ჰიდროცეფალია _ (წყალმანკი) პათოლოგიური მდგომარეობა, რომლის დროსაც თავის ქალაში მომატებულია თავ-ზურგ-ტვინის სითხის (ლიქვორი) რაოდენობა. ჰიდროცეფალია შეიძლება იყოს თანდაყოლილი და შეძენილი. ყოველი 1000 ახალშობილიდან 1-4-ს აღენიშნება ჰიდროცეფალია. გოგონებსა და ბიჭებში გამოვლენის სიხშირე თანაბარია.
8 თვის მარიამი ერთ-ერთი იმათგანია, ვინც თანდაყოლილი ჰოდროცეფალიით დაიბადა. მისი მდგომარეობა საკმაოდ მძიმეა. გოგონა 7-თვიანი დაიბადა და რამდენიმე დღეში დაავადებამ თავი იჩინა, რის გამოც ახალშობილი კლინიკაში 4 თვე იწვა.
„გურია ნიუსს“ დახმარების თხოვნით ბავშვის ბებიამ, ხათუნა ჭოლოკავამ მიმართა. მარიამი სოციალურად დაუცველი ოჯახიდანაა.
როგორც ქალბატონი ხათუნა ჩვენთან საუბრისას აღნიშნავს, სახელმწიფო წელიწადში მკურნალობის კურსის მხოლოდ 70 დღეს აფინანსებს, ნაძალადევის გამგეობისთვის, სადაც ოჯახია რეგისტრირებული, დახმარების თხოვნა 4 თვეში ერთხელ შეუძლია, რაც პატარა მარიამის ჯანმრთელობის მდგომარეობის გასაუმჯობესებლად ზღვაში წვეთია.
„ამ დაავადების წამალი არ არსებობს, არის მხოლოდ ოკუპირებული თერაპიის ვარჯიშები, ყოველთვე თავზე გადაღება სჭირდება, რომელიც 300 ლარამდე ღირს. ვიბრძვით იმისთვის, რომ ბავშვს შეგრძნებები დავუბრუნოთ. წყალზე უკვე რეაგირებს ბანაობის დროს. გამგეობა 4 თვეში ერთხელ აფინანსებს მკურნალობას 1000 ლარამდე. ნეიროგანვითარების ცენტრში სახელმწიფომ ჩასვა პროგრამით, მაგრამ წელიწადში 70 დღეზე მეტი არ ფინანსდება. ამ ცენტრის ნეიროგანყოფილების ხელმძღვანელის, ირაკლი ნატრიაშვილის თქმით, 5-წლამდე განუწყვეტლივ სჭირდება ეს თერაპიები. ნევროლოგი რომელიც ნეიროგანვითარების ცენტრში მეთვალყურეობს და მკურნალობს (სოფიო ტატიშვილი) ამბობს, რადგანაც ჩამოყალიბდა ჰიდროცეფალია და მერე შულტი, ძალიან დიდი ალბათობაა, რომ ცერემბრალური დამბლა ჰქონდეს ბავშვს. ეს თერაპიები ესაჭიროება შეუწყვეტლივ, რათა ბავშვმა შეძლოს ელემენტარული. არ მაქვს არანაირი საშუალება, რომ მარიამს ვუმკურნალო. ოჯახის სხვა წევრებსაც არ აძლევთ ჯანმრთელობის მდგომარეობა საშუალებას, რომ იმუშაონ, _ ამბობს 8 თვის მარიამის ბებია.
ხათუნა ჭოლოკავას თქმით, ოჯახს, რომელშიც მარიამის გარდა კიდევ 4 ბავშვი იზრდება, ბავშვებისთვის საკვები სოციალურად დაუცველებისთვის განკუთვნილი სასადილოდან მიაქვს.
სოციალური რეაბილიტაციისა და ბავშვზე ზრუნვის სახელმწიფო პროგრამის ფარგლებში მოქმედი ადრეული განვითარების ქვეპროგრამა ჰიდროცეფალის (დიაგნოზების კოდები ICD 10-ის მიხედვით: კოდი G91.0 – G91.9) დიაგნოზით ბენეფიციართა მომსახურებას ითვალისწინებს.
იმ საკითხებზე, კი რა მომსახურების მიღება შეუძლიათ აღნიშნული პროგრამით ბავშვებს, „გურია ნიუსი“ ჯანდაცვის სამინისტროს სოციალურ საკითხთა და პროგრამების სამმართველოს უფროსს, ნინო ჯინჯოლავას ესაუბრა.
„მთავრობის დადგენილებით დამტკიცებულია, რომ ამ დიაგნოზის და არა მარტო, ადრეული განვითარების შეფერხების მქონე ბავშვები ერთვებიან ადრეული განვითარების ქვეპროგრამაში. ეს გულისხმობს ამ ბავშვების შეფერხებული კოგნიტური, მოტორული, სოციალური, ემოციური, შემეცნებითი საჭიროებების განსაზღვრას, ფიზიკურ თერაპიას. 0-დან 7 წლამდე. თვეში 8 სეანსია და ფინანსდება სახელმწიფოს მიერ.
ადრეული განვითარების ქვეპროგრამა არის ბავშვების განვითარების შეფერხების პრევენცია, რომ შემდგომში მისი მდგომარეობა არ გახდეს შეზღუდული შესაძლებლობის გამომწვევი ფაქტორი. სპეციალისტთა გუნდის მიერ ხდება 8 სეანსის გაწევა. ამაში შედის ბინაზე მომსახურებაც და 1 თვის განმავლობაში ფინანსდება. ვაუჩერული სისტემაა და ამას ყველაფერს ანაზღაურებს სახელმწიფო 7-წლამდე. არის ცენტრები, სადაც კვალიფიციური პერსონალია და ხელმისაწვდომია ამ პროგრამებში მოხვედრა“, _ ამბობს ჯინჯოლავა.
მისივე თქმით, პროგრამაში ჩასართავად ოჯახმა საცხოვრებელი ადგილის მიხედვით სოციალური მომსახურების სააგენტოს უნდა მიმართოს და საჭირო დოკუმენტი წარადგინოს, რის შემდეგაც საქმეს სოციალური მუშაკი შეისწავლის.
„საცხოვრებელი მისამართის მიხედვით უნდა მიმართოს სოციალური მომსახურების სააგენტოს, ფორმა 100 უნდა მიიტანოს, სოციალური მუშაკი შეაფასებს ბავშვის მდგომარეობას და საყოფაცხოვრებო პირობებს, გააკეთებს დასკვნას და ბავშვი ჩაერთვება ამ პროგრამაში. არ აქვს მნიშვნელობა, ოჯახი სოციალურად დაუცველი არის თუ არა, ამ შემთხვევაში პრიორიტეტი არის ბავშვის ასაკი. რაც უფრო ადრე ხდება მკურნალობის დაწყება, მით უფრო კარგია შედეგი. ასევე, შეუძლია ჩართვა ბავშვთა რეაბილიტაციის პროგრამაში. თუ აქვს დაავადებისგან გამოწვეული პარეზი, დამბლა, ნერვული დაავადებები საკმაოდ ფართო სპექტრს მოიცავს, დგება ინდივიდუალური განვითარების გეგმა, შეუძლია ამ პროგრამაში ჩართვით რამდენიმე თერაპიის არჩევა და კურსის გავლა“, _ ამბობს ნინო ჯინჯოლავა.
ჯანდაცვის სამინისტროს სოციალურ საკითხთა და პროგრამების სამმართველოს უფროსის თქმით, საქართველოს მასშტაბით, ადრეული განვითარების პროგრამის გამოყენება _ 20, ხოლო ბავშვთა რეაბილიტაცია კი 21 ცენტრში ხდება.
„არის არასამთავრობო ორგანიზაციების, კერძო პირების მიერ დაფუძნებული ორგანიზაციები, რომლებიც ჩვენთან გადიან რეგისტრაციას, როგორც სერვისპროვაიდერები. ჩვენ გვაქვს ჩვენი მომსახურების წესი, ვამოწმებთ, აკმაყოფილებენ თუ არა დადგენილ სტანდარტებს, ტარდება მონიტორინგი და შემდეგ ვრთავთ ფუნქციონირების ნებას. ჩვენ ვაფინანსებთ მხოლოდ მომსახურებას და იმის იქით უკვე რაზე მოხდება შეთანხმება ცენტრსა და ბენეფიციარს შორის, მათი საქმეა. 12 მუნიციპალიტეტში არის ბავშვთა ადრეული განვითარებისთვის 20 ცენტრი, რეაბილიტაციისთვის კი _ 21 ცენტრი. ორივე პროგრამით კი 2 000-ზე მეტი ბენეფიციარი მკურნალობს. რეაბილიტაცია არის ხანგრძლივი კურსი, რომელიც იძლევა ან არ იძლევა სრული გამოჯანმრთელების შედეგს, _ ამბობს ნინო ჯინჯოლავა.
პატარა მარიამის დასახმარებლად თანხის გადარიცხვა შესაძლებელია საქართველოს ბანკში ანგარიშზე: GE78BG0000000100682593.
