მაგრამ თქვენ რედაქტორის თანამდებობა დატოვეთ იმის გამო, რომ Forbes Georgia –მ არ განათავსა ბიძინა ივანიშვილის ინტერვიუ. ჟურნალი კი ჯერ არ გამოსულა. Forbes Georgia–ს ფურცლებზე თუ ვიხილავთ ივანიშვილის ინტერვიუს ცენზურის გარეშე, რომელიც თქვენ მიაწოდეთ მედია საშუალებებს ჟურნალის გამოსვლადე, როგორი იქნება თქვენი რეაქცია?
_არა. მე მივესალმები თუ ისინი ამას გადაწყვეტენ და ასე მოიქცევიან, თუმცა ეს არ ცვლის ჩემს დამოკიდებულებას და ვერ დამავიწყებს იმ ცენზურის მცდელობას, სარედაქციო დამოუკიდებლობის მცდელობას რომელიც არაერთგზის არსებობდა. ჩემი გადაწყვეტილება შეიძლება საბოლოო ანგარიშით დააგვირგვინა ამ ერთმა ფაქტმა, მაგრამ არ გამოუწვევია ამ ერთ ფაქტს. ეს გროვდებოდა საკმაოდ ხანგრძლივი პერიოდის განმავლობაში.
_ თქვენ განაცხადეთ, ივანიშვილთან ინტერვიუს პროცესში დასასმელი კითხვარის შედგენაში იყო ჩარევა დამფუძნებლის მხრიდან. რატომ არ გქონდათ ამ ფაქტზე მწვავე რეაქცია?
_ მე ვთქვი, რომ იყო მცდელობა ინტერვიუს კითხვარის შედგენაში ჩარევის თვალსაზრისით, მაგრამ მე არ მითქვამს რომ ეს ჩარევა განხორციელდა. ინტერვიუ მე გავაკეთე ისე როგორც ჩავთვალე სჭიროდ. ანუ ამ შემთხვევაში დამფუძნებლის ზეწოლა იყო უარყოფილი. ამ თვალსაზრისით იმ ეტაპზე პრობლემა არ მქონია.
_ თქვენ საკმაოდ ბევრ მედია-საშუალებებში მუშაობდით. იდენტური სახის ჩარევა ყოფილა რომელიმე ხელმძღვანელობიდან?
_ პრინციპში შეიძლება გამიმართლა ამ თვალსაზრისით. არ მქონია ასეთი პრობლემა, ასეთი პრობლემა რომ ყოფილიყო, იქაც ანალოგიურად მოვიქცეოდი.
კოალიციია – ”არჩევნის თავისუფლებისთვის” – წარმომადგენელი ირაკლი მელაშვილი პრესკონფერენციაზე იმყოფებოდა. მან ჩვენთან საუბრისას აღნიშნა, რომ იმედი აქვს Forbes ამას მისცემს რეაქციას. – რეზოს ნაბიჯი ძალიან მნიშვნელოვანია იმ თვალსაზრისით, რომ მან ფაქტიურად უარი თვქა იმაზე, რომ Forbes სახელი არ გამოყენებულიყო მედია თავისუფლების შეზღუდვისთვის. ძალიან მნიშვნელოვანია მგალითია ქართული მედია საშუალებებისთვის. მათაც გაიგონ არსებობს რაღაც პრინციპები, რომელიც აუცილებლად უნდა იყოს დაცული.
