2012 წლის 19 ივლისის სტიქიამ გურჯაანის რაიონის ოთხ სოფელში: ვაზისუბანში, კალაურში, შაშიანში და ვაჩნაძიანში მოსავალი 100%-ით გაანადგურა. ყველა სახლს ჩაემსხვრა ფანჯარა, უმრავლესობას კი სახურავი გადაძვრა. სახლების გადახურვის პროცესი დასრულებულია, თუმცა, შემინვის საკითხი დღემდე მოუგვარებელია.
“შემინვის პრობლემა არის სოფლებში. მოსახლეობის მცირე ნაწილმა საკუთარი სახსრებით ჩასვეს მინები, მაგრამ გურჯაანის რაიონის ყველაზე მეტად დაზარალებული 4 სოფლის მოსახლეობის დიდი ნაწილი, მინების გარეშეა დარჩენილი,” _ გვითხრა სოფელ კალაურის ტერიტორიული ორგანოს რწმუნებულმა ნიკოლოზ დოხნაძემ.
მოსახლეობას სახელმწიფოს თანადგომის გარეშე გამოზამთრება წარმოუდგენლად მიაჩნია.
“ივლისის სტიქიამ უდიდესი ზარალი მომაყენა. 2 ჰექტარი ვენახი, 2.5 ჰექტარზე გაშენებული ატამის ბაღი გამიფუჭდა, სახლი დამიზიანდა. ქარიშხალმა სახლს სახურავი მოგლიჯა თავისი კოჭებით, ჭაღებით და მხოლოდ კედლებიღა დარჩა. ვერაფერი ვიპოვე… სახლი სახელმწიფომ დამიხურა. დანარჩენს თითონ ვაკეთებ. მე კი ჩავსვი ფანჯრები, მაგრამ სოფელში სახლების მინიმუმ 30 პროცენტს ფანჯრებზე ცელოფანი აქვს აფარებული… მოსავალი მთლიანად გაგვინადგურდა. ხალხს ფანჯრების ფული სად აქვს, ერთი ფანჯრის ჩასმა მინიმუმ 50 ლარი ღირს. აქ, ძირითადად, 2-სართულიანი სახლებია. ზოგს 10 ფანჯარა აქვს, ზოგს _ 15. ამის ჩასმის შესაძლებლობა კი არა, ხალხი იმაზე ფიქრობს, ზამთარი როგორ გაიტანონ… მოსავალი რომ მოვიყვანოთ, დახვნა-დამუშავება, შხამ-ქიმიკატები ხომ სჭირდება?! კომპენსაციის სახით 1500 ლარი დაგვირიგეს. მიღებული ფული ზოგს ვალით ნაყიდი შხამ-ქიმიკატების საფასურის დასაფარადაც არ ეყო. ეს თანხა ზღვაში წვეთია. ხალხი გაუბედურებულია… წელს 35- 40 ათასი ლარის მოსავალი უნდა ამეღო – ატამი და ყურძენი. სტიქია რომ მოხდა, ჩემს ბაღში ატმის რთველი დაწყებული იყო. დაახლოებით 7 ათასი ლარის პროდუქცია მქონდა აღებული. ვალები გავისტუმრე და ცოტა მიშველა. დანარჩენი მოსავალი ვიზარალე. ველოდებით რას იზამს ახალი მთავრობა. ჩვენ არაფრის გაკეთება შეგვიძლია. მოსახლეობის 100% ზამთარს ცარიელი ხელებით ხვდება,” _ გვითხრა სოფელ ვაჩნაძიანში მცხოვრებმა დავით წიკლაურმა.
რა მოცულობის ზარალი მიადგა სტიქიის შედეგად კახეთის რეგიონს, ამის შესახებ ჩვენ პრეზიდენტის რწმუნებულს კახეთში ზურაბ ჭიაბერაშვილს ვკითხეთ.
“როდესაც სტიქია მოხდა, მაშინდელმა ხელისუფლებამ რა ღონისძიებებიც გაატარა, 87 მილიონი ლარი დაჯდა. ამაში შედიოდა როგორც ფულადი კომპენსაცია, ისე ინფრასტრუქტურული სამუშაოები. დაზიანებისა და ხარისხის მიხედვით ჩვენ 1500, 1000 და 500-ლარიან კომპესაციები გავეცით. 23 ათასზე მეტმა ოჯახმა მიიღო კახეთის რეგიონში ეს დახმარება. მეორე დიდი მიმართულება იყო ინფრასტრუქტურა. სტიქიის შედეგად დაზიანებული სახლების მინიმუმ 95% შეკეთებული და გადახურულია, მაგრამ ხარვეზები არის დარჩენილი. ზოგ სახლს ისეთი ბუნებრივი სიძველე აქვს, რომ რაც არ უნდა ახალი შიფერი ან თუნუქი დააფარო, შეიძლება პრობლემა მაინც არსებობდეს. 87 მილიონში ასევე შედიოდა სტიქიის შედეგად დაზიანებული ოჯახების სტუდენტი შვილებისათვის სწავლის საფასურის სრული ანაზღაურება. ამისთვის 7 მილიონი ლარი გამოიყო, თუმცა, განათლების სამინისტრო ახლა ამ თანხებს აზუსტებს. ასევე იგეგმებოდა აგრო სესხების ერთი წლით გადავადება. ამ ერთი წლის პროცენტს სახელმწიფო ფარავდა. ამისთვის 30 მილიონამდე ლარი იყო საჭირო. თუმცა ეს თანხა, 87 მილიონში არ შედიოდა… მაშინდელ ხელისუფლებას არ უთქვამს, ზარალს სრულად ავანაზღაურებო, რადგანაც ლაპარაკი ისეთ ასტრონომიულ თანხებზე იყო, რომ ამის შესაძლებლობა ბიუჯეტს არ გააჩნდა… ზარალი რამდენია არ ვიცი… არც ერთ ციფრს არ დავასახელებ. ახალმა მთავრობამ თქვა, რომ ზარალს სრულად ავანაზღაურებო და ბუნებრივია, ისინი იტყვიან. მე არ მინდა, რომ არც მეტი გამომივიდეს ნათქვამი და არც ნაკლები, მაგრამ თითოეულ ოჯახს რა ზარალი მიადგა, დათვლადია,” – ამბობს ზურაბ ჭიაბერაშვილი.
მოსახლეობა სახელმწიფოს დახმარების მოლოდინშია. “პირველ რიგში, ფინანსური დახმარება გვჭირდება. სახლებს, რომ ცოტა ხელი შევავლოთ და სავარგულები დავამუშავოთ… დაზიანებულ ვენახს და ატმის ხეებს ახლა სჭირდება მოვლა,” _ ამბობს სოფელ ვაჩნაძიანში მცხოვრები დავით წიკლაური.
სოფელ კალაურის ტერიტორიული ორგანოს რწმუნებულის ნიკოლოზ დოხნაძის განცხადებით კი, “მოსახლეობას გამოზამთრება სჭირდება. სანამ ახალ მოსავალს მიიღებენ, მათი გამოკვების პრობლემა საკმაოდ სერიოზულად დგას.”
სტიქიის შედეგად დაზარალებული მოსახლეობა აცხადებს, რომ დასეტყვილი ნაკვეთებიდან 2013 და 2014 წლებში სრულფასოვან მოსავალს ვერ მიიღებენ. ისინი ვარაუდობენ, რომ ამ ორი წლის განმავლობაში ნაკვეთებზე მოსავლიანობა გასულ წლებთან შედარებით 60-70%-ით შემცირდება.
