1924 წლის 13 ივნისს, თბილისში მდინარე ვერე ადიდდა.
"პირველ სამილიციო უბანში, ვერის ღელესთან ბოზარჟიანცის თუთუნის ქარხნის მახლობლად, ჩვეულებრივად დაბინავებულან მახლობელ სოფლიდან ჩამოსული გლეხები ურმებით ღამის გასათევად. გლეხები მოჰყვნენ წვიმაში, მოულოდნელად აღნიშნული ღელედან მოვარდნილა ძლიერი ნიაღვარი და იქ დაბანაკებული გლეხები თავიანთი ხარ-ურმებით გაუტაცნია და შეუყრია მტკვარში.
დაღუპულთა რაოდენობა და ზარალი გამოურკვეველია. უბედურების ადგილზე სასწრაფოდ გამოცხადდა მილიციის უფროსი და ცეცხლის მქრობელი რაზმი," _ აღნიშნულია 1924 წლის 14 ივნისით დათარიღებულ გაზეთ "კომუნისტში".
დაღუპულთა ვინაობა და რაოდენობა არქივს შემორჩენილი არ აქვს, თუმცა, ვერეს ვერაგობის შესახებ ისტორია ბევრ რამეს გვიამბობს: მდინარე ვერემ 1940 წლის 10 მაისს სერიოზული ზარალი მიაყენა ქალაქს _ იყო მსხვერპლი; 1960 წლის 4 ივნისს დატბორა ზოოპარკის მნიშვნელოვანი ტერიტორია. იგივე განმეორდა 1961 წელს _ განადგურდა ზოოპარკის ნაწილი და დაიღუპნენ ცხოველები.
ვერე ყველაზე დაუნდობელი, პირველი, 1924 წლის 13 ივნისის ტრაგედიიდან ზუსტად 94 წლის შემდეგ _ 2015 წლის 13 ივნისს აღმოჩნდა. ამ პატარა მდინარემ გასულ წელს, ზუსტად ამ დღეს, 21 ადამიანის სიცოცხლე იმსხვერპლა, ორი კი დღემდე უგზო-უკვლოდ დაკარგულად ითვლება: მალხაზ ჭიტაძე; გულიკო ჭიტაძე, გივი დვალი, მარიამ ქუთელია, ნანა ფილიშვილი, ჟანა ეგიაზაროვა, სვეტლანა ეგიაზაროვა, ლიანა ეგიაზაროვა, ინდირა ზარანდია, ნატა ნინაშვილი, ნუგზარ ბუაძე, ნინა შუტკოვა, გურამ პეტრიაშვილი, კარპო ენუქიძე, ზურაბ მუზაშვილი, ივლიტა ჯიბუტი, დავით გაბიტაშვილი, ელიზა ზარანდია, ელიზბარ ბაღაშვილი, ბექა ბუთურიშვილი, სერგო კაპანაძე, სულიკო ნოზაძე, ივანე გელაშვილი _ ეს ის ადამიანები არიან, რომლებიც სტიქიამ შეიწირა.
ერთ-ერთი მათგანის _ ივლიტა ჯიბუტის დაღუპვა ჩვენთვის განსაკუთრებით მტკივნეულია _ მისმა ბავშვობამ, ცხოვრებამ აქ ჩვენს თვალწინ, ჩვენთან ერთად ჩაიარა.
"გურია ნიუსი" მის შესახებ ბევრ ამბავს ინახავს.
განსაკუთრებულია წერილი სათაურით _ "ჩვენ გავმრავლდებით და ჩვენ ვიქნებით მთელი ქვეყანა", რომელიც "გურია ნიუსის" 2010 წლის 27 მაისის ნომერში, ივლიტა ჯიბუტის და დავით სიხარულიძის სიყვარულისა და საოცარი ქორწილის შესახებაა:
"2010 წლის 23 ვარდობისთვეს, სულთმოფენობის დღეს, დედა ეკლესიის წიაღში, ჯვარი დაიწერეს მხევალმა ღვთისამ _ ივლიტამ და მონამ ღვთისამ _ დავითმა.
ეს ულამაზესი წყვილი ორი წლის წინ, 19 იანვარს, ნათლისღების დღესასწაულზე ტელეფონით დაუკავშირდნენ ერთმანეთს, მოგვიანებით შეხვდნენ და…
ხვდებოდნენ ჩუმად, მალულად, სარკმლიდან უცქერდნენ დამეგობრებული ვარსკვლავებით მოჩითულ ზეცას და ცის თაღზე იწერებოდა _"მიყვარხარ!" _ ვკითხულობთ გაზეთის არქივში.
დრომ საიდუმლო გაამხილა და პატარა ბარათმა გაზეთის ფურცლებიდან, ივლიტასა და დათოს საქორწინო მოსაწვევმა ქვეყნას ბედნიერი წყვილის ჯვრისწერის თარიღი ამცნო.
ასე ზეიმით და ბედნიერებით შეუღლდნენ 18 წლის ივლიტა _ მაშინ ილია ჭავჭავაძის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პირველი კურსის სტუდენტი და 21 წლის დავით რაფიელის ძე სიხარულიძე _ საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის მესამე კურსის სტუდენტი.
13 ივნისის ღამეს, ივლიტა ჯიბუტი მორევმა მეუღლეს მის მეგობართან, მარიამ ქუთელიასთან ერთად, ხელიდან გასტაცა.
შინაგან საქმეთა სამინისტროს საგანგებო სიტუაციების მართვის სააგენტოს ვაკე-საბურთალოს განყოფილების მაშველი ლევან კასრაძე ის ადამიანია, რომელიც სხვა მაშველებთან ერთად, ივლიტა ჯიბუტის, მისი მეგობრისა და ივლიტას მეუღლის გადარჩენას ცდილობდა. 13 ივნისის შემზარავი ღამის ის მონაკვეთი, როცა ივლიტას მამამ _ მამა გიორგიმ მაშველებს შეატყობინა, რომ სვანეთის ქუჩაზე, სამი ახალგაზრდა შველას ითხოვდა, მან სააგენტო "კვირასთან" გაიხსენა:
_ იმ ღამეს უამრავი გამოძახება გვქონდა, სტიქიის ზონაში მყოფები დახმარებას ითხოვდნენ. რუსეთის ყოფილი საელჩოს ტერიტორიაზე მივედით. ადგილზე იყო ივლიტას მამა _ მამა გიორგი (ჯიბუტი), რომელმაც გვითხრა, რომ სამი ახალგაზრდა სვანეთის ქუჩის მოპირდაპირე მხარეს, სახურავზე იმყოფებოდა და მათ შველა სჭირდებოდათ. მამა გიორგის არ დაუკონკრეტებია, რომ მათ შორის მისი შვილი და სიძე იყვნენ. ჩვენ მათი ხმებიც გვესმოდა, თუ როგორ ითხოვდნენ დახმარებას. ვინაიდან გზა იყო ჩახერგილი, შევეცადეთ, შემოვლითი გზით წავსულიყავით, მამა გიორგიც წამოგვყვა. საბურთალოს სასაფლაოს ტერიტორიიდან მოგვიხდა გადასვლა, მანქანა ადგილზე დავტოვეთ და სირბილით განვაგრძეთ გზა. მამა გიორგიმ ფიზიკურად ვეღარ შეძლო და ჩამოგვრჩა. ჩვენ დაახლოებით რვაასი მეტრი ვირბინეთ, ვიდრე იქ მივიდოდით, საიდანაც დახმარებას ითხოვდნენ, _ იხსენებს კასრაძე, _ სახლი, რომლის სახურავზეც ახალგაზრდები იდგნენ და შველას ითხოვდნენ, ფაქტობრივად, აღარ არსებობდა, წყლის დონე კი ელვის სისწრაფით მატულობდა. ადიდებულ მდინარეში მამაკაცი მკლავის სიმსხო ხეს იყო ჩაჭიდებული, რომელიც ცოტა ხანში, შეიძლებოდა, წყლით დაფარულიყო ან დინებას მოეგლიჯა. დავუძახეთ, რომ გადმომხტარიყო, ის კი გვეუბნებოდა, რომ ჯერ გოგონები მოგვეძებნა, კიდევ მოვუწოდეთ, გადმომხტარიყო, რადგან საფრთხე უფრო იზრდებოდა… გადმოხტა და თანამეწყვილეებმა ნაპირზე გაიყვანეს, ჩვენ ორმა კი განვაგრძეთ გოგონების ძებნა, სახლშიც შევცურეთ, რომელიც წყლით იყო დაფარული, შემდეგ დაახლოებით 500 მეტრის მანძილზე მდინარის ნაპირებზეც ვეძებეთ, თუმცა, სამწუხაროდ, მათი პოვნა ვერ მოხერხდა. საბედნიეროდ, მამაკაცი გადარჩა
_ ივლიტას მეუღლემ რა მოგიყვათ?
_ მან თქვა, რომ როდესაც სახლი წყლით დაიფარა, სამივე მათგანი სახურავზე ავიდა, თუმცა, წყლის ნაკადმა სახლის სახურავი მოწყვიტა და მდინარეში ჩაცვივდნენ. მან ცურვა იცოდა და გოგონების ნაპირისკენ გამოყვანას ცდილობდა, მაგრამ, მდინარის მიერ წამოღებული ხის მორი დაეჯახა და გოგონებისთვის ჩაჭიდებული ხელი გააშვებინა, ისინი კი დინებამ გაიტაცა.
როგორც მისგან შევიტყეთ, მარიამს და ივლიტას ცურვა არ სცოდნიათ, თუმცა, ასეც რომ ყოფილიყო, სტიქია იმდენად მასშტაბური იყო, შექმნილ ვითარებაში მდინარიდან გამოსვლას ვერ მოახერხებდნენ, _ იხსენებს მაშველი.
ივლიტას მეუღლეს, დავით სიხარულიძეს მისი ცხოვრების ყველაზე მძიმე დღის გახსენება უჭირს. დეტალებზე დღემდე არავისთან უსაუბრია და როგორც "გურია ნიუსთან" ამბობს, ვერც შეძლებს:
_ ეს ჩემი პირადი ტკივილია და ამაზე საუბარს ვერ შევძლებ, _ ამბობს და თვალები ცრემლებით ევსება.
ივლიტა ჯიბუტი მთელმა საქართველომ დაიტირა. როგორც მამა გიორგი "გურია ნიუსთან" საუბრისას ამბობს, ყველაფერი 10 წუთში გადაწყდა:
_ 10 წუთით ადრე მისვლა რომ მოგვესწრო, მაშველები სამივეს აიყვანდნენ სახლის სახურავიდან. დრო არ გვეყო…, _ ამბობს მამა გიორგი ჯიბუტი.
მისივე თქმით, ოჯახმა ამ დიდი უბედურების დროს საქართველოს კათალიკოს პატრიარქისგან უდიდესი მხარდაჭერა და თანადგომა მიიღო:
"პირველსავე დღეს დაგვიბარა პატრიარქმა. რომ მივედით ნუგეში გვცა, მოგვეფერა… პატრიარქთან ძლივს მივდიოდით, აქეთ რომ წამოვედით, მოვფრინავდით… არ უთქვამს პატრიარქს, რომ ივლიტას ცოცხალს იპოვითო, არც ის უთქვამს, მკვდარს ნახავთო.
ყველას არ ეღირსება, პატრიარქი მის დასაფლავებაზე მივიდეს, არც მე მეღირსება. ივლიტას ეს პატივი ერგო. ღირს ასეთი სიკვდილი, მე მგონი!" _ ამბობს მამა გიორგი და ყველა იმ ადამიანს, რომელმაც მისი ოჯახის ტკივილი გაიზიარა და ყველაფერი გააკეთა მისი ხსოვნის უკვდავსაყოფად მადლობას უხდის, მათ შორის "გურია ნიუსსაც", რომლის ოფისში "ივლიტას ბიბლიოთეკაა" განთავსებული, რომელიც უკვე იქცა გურიისთვის თავშეყრის საყვარელ ადგილად.
დღეს, 13 ივნისს, "ივლიტას ბიბლიოთეკა" სტიქიის ამსახველ ფოტოგამოფენას უმასპინძლებს. ბიბლიოთეკის სტუმრებს ოზურგეთის, ლანხუთის და ჩოხატაურის სკოლების მოსწავლეები საკუთარ შემოქმედებას გააცნობენ.
აქვე გაიმართება "ივლიტას ბიბლიოთეკის" ბრენდული აქსესუარების გამოფენა-გაყიდვა _ შემოსული თანხა ბიბლიოთეკაში განათების მოწყობას მოხმარდება.
როგორც ყოველთვის, "ივლიტას ბიბლიოთეკა" სიყვარულით გელით!
