FactCheck.ge პოლიტიკოსების განცხადებებში ფაქტობრივი სიზუსტის დადგენის ყოველკვირეულ მიმოხილვას აქვეყნებს. 3-დან 10 თებერვლამდე ფაქტ-მეტრმა სხვადასხვა გადამოწმებულ ფაქტზე რამდენიმე კვლევა გამოაქვეყნა.
ყველაზე პოპულარული სტატია, ვებგვერდზე მნახველთა რაოდენობის მიხედვით, საქართველოს ყოფილი პრემიერის, ბიძინა ივანიშვილის განცხადებას ეხებოდა. ივანიშვილის თქმით, „ლარის გაუფასურება მოსახლეობას არ აზარალებს“.
ამ განცხადების კვლევისას ფაქტ-მეტრმა დაადგინა, რომ ლარის კურსის გაუფასურება მომხმარებლებზე უარყოფითად მოქმედებს. მოხმარებაში იმპორტის წილი 66%-ია და შესაბამისად იმპორტიორებს დანახარჯები ეზრდებათ და ხშირ შემთხვევაში ეს ფასებზეც აისახება. მედიკამენტების ნაწილზე უკვე გაიზარდა ფასები. ახლო მომავალში იურიდიული პირებისთვის გაზის საფასური შეიძლება15 თეთრით გაიზარდოს, რამაც შესაძლოა სხვა პროდუქტებზე, მათ შორის პურზე, ფასების ზრდა გამოიწვიოს.
ასევე აღსანიშნავია, რომ მოსახლეობას კრეტიდების 61% დოლარში აქვს აღებული, ხოლო შემოსავალს კი ლარში იღებს. მათ ლარის კურსის გაუფასურება კრედიტის მომსახურებას უძვირებთ. ლარის გაუფასურების გამო საქართველოს მთავრობის საგარეო ვალი 2014 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით 802 მლნ ლარით იყო გაზრდილი.
ვალუტის კურსის სწრაფი ცვლილება ბიზნესის წარმოებას სავალუტო რისკებს უზრდის, რაც ქვეყნის საინვესტიციო მიმზიდველობას აუარესებს და შესაბამისად ეკონომიკურ განვითარებასაც აფერხებს.
ზემოთ მოცემული გარემოებების ანალიზის შედეგად, ფაქტ-მეტრმა დაასკვნა, რომ ბიძინა ივანიშვილის განცხადება მცდარია.
მკითხველებს შორის, ასევე ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული სტატია საქართველოს ყოფილი პრეზიდენტის, მიხეილ სააკაშვილის განცხადებას ეხებოდა. სააკაშვილის თქმით, „უცხოეთში სტუდენტების გაგზავნის საპრეზიდენტო პროგრამა გაუქმებულია“.
ფაქტ-მეტრის მიერ მოძიებული ინფორმაციით, საპრეზიდენტო პროგრამა, რომელიც სტუდენტების უცხოეთში სწავლას აფინანსებდა, მართლაც აღარ მოქმედებს. დაახლოებით 2010 წლიდან, ჯერ კიდევ წინა ხელისუფლების პირობებში, აღნიშნულ პროგრამას განათლების სამინისტრო ახორციელებდა და პრეზიდენტის ადმინისტრაცია მასში ჩართული აღარ იყო. 2014 წლიდან განათლების სამინისტროს პროგრამა პრემიერ-მინისტრის მიერ ჩამოყალიბებული ცენტრის ფარგლებში მოექცა და მთავრობის კანცელარიას დაექვემდებარა.
რაც შეეხება, სტუდენტების უცხოეთში გაგზავნის 2013 წლის საპრეზიდენტო პროგრამას, მას ერთჯერადი ხასიათი ჰქონდა და მხოლოდ 2013 წელს განხორციელდა. შესაბამისად, იმის მტკიცება, რომ აღნიშნული პროგრამა ახალი მთავრობის პირობებში მიზანმიმართულად გაუქმდა, არასწორია. პროგრამა არ გაუქმებულა და მას ამჟამად პრემიერ-მინისტრის ინიციატივით შექმნილი ცენტრი ახორციელებს. ასევე, აღსანიშნავია ისიც, რომ ზემოთ მოცემულ ცვლილებებს სტუდენტები არ დაუზარალებია, პირიქით, 2014 წელს საზღვარგარეთ სწავლა უფრო მეტი სტუდენტს დაუფინანსდა, ვიდრე წინა წლებში ფინასნდებოდა.
შესაბამისად, მიხეილ სააკაშვილის განცხადება მცდარია.
გასულ კვირას ფაქტ-მეტრმა საპარლამენტო უმცირესობის წევრის, ირმა ნადირაშვილის განცხადებაც გადაამოწმა. ნადირაშვილის თქმით, ეკონომიკის მინისტრის, „გიორგი კვირიკაშვილის თვითმფრინავის ბილეთი ნიუ-იორკსა და ვაშინგტონში 18 764 ლარი დაჯდა. ეს იყო პირველი კლასის ბილეთები“.
ირმა ნადირაშვილს გიორგი კვირიკაშვილმა უპასუხა: „არასდროს მისარგებლია პირველი კლასით. ძალიან ხშირად ღამის რეისით წამოსული იმავე საღამოს ჩამოვსულვარ ევროპიდან, რომ სამუშაო დღე არ გამეცდინა. ჟურნალისტები იქნებ დაინტერესდეთ, ირმა ნადირაშვილის „საყვარელი“ მთავრობის წევრები რა ფასად დაფრინავდნენ“.
ფაქტ-მეტრი ამ საკითხით დაინტერესდა და ეკონომიკის ყოფილი და მოქმედი მინისტრების მივლინების ხარჯები გამოიკვლია. ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროდან მოპოვებული ინფორმაციის გაანალიზებისას გაირკვა, რომ გიორგი კვირიკაშვილი მივლინებებში ძირითადად ეკონომკლასის და ასევე ბიზნესკლასის ბილეთებით დაფრინავდა. მინისტრს მივლინებებისას პირველი კლასის ბილეთით არასდროს უსარგებლია. დეპუტატი მინისტრის მიერ განხორციელებული სამი მივლინების ფრენის ხარჯებს მართალია სწორად ასახელებს, თუმცა იმაზე არ ამახვილებს ყურადღებას, რომ ეს რამდენიმე მიმართულების ბილეთების ჯამური ღირებულებაა. აღნიშნული კი განცხადების კონტექსტს ცვლის.
გიორგი კვირიკაშვილი თავის პასუხში ჟურნალისტებს ყოფილი მთავრობის სამივლინებო ხარჯების გადამოწმებისკენ მოუწოდებდა. ჩვენ მისი წინამორბედის 2 წლის სამივლინებო ხარჯები განვიხილეთ. როგორც კვლევამ აჩვენა, ვერა ქობალიას სამივლინებო ხარჯები მართლაც აღემატება გიორგი კვირიკაშვილის სამივლინებო ხარჯებს. მართალია, ვერა ქობალიამ 2011-2012 წლებში 16%-ით მეტი ვიზიტი განახორციელა, ვიდრე გიორგი კვირიკაშვილმა 2012-2014 წლებში, თუმცა, სხვაობა ორი მინისტრის სამივლინებო ხარჯებს შორის 142%-ს შეადგენს.
ამ გარემოებებზე დაყრდნობით, ფაქტ-მეტრმა დაასკვნა, რომ გიორგი კვირიკაშვილის განცხადება სიმართლეა, დეპუტატ ირმა ნადირაშვილის განცხადება კი – მცდარი.
გიორგი კვირიკაშვილის კიდევ ერთი განცხადება ახალ სავიზო რეგულაციებს ეხებოდა. მინისტრის თქმით, „სავიზო რეგულაციებმა მნიშვნელოვნად შეაფერხა ჩინეთიდან როგორც ტურისტების, ისე მომუშავე პერსონალის შემოსვლა“.
ფაქტ-მეტრის მიერ ჩატარებულმა კვლევამ ამ განცხადების სიზუსტე დაადასტურა. 2013 წელს ჩინეთის მოქალაქეების საქართველოში შემოდინების სტატისტიკა სტაბილური იყო. ასევე, 2014 წელს ჩინეთიდან შემოსულთა რაოდენობა ყოველ კვარტალში სტაბილურად იზრდებოდა. მეოთხე კვარტალში კი, წინა კვარტალთან შედარებით ვიზიტორთა რაოდენობა 48%-ით, ხოლო წინა წლის იმავე კვარტალთან შედარებით 41%-ით შემცირდა. ამ მაჩვენებლის კლების მთავარი მიზეზი საქართველოს მთავრობის მიერ შემოღებული ახალი სავიზო და საემიგრაციო რეგულაციები გახდა. აღსანიშნავია, რომ ახალი სავიზო კანონის ძალაში შესვლამდე, მთავრობის წარმომადგენლები ამტკიცებდნენ, რომ ახალი პოლიტიკა საქართველოში ჩამოსვლის მსურველებს პრობლემას არ შეუქმნიდა. მათი თქმით, კანონის მთავარი მიზანი უსაფრთხოების გაუმჯობესება იყო.
ფაქტ-მეტრმა დაასკვნა, რომ გიორგი კვირიკაშვილის განცხადება სიმართლეა.
გასულ კვირას ფაქტ-მეტრმა ფინანსთა მინისტრის, ნოდარ ხადურის განცხადებაც გადაამოწმა. პარლამენტში გამოსვლისას ხადურმა განაცხადა: “საქართველოს აქვს პროცენტულად ერთ-ერთი ყველაზე დაბალი ვალი. ჩვენზე წინ არიან მხოლოდ ესტონეთი, აზერბაიჯანი და რუსეთი”.
საკითხის კვლევისას ფაქტ-მეტრმა გაარკვია, რომ საქართველოს სახელმწიფო ვალი მშპ-სთან მიმართებაში მიმდინარე წელს 36.3%-ითაა განსაზღვრული, რაც დასაშვებია საქართველოს კანონით „ეკონომიკური თავისუფლების შესახებ“ და ასევე არ სცდება არც საერთაშორისო სავალუტო ფონდის მიერ დადგენილ ლიმიტებს. აქვე ისიც უნდა ითქვას, რომ როგორც 2013-2014 წლებში ეკონომიკური ზრდის ტემპის, ისე გასული წლის ბოლოს ექსპორტის შემცირება და ლარის კურსის გაუფასურება სახელმწიფო ვალის ტვირთის მაჩვენებელს ზრდის, რამაც მომავალში ქვეყნის ეკონომიკურ სტაბილურობას შესაძლოა საფრთხე შეუქმნას.
ასევე, გასათვალისწინებელია ის ფაქტიც, რომ 2013-2014 წლებში სახელმწიფო ვალი 1.3 მილიარდი ლარით, ანუ მშპ-ის მიმართ 34.8%-დან 35.6%-მდე გაიზარდა.
რაც შეეხება განცხადების იმ ნაწილს, რომ საქართველოს ყველაზე დაბალი ვალი აქვს ესტონეთის, რუსეთისა და აზერბაიჯანის შემდეგ, ის ზუსტი არ არის. მსოფლიოს ქვეყნებს შორის, მშპ-სთან მიმართებაში საქართველოზე ნაკლები ვალი 60 ქვეყანას აქვს. ასევე, საქართველო მეცხრე ადგილზეა დსთ-ს ქვეყნებს შორის და მე-11 ადგილზე აღმოსავლეთ ევროპისა და ცენტრალური აზიის რეგიონში.
შესაბამისად, ფაქტ-მეტრის დასკვნით, ნოდარ ხადურის განცხადება ნახევრად სიმართლეა.
