მაჟორიტარული საარჩევნო სისტემის გაუქმება და მრავალმანდატიანი პროპორციული სისტემის ამოქმედება, შესაძლოა, 2020 წლის საპარლამენტო არჩევნებისთვისაც ვერ მოხერხდეს. ამას პარლამენტში მიმდინარე პროცესები ცხადყოფს.
დეპუტატების ნაწილი ჯერ კიდევ არ შეთანხმებულან, უნდა გაუქმდეს თუ არა 2020 წლის არჩევნებისთვის მაჟორიტარული სისტემა, რომელსაც საკონსტიტუციო ცვლილება აუცილებლად სჭირდება.
საპარლამენტო უმრავლესობის წევრის გიორგი კახიანის განცხადებით, დღევანდელი გადმოსახედიდან ჩანს, რომ საკონსტიტუციო ცვლილებებს მხარდაჭერის მოპოვება ძალიან გაჭირდება.
საქმე ისაა, რომ დღეს პარლამენტში არჩევნებთან დაკავშირებული ორი ინიციატივაა და ორივეს საკონსტიტუციო უმრავლესობა სჭირდება ცვლილებების განსახორციელებლად.
ერთის მხრივ, საუბარია საპარლამენტო უმრავლესობის 81 წევრის მიერ წარდგენილ პროექტზე, რომელიც მაჟორიტარული საარჩევნო სისტემის გაუქმებასა და მრავალმანდატიანი პროპორციული სისტემის ამოქმედებას ითვალისწინებს, რაც 2016 წლის შემდგომი არჩევნებისთვის უნდა მოხდეს, ხოლო მეორეს მხრივ, პარლამენტის დღის წესრიგში ოპოზიციის მიერ მომზადებულ საკონსტიტუციო ცვლილებები დგას, რაც 2016 წლის არჩევნებისთვის 75 სადეპუტატო მანდატის – პროპორციული წესით, ხოლო 75-ის სამხარეო-პროპორციული წესით გადანაწილებას გულისხმობს.
პარლამენტის იურიდიულ საკითხთა კომიტეტის თავმჯდომარე ვახტანგ ხმალაძე არ გამორიცხავს, პარლამენტმა ვერც ერთი საკონსტიტუციო ცვლილების მიღება ვერ შესძლოს. დეპუტატის თქმით, უმრავლესობის წევრთა ნაწილი მაჟორიტარული საარჩევნო სისტემის გაუქმებას მხარს არ უჭერს.
საპარლამენტო უმრავლესობის წევრი გიორგი კახიანი კი ამბობს, რომ ოპოზიციის მიერ ინიცირებული საკონსტიტუციო ცვლილება განწირულია და მას პარლამენტი მხარს ვერ დაუჭერს, ხოლო რაც შეეხება უმრავლესობის მიერ ინიცირებულ ცვლილებას, დეპუტატი მიიჩნევს, რომ მხარდაჭერის მოპოვება მასაც ძალიან გაუჭირდება.
კახიანი იმედოვნებს, რომ საპარლამენტო უმცირესობა მიიღებს გადაწყვეტილებას და აღნიშნულ ინიციატივას მხარს დაუჭერს, რადგან დეპუტატის განმარტებით საკითხი დგას ისე, რომ პროპორციულ სისტემაზე საქართველო გადავა ან 2020 წელს, ან არავინ არ იცის როდის მოხდება ეს.
„ნაციონალური მოძრაობის“ წევრი, პავლე კუბლაშვილი საარჩევნო სისტემასთან დაკავშირებით უმრავლესობის მიერ ინიცირებულ საკონსტიტუციო ცვლილებებში ორ მთავარ ნაკლს ხედავს. როგორც დეპუტატი ამბობს, ერთი ნაკლი არის დროში მისი ამოქმედება, მეორე კი ამ პროექტის გაუგებრობაა.
”ამ პროექტს აქვს 2 მთავარი ნაკლი – ერთი ეხება დროში მის ამოქმედებას ანუ ვადებს, როდიდანაც ის შედის ძალაში და ეს ნაკლია. თუ ვფიქრობთ, რომ შემუშავებული მოდელი პარლამენტის დაკომპლექტების გაუმჯობესებული ვარიანტია, უმჯობესია, რომ ძალაში ახლავე შევიდეს. გავიგეთ თქვენი პოზიცია და გვესმის, რომ ეს ასე არ მოხდება. მეორე ნაკლი არის, რომ გაუგებარია ამ პროექტიდან რას გვთავაზობთ და რაზე გადავდივართ. უბრალოდ ჩანაწერი, რომ 150 წევრისგან შედგება პარლამენტი და მრავალმანდატიანი საარჩევნო ოლქების მიხედვით პროპორციულად მოხდება არჩევა დეპუტატების, არის გაუაზრებელი რამ, რომელმაც შესაძლოა საერთოდ ისეთი ფორმა მიიღოს კიდევ უფრო უარესი შედეგი მივიღოთ”, _ აღნიშნა კუბლაშვილმა იურიდიულ საკითხთა კომიტეტის სხდომაზე.
მისივე თქმით, საფრთხე არის იმაში, რომ ამისგან შესაძლოა კიდევ უფრო ცუდი ვარიანტი იქნეს მიღებული.
”ჩანაწერია ასეთი: პარლამენტის წევრები აირჩევიან საყოველთაო, პირდაპირი საარჩევნო უფლების საფუძველზე, ფარული კენჭისყრით, პროპორციული საარჩევნო სისტემით, მრავალმანდატიანი საარჩევნო ოლქების მიხედვით. არც ის არის დაკონკრეტებული, თუ როგორი იქნება ოლქები, რა რაოდენობა შეიძლება იყოს და ა.შ. საფრთხე არის იმაში, რომ ამისგან კიდევ უფრო ცუდი ვარიანტი მივიღოთ. თუ თქვენ გააკეთებთ მცირე რეგიონულ კვოტებს და პატარა პროპორციებს, შესაძლოა უფრო ბევრი პარტია პარლამენტს მიღმა დარჩეს”, _განაცხადა კუბლაშვილმა.
ფრაქცია ”ეროვნული ფორუმი” საპარლამენტო უმრავლესობის 81 წევრის მიერ წარდგენილ საარჩევნო სისტემის შეცვლასთან დაკავშირებულ პროექტს, მხარს უჭერს. თუმცა, მხოლოდ მათი მხარდაჭერა საკონსტიტუციო ცვლილებებისთვის საკმარისი არ არის.
როგორც პარტიის წევრმა ანი მიროტაძემ დღეს პარლამენტში განაცხადა, “ეროვნული ფორუმი”, კოალიციაში და საპარლამენტო უმრავლესობაში ყოფნის პერიოდშიც მხარს უჭერდა მაჟორიტარული სისტემის გაუქმებას და მიიჩნევდა, რომ აღნიშნული ცვლილების განხორციელება 2016 წელსაც არის შესაძლებელი.
”ჩვენ ვითხოვდით და ვუჭერდით მხარს, რომ 2016 წლიდანვე იქნებოდა შესაძლებელი, პროპორციული სისტემით არჩევნების ჩატარება. ვცდილობდით ჩვენი არგუმენტებით თქვენს დარწმუნებას, როდესაც ვიყავით უმრავლესობაში. ჩემი ფრაქციის სახელით მინდა განვაცხადო – შემოთავაზებულ ვარიანტს მხოლოდ იმიტომ დავუჭერთ მხარს, რომ იქნებ ერთხელ და სამუდამოდ რაღაც დაიძრას ამ საქმეში”, _ განაცხადა ანი მიროტაძემ იურიდიულ საკითხთა კომიტეტის სხდომაზე.
მაჟორიტარული სისტემის შეცვლის საკითხზე უკვე დიდი ხანია საუბრობს საქართველოს პრეზიდენტი და არასაპარლამენტო ოპოზიცია.
გიორგი მარგველაშვილმა, დაახლოებით, ერთი წლის წინ, პარლამენტში გამოსვლისას "ქართულ ოცნებას" წინასაარჩევნო დაპირება შეახსენა და აღნიშნა, რომ მაჟორიტარული საარჩევნო სისტემის შეცვლა პრინციპული საკითხია.
„საზოგადოების მდგრადობისთვის არსებითია სტაბილური პოლიტიკური სისტემა, რომელიც პასუხობს ხალხის ინტერესებს, უზრუნველყოფს პოლიტიკური პარტიების გაძლიერებას – სხვაგვარად რომ ვთქვათ, საჭიროა ევროპული ტიპის პოლიტიკური სისტემა. ასეთი ტიპის სისტემის ფორმირებისთვის კი, საკვანძოა სწორი საარჩევნო მოდელის დანერგვა. არსებული სისტემის ხარვეზებზე ხაზი გასმულია "ქართული ოცნების" წინასაარჩევნო პროგრამაში. სხვა ცვლილებებთან ერთად, საერთო აზრით, პრინციპულია მაჟორიტარული საარჩევნო სისტემის შეცვლა. იმისთვის, რომ ეს შედეგები უკვე შემდეგ არჩევნებზე მივიღოთ, აუცილებელია ამ ცვლილების ინიცირება უკვე საგაზაფხულო სესიაზე“, _ განაცხადა გიორგი მარგველაშვილმა.
თუმცა, ამ ფონზე, განხორციელდება თუ არა საქართველოს კონსტიტუციაში ცვლილებები, ძნელი სათქმელია. ორივე საკონსტიტუციო ინიციატივის ერთად განხილვა უკვე დაგეგმილია, თუკი კვორუმის თვალსაზრისით პარლამენტში პრობლემა არ შეიქმნება.
