ჭილი, იგივე პაპირუსი, რომელსაც გურიაში “ჭილოფას” ეძახიან, ყველასთვის ცნობილია, როგორც ქუდების და ჭილობების მოსაქსოვად გამოსაყენებელი მცენარე. ერთი შეხედვით ადვილი და მოსაქსოვად საკმაოდ ძნელად მოსადრეკი ამ მცენარის ღეროები, წინასწარ საკმაო მოთელვას საჭიროებს, რომ მისგან სასურველი ნივთი დაამზადო.
ხალხური რეწვის ოსტატები, დები ციური და ცისანა გოგოტიშვილები ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ოზურგეთში ცხოვრობენ და არა ერთ გამოფენაზე დაამტკიცეს, რომ ჭილით უამრავი საყოფაცხოვრებო ნივთის მოქსოვა შეიძლება, რომელთაგან ზოგს პრაქტიკულად გამოიყენებ, ზოგი კი დეკორატიული სამშვენისია და საოჯახო ინტერიერის გემოვნებით გასალამაზებლად ძალზე პოპულარული. სიახლე, რაც დების შემოქმედებას ახლავს, არის ჭილით ქსოვისას, მის სპეციფიკურ, წვეტიან, პაწია ჭიუხების მსგავს ორნამენტების ჯარში სხვადასხვა ფერის თექის ელემენტების შერევა. ამ მიდგომით მათ ჭილით ქსოვის ტექნიკა ხელოვნების დონეზე ასწიეს. ძალიან ფრთხილობენ, ჭილი, როგორც საქსოვი მასალა, არასოდეს შეუღებავთ, რადგან ბუნებრიობა იკარგება.
საკუთარ თავში ქსოვის ნიჭი ათიოდე წლის წინ აღმოაჩინეს. მათი დაოსტატება ხუთ წელში მოხდა.
_ დაქორწინებული არ ვართ, მშობლებისა და დის ნაადრევად გარდაცვალებამ ჩვენს ცხოვრებაზე იქონია გავლენა. ახლა ამ ნამუშევრებს თავს ვევლებით, ჩვენი უფროსი და გულნარა გოგოტიშვილი ოზურგეთის მეორე საბავშვო ბაღში მუშაობს და მასთან არის ჩვენი მრავალი ნამუშევარი, ნაძერწები. ჩვენ დაკარგული თაობა ვართ _ 50 წლის ასაკისანი… _ სევდით სავსეა ქალბატონი ციურის სიტყვები _ ვსწავლობდით ჟურნალისტიკის ფაკულტეტზე, თუმცა, იმ საშინელ წლებში, რომელსაც დაბნელებულს ეძახიან, ინსტიტუტისთვის თავის დანებება მოგვიხდა.
საყვავილეები, საკანფეტეები, ყანწები, დოქები, გოდორი, გიდელი, თეფშები, კედლის ულამაზესი პანოები, ბზისა და ყვავილების ჩასალაგებელი ნაირ-ნაირი ქოთნები _ ასეთია გოგოტიშვილების საშინაო გამოფენის ნუსხა. ქალბატონები, რომლებიც თავიდან მხოლოდ ქუდების მოქსოვას აპირებდნენ, ისე დახელოვნდნენ, რომ ჭილის ღეროებს საკვირველი სული ჩაბერეს, ნაირ-ნაირ ნივთებად აქციეს, შემდეგ კი გარისკეს და ქსოვის და წვნის ლაბირინთებში თექის მასალაც გამოიყენეს. ფრთხილობდნენ კი. რისკმა გაამართლა _ ცდა წარმატებული აღმოჩნდა. მათი ნამუშევრები კულტურის ცენტრის მიერ ორგანიზებულ გამოფენაზე განსაკუთრებით შეაფასეს, როგორც ხელოვნების დონის ნამუშევრები. კულტურის საერთაშორისო ცენტრიდან მიიღეს ვიზა-მოწვევა, თუმცა უსახსრობის გამო, წასვლა ვერ მოახერხეს.
დების საქმიანობა ძალიან შრომატევადია. ჭილის ამოტანა ზაფხულში, ლეკიანის ტერიტორიიდან უხდებათ. ივლისის თვე ყველაზე უკეთესია მოსაჭრელად. ოზურგეთის კულტურის ცენტრმა შარშან ამისთვის მანქანა გამოუყო. ნადის დახმარებით ჭრიან, შინ მოაქვთ, არჩევენ, ახმობენ და შემდეგ ალბობენ, რათა საქსოვად დრეკადი და დამყოლი გახდეს.
უახლოეს პერიოდში ხელოვანი ქალბატონები კიდევ ერთი სიახლის დანერგვას ცდილობენ. სურთ, ქსოვისას ბუმბულის ელემენტები გამოიყენონ. რამდენად ეფექტური იქნება იგი და ჰარმონიულად შეერწყმება თუ არა ჭილის ორნამენტებს, ამას უახლოესი მომავალი გვიჩვენებს, როცა გოგოტიშვილების კიდევ ერთ, ახალი ნამუშევრების გამოფენას ვიხილავთ. ციურისა და ცისანას უსაზღვროდ უყვართ ბუნება, ყვავილების სამყაროშია ჩაძირული მათი კარმიდამო, სამუშაო ოთახი. ცის ფერს აღმერთებენ და ჩემს შენიშვნაზე, რაღაც იდუმალი კავშირი ხომ არ არის მათ სახელებსა და ცისიერ სამყაროს შორის, გაოცებული ღიმილით მიპასუხეს: თითქოს, არასოდეს მოგვწონდა ჩვენი სახელები და ახლა რაღაცნაირად შევკრთით, რა ტყუილად ვსაყვედურობდთ დედას, მადლობა ამ თქვენეული რაღაცნაირი აღმოჩენისთვისო.
წამოსვლისას მორიდებულად გამიმხილეს _ კარგა ხანია, კალამსაც ვცდით, ნოველებსა და მოთხრობებს ჩვენთვის ვწერთ, არავისთვის გვიჩვენებიაო. გამიკვირდა მათი თავმდაბლობა, როცა ულამაზესი და უშეცდომო ქართულით ნაწერი შინაარსიანი სტრიქონები ვიხილე. ამ ყველაფერს კომპეტენტური პროფესიონალის თვალი და შეფასება სჭირდება, რის შემდეგაც დიდი ალბათობით გოგოტიშვილების მხატვრული ნაწარმოებებიც იხილავენ მზის სინათლეს. საოცარია, როცა ჩვენს გვერდით ასე ზედმეტად თავმდაბალი, უნიჭიერესი ადამიანები დააბიჯებენ და მათ საზოგადოება საკადრისად არ იცნობს.
