მუნიციპალიტეტების დაფინანსების წესი მიმდინარე წლის იანვრიდან შეცვლილია _ საქართველოს მთავრობის გადაწყვეტილებით, ადგილობრივ თვითმმართველობებს გამოთანაბრებითი ტრანსფერი აღარ ეძლევათ, საშემოსავლო გადასახადი კი სრულად მიდის ცენტრალურ ბიუჯეტში. ამის ნაცვლად თვითმმართველობებს დამატებითი ღირებულების გადასახადის (დღგ) სახით მიღებული შემოსავლების 19 პროცენტი დაუტოვეს. ამ 19 პროცენტიდან დედაქალაქს _ 50.01 პროცენტი ეკუთვნის; 4 თვითმმართველ ქალაქს, ჯამში _ 11.19 პროცენტი, ხოლო დანარჩენ 58 მუნიციპალიტეტს _ 38.8 პროცენტი.
2018 წლის ბოლოს, კანონპროექტის ავტორები ამტკიცებდნენ, რომ ეს ცვლილება მუნიციპალიტეტებზე კარგად აისახებოდა და ამ წესით დაფინანსებაც უნდა გაზრდილიყო, თუმცა, პრაქტიკამ სხვა რამ აჩვენა.
მუნიციპალიტეტების დიდი ნაწილი ფინანსური პრობლემის წინაშეა. ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის მერის, ალექსანდრე სარიშვილის თქმით, რომ არა წინა წლიდან გადმოსული ნაშთი, პრობლემა გარდაუვალი იყო:
_ წინა წლიდან გადმოგვყვა ნაშთი და ის ვაბრუნეთ. ამის დახმარებით დავაღწიეთ თავი პრობლემებს. ახლა ეს ნაშთი ამოგვეწურა და ჯერ არ ვიცით, აპრილში რა იქნება, _ აღნიშნა ჩვენთან საუბრისას სარიშვილმა.
დაფინანსების ახალმა წესმა სერიოზული პრობლემები შეუქმნა ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტს, სადაც ა(ა)იპ-ებში ხელფასების გაცემაც კი გაუჭირდათ.
როგორც გავარკვიეთ, ამის მიზეზი სახელმწიფო ბიუჯეტში დღგ-ს შემცირებაა.
გეგმის თანახმად, წელს, ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტს დღგ-ს 0.74% (6 980 800 ლარი) უნდა ერგოს, ოზურგეთის მუნიციპალიტეტს _ 1.41 % (13 313 800 ლარი), ხოლო ჩოხატაურს 0.32% _ (3 021 800 ლარი), თუმცა, დღეს არსებული რეალობით, ამ შემოსავლის მიღება კითხვის ნიშნის ქვეშ დგება.
ყოველ შემთხვევაში, პირველი კვარტლის ოფიციალური მონაცემები სასიკეთოს არაფერს ამბობს _ დღგ-ს გადასახადი წინა წელთან შედარებით ძალიან ნაკლებია.
საქართველოს პრემიერ-მინისტრის მამუკა ბახტაძე “გურია ნიუსთან” ექსკლუზიურ ინტერვიუში ამბობს, რომ ცენტრალური ბიუჯეტი ამ ყველაფერს გაითვალისწინებს.
_ ბატონო მამუკა, მას შემდეგ, რაც თვითმმართველობის დაფინანსების წესი შეიცვალა და დარჩა მხოლოდ დღგ-ს გადასახადი, მუნიციპალიტეტების დიდ ნაწილს გაუჭირდა. ჩვენ შევადარეთ ფინანსთა სამინისტროს ვებგვერდზე გამოქვეყნებული მონაცემები და გაირკვა, რომ წინა წლის 2 თვესთან შედარებით, წელს 87 მილიონი ლარით ნაკლები დღგ-ა შემოსული. ეს, ბუნებრივია, იმას ნიშნავს, რომ ეკონომიკის პრობლემაა და ბიზნესი არ მუშაობს. საინტერესოა, ამ მიმართულებით რას აკეთებთ და როგორ ფიქრობთ მდგომარეობის გამოსწორებას?
_ ჩვენ არჩეული გვაქვს მუნიციპალიტეტების დეცენტრალიზაციის პოლიტიკა _ ფისკალურ დეცენტრალიზაციას ვგულისხმობ. ეს არის რეგიონების მდგრადი განვითარების ერთადერთი სწორი გზა. ამ დეცენტრალიზაციის გზაზე, ჩვენ, რა თქმა უნდა, ეტაპობრივად უნდა გავახორციელოთ ეს რეფორმები.
რაც შეეხება კონსოლიდირებულ ბიუჯეტს, აქ გვაქვს ძალიან დიდი პროგრესი _ ჩვენი ბიუჯეტი 2019-2020 წლებში იქნება 26-27 მილიარდი ლარი. მე არ მაქვს იმის ილუზია, რომ ეს არის იმის საკმარისი რესურსი, რომ ჩვენ ყველა პრობლემას გავუმკლავდეთ, მაგრამ ეს რესურსი საკმარისია იმისთვის, რომ საქართველოს ყველა რეგიონში მოვაგვაროთ ძალიან ბევრი პრობლემა.
რა თქმა უნდა, ჩემი სურვილი იქნება, რომ მუნიციპალიტეტებს ჰქონდეთ მეტი თავისუფლება თანხების განკარგვის ნაწილში და მათ ეს აუცილებლად ექნებათ, იმიტომ, რომ ტრანსფერები ხორციელდება. ჩემთვის 2019-2020 წლებში განსაკუთრებული პრიორიტეტები იქნება რეგიონში არსებული ინფრასტრუქტურული პრობლემების დაძლევა _ როგორიც არის საავტომობილო გზები, გაზიფიკაცია, ის პრობლემები, რომლებსაც ჯერ კიდევ აქვს ადგილი ელექტრომომარაგების ნაწილში და, რა თქმა უნდა, სკოლების, ბაღების მშენებლობა და რეაბილიტაცია.
_ დღგ-სთან დაკავშირებით კითხვაზე არ გვიპასუხეთ _ გასულ წელთან შედარებით წელს ნაკლებია შემოსული და როგორც გითხარით, ამან იმოქმედა მუნიციპალიტეტებზე. ვგულისხმობთ იმ მუნიციპალიტეტებს, რომლებსაც მცირე ბიუჯეტი აქვთ _ მაგალითად, ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტს, სადაც ხელფასების გაცემაც კი გაუჭირდათ. გაქვთ თუ არა ამის შესახებ ინფორმაცია და როგორ აპირებთ ამ პრობლემის მოგვარებას?
_ ტრანსფერებით მოხდება ეს ყველაფერი. კიდევ ერთხელ მინდა გითხრათ _ ბიუჯეტის შესრულება მიმდინარეობს ნორმალურ რეჟიმში. სახელმწიფო ბიუჯეტის რესურსი ორი წლის განმავლობაში იქნება 26-27 მილიარდი ლარი და მის შესრულებას არანაირი პრობლემა არ ექნება. რა თქმა უნდა, რომელიღაც გადასახადმა შეიძლება დაიკლოს, რომელიღაც მოიმატებს, მაგრამ, საერთო ჯამში, გვექნება ეს რესურსი. მუნიციპალიტეტებს, რომლებსაც გაუჩნდებათ პრობლემა და დეფიციტი ფულადი სახსრების თვალსაზრისით, დავეხმარებით _ ბუნებრივია, ცენტრალური ბიუჯეტი ამ ყველაფერს გაითვალისწინებს და დააკორექტირებს. ეს ძალიან მარტივია. რაც შეეხება საგადასახადო შემოსავლების მიცემას რეგიონებისთვის, ჩვენ ვართ ორიენტირებული იმაზე, რომ ფისკალური დეცენტრალიზაცია გავაკეთოთ სწრაფად და ადგილობრივ მუნიციპალიტეტებს ჰქონდეთ მეტი სახსრები განკარგვისთვის, _ აღნიშნა ჩვენთან საუბრისას მთავრობის მეთაურმა.
